Chuyện những đứa trẻ mồ côi không có CMND
Theo ni sư Trí của chùa Diệu Giác, đã nhiều năm nay, 31 nam, nữ trên 16 tuổi do Trung tâm Nuôi dạy trẻ mồ côi chùa Diệu Giác tại phường An Bình, quận 2, TP HCM nuôi dưỡng đề nghị được cấp chứng minh nhân dân nhưng chưa thành. Sự việc kéo dài làm ảnh hưởng rất nhiều đến việc học tập cũng như tìm kiếm công ăn việc làm của các em. Vì sao lại có tình trạng này?
Chật vật vì chứng minh nhân dân
Trao đổi với chúng tôi tại Trung tâm Nuôi dạy trẻ mồ côi chùa Diệu Giác, Liên Kim, một trong số 31 người chưa được cấp giấy chứng minh nhân dân kể trên cho biết: Theo giấy khai sinh, Liên Kim sinh năm 1985, quê ở Đình Quán, Đồng Nai. Hai chị em Liên Kim được gửi vào Trung tâm khi tuổi còn rất nhỏ.
Gần đây, Kim mới được biết, vì trước đây mẹ đã mất bởi căn bệnh ung thư, nhà đã bị bán, cha cũng bệnh triền miên, không nuôi nổi hai chị em nên mới gửi con đến chùa. Sau này tìm về theo địa chỉ trên thì chỉ còn có người dì nhưng rồi dì cũng dời nơi ở đi mất, không để lại địa chỉ liên lạc. Cuộc sống của hai chị em đành nương nhờ nơi cửa phật.
Được cho đi học nhưng mỗi năm chuyển cấp là một lần chật vật vì thủ tục. Không có hộ khẩu, chỉ được tạm trú, mỗi lần thi là một lần phải đi xin xác nhận. Tốt nghiệp Trung cấp Thiết kế thời trang rồi nhưng Kim không xin đi làm vì giấy tạm trú đã hết thời hạn từ ngày 29/6/2007. Giấy KT3 tập thể cũng đã bị thu hồi. Trước đó, rất nhiều người đi xin việc cũng không được ký hợp đồng chỉ vì không có hộ khẩu hay chứng minh nhân dân…
Riêng Văn Khoa
Thời điểm chúng tôi đến Trung tâm, Pháp Trí đã may mắn được Trung tâm nhờ một gia đình dưới Đồng Nai bảo lãnh để được nhận vào làm điện lạnh dưới tỉnh. Khoa
Vướng quy định?
Ni sư Trí của chùa Diệu Giác bức xúc: Hiện tại, Trung tâm có 31 trường hợp vốn là trẻ mồ côi, được nuôi dưỡng tại Trung tâm từ nhỏ nhưng không được cấp chứng minh nhân dân. Đã nhiều năm nay, mùa thi nào đi xin giấy xác nhận của địa phương, nhà chùa cũng hỏi song đều được trả lời là bị vướng quy định.
Năm 2007, nghe nói đã có quy định mới, đại diện Trung tâm đến hỏi Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội thì được hướng dẫn về quận, quận lại hướng dẫn về phường làm thủ tục… Đến nay, giấy tạm trú đã hết thời hạn.
Chưa được cấp chứng minh nhân dân, nhiều em đi làm được một vài tháng, hết thời gian thử việc là phải nghỉ vì không đủ giấy tờ để bổ sung hoàn chỉnh hồ sơ. Sự việc lặp lại nhiều lần nên có em mặc cảm, chán nản, có em bỏ đi làm thợ hồ…
Mang theo những thắc mắc của Trung tâm Nuôi dạy trẻ mồ côi chùa Diệu Giác, chúng tôi đến tìm hiểu tại Đội Quản lý hành chính về TTXH quận 2, TP Hồ Chí Minh.
Trung tá Trần Thị Thu Hương, Phó đội trưởng Đội Quản lý hành chính cho biết: Trước đây, việc đăng ký hộ khẩu thường trú tại các thành phố lớn theo Nghị định 108 của Chính phủ. Tuy nhiên, không có quy định nào hướng dẫn về điều kiện, thủ tục dành cho đối tượng như đề nghị của Trung tâm Nuôi dưỡng trẻ mồ côi chùa Diệu Giác. Lãnh đạo thành phố, Phòng PC13 đã nhiều lần xuống tận địa phương làm việc, xác minh.
Từ ngày 1/7/2007, Luật Cư trú được triển khai. Đội Quản lý hành chính về TTXH quận 2 đã tiến hành làm thủ tục nhập khẩu cho 38 sư cô. Riêng với trẻ em được nuôi dưỡng và những người tham gia công tác nuôi dưỡng tại Trung tâm của chùa, đơn vị chia làm hai đối tượng: dưới 16 tuổi được nhập khẩu về địa phương, trên 16 tuổi chỉ được cấp giấy tạm trú nếu có văn bản đồng ý của Ban Tôn giáo quận.
Bởi vì, theo Quyết định số 35716 của UBND quận 2 từ năm 2001 về việc thành lập Trung tâm Nuôi dưỡng trẻ mồ côi chùa Diệu Giác thì Trung tâm chỉ nuôi dưỡng trẻ từ 16 tuổi trở xuống.
Như vậy, đối với các em từ 16 tuổi trở lên không thể làm thủ tục nhập khẩu, càng không thể tiến hành cấp giấy chứng minh nhân dân. Tuy nhiên, em nào xuất gia, chính thức được Ban Tôn giáo công nhận thành người của nhà chùa, hoặc nếu có người bảo lãnh mà nhà ở không vướng vào quy định của điều 4, Luật Cư trú, tức là nhà không thuộc diện giải tỏa đền bù, nhà đang có tranh chấp… thì sẽ được làm thủ tục nhập khẩu và cấp giấy chứng minh nhân dân.
Phải làm trẻ mồ côi đã là một thiệt thòi rất lớn đối với các em. Còn theo quyết định thành lập Trung tâm của UBND quận 2, nếu Trung tâm Diệu Giác chỉ được nuôi dưỡng trẻ em 16 tuổi trở xuống thì hàng chục em đã được Trung tâm nhận nuôi từ tấm bé, đã là trẻ mồ côi rồi thì khi vượt độ tuổi 16, các em còn biết về đâu?