Đầu tư 61 tỷ đồng cho Nhà máy bóng đèn Huỳnh Quang để bán 4 tỷ
Đây là lần thứ hai Cơ quan An ninh kinh tế Công an tỉnh Phú Thọ vào cuộc để làm rõ những điều không bình thường trong việc xây dựng Nhà máy Bóng đèn Huỳnh Quang trị giá 61 tỷ đồng, sau hơn một năm lại được rao bán 4 tỷ đồng.
Những người có trách nhiệm trong việc triển khai thực hiện dự án thì biện minh rằng, đó là do biến động giá cả. Nhưng căn nguyên dẫn đến thất bại là do thiết bị sản xuất của nhà máy có vấn đề, chất lượng sản phẩm kém không cạnh tranh nổi với thị trường. Gần 1 năm qua, nhà máy vẫn không thể tìm ra phương án tháo gỡ. Và như vậy, hàng chục tỷ đồng lại có nguy cơ mất trắng.
Nhà máy… phá tiền Nhà nước
Nhà máy Bóng đèn Huỳnh Quang ra đời theo đề xuất của Tổng Công ty Xây dựng Sông Hồng, và được Bộ Xây dựng đồng ý phê duyệt triển khai dự án. Kinh phí đầu tư xây dựng nhà máy này khoảng 61 tỷ đồng. Song chỉ hoạt động được một thời gian ngắn, nhà máy đã gặp phải nhiều sự cố dẫn đến việc ngừng hoạt động.
Theo ông Đặng Vũ Hạnh - Giám đốc Công ty Điện tử Sông Hồng thì việc Nhà máy Bóng đèn Huỳnh Quang ngừng hoạt động vì nhiều nguyên nhân như: Đội ngũ cán bộ công nhân chưa có kinh nghiệm, xây dựng thương hiệu chưa tốt dẫn đến việc hàng tồn kho nhiều, rồi lãi suất vay ngân hàng ngày càng tăng… Tuy nhiên, một cán bộ của Tổng Công ty Xây dựng Sông Hồng cho biết nguyên nhân là do từ khâu nhập thiết bị sản xuất của nhà máy có vấn đề nên chất lượng sản phẩm kém, không cạnh tranh nổi với thị trường.
Theo tìm hiểu của chúng tôi, sau quá trình đấu thầu, Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu thiết bị toàn bộ Trung Quốc (Complant) được chọn là đối tác cung cấp thiết bị công nghệ cho Tổng Công ty Xây dựng Sông Hồng để xây dựng Nhà máy Bóng đèn Huỳnh Quang.
Chủ một cửa hàng đồ điện ở TP Việt Trì (Phú Thọ) nói: Công ty quảng cáo là bóng đèn có thể làm việc được ở điện áp 90 - 110%, tiết kiệm 5% điện năng nhưng thực tế khách hành mua về dùng vài ngày đã cháy. Chúng tôi khiếu nại thì công ty đến thu hồi số bóng đèn đã bán ra và lại cấp tiếp cho đợt nữa nhưng vẫn bị hỏng. Bởi thế nên chủ cửa hàng này đã trả lại bóng đèn cho Công ty.
Giám đốc Đặng Vũ Hạnh cho biết, nhà máy chỉ hoạt động được 1 năm 3 tháng thì tê liệt. Dây chuyền sản xuất của Trung Quốc do chất lượng quá kém nên khi vận hành liên tục phải sửa chữa vì hỏng hóc. Lỗ lũy kế lên tới gần 23 tỷ đồng.
Trước hình hình đó, Tổng Công ty Xây dựng Sông Hồng đã có công văn gửi Bộ Xây dựng đề nghị phê duyệt cho nhượng bán nhà máy. Trước đó, Tổng Công ty cũng đã thuê kiểm toán xác định giá trị doanh nghiệp tại thời điểm 30/9/2005, thực tế chỉ còn 29,5 tỷ đồng. Tổng Công ty đề nghị Bộ Xây dựng cho bán nhà máy theo 2 phương thức: bán toàn bộ cả hai dây chuyền thiết bị công nghệ sản xuất bóng đèn và nhà xưởng; bán từng loại khi có khách cần mua. Thứ trưởng Đinh Tiến Dũng đã ký công văn "khai tử" Công ty với giá khởi điểm là 4 tỷ đồng với điều kiện người mua phải nhận nợ và sử dụng hết số lao động hiện có. Và lẽ tất nhiên đến giờ này, nhà máy vẫn chưa có ai mua.
Người trong cuộc nói gì?
Ông Ngô Minh Mẫn, nguyên Tổng Giám đốc Tổng Công ty Xây dựng Sông Hồng (chủ đầu tư dự án nhà máy) nói rằng: Những năm 1998 - 1999, thị trường trong nước thiếu bóng đèn huỳnh quang nên chúng tôi quyết định đầu tư một nhà máy để cạnh tranh với bóng đèn nhập ngoại. Chúng tôi chọn dây chuyền sản xuất của Trung Quốc vì giá rẻ. Nhưng rủi ro cho nhà máy là sau khi lắp đặt xong, giá cả thị trường biến động nên ảnh hưởng rất nhiều đến hoạt động sản xuất. Cá nhân tôi khẳng định không có việc tiêu cực gì, chỉ là rủi ro mà thôi.
Thứ trưởng Đinh Tiến Dũng cho biết, hiện nay dư luận đang bức xúc về việc nhà máy chỉ được rao bán 4 tỷ và người mua thừa nhận công nợ, nhưng hiện tại cũng khó thực hiện. Tổng Công ty đang bàn để ngân hàng đã đầu tư cho nhà máy đứng ra bán. Các khoản nợ khác tạm gọi là rủi ro, Tổng Công ty sẽ gánh chịu. Vì vậy, việc bán lại nhà máy phải giải quyết trong thời gian tới.
Không ai chịu trách nhiệm
Một dây chuyền sản xuất có quy mô lớn, tốn kém rất nhiều tiền bạc của Nhà nước, nhưng khi sản phẩm sản xuất ra chất lượng lại kém, mặc dù ngay từ khi đầu tư, nhà máy đã có đầy đủ phòng thí nghiệm, trang thiết bị thử tuổi thọ của bóng đèn.
Kế hoạch sản xuất thất bại, nhà máy phải nằm "đắp chiếu", để rồi cuối cùng phải chấp nhận rao bán với giá "bèo" mà cũng chẳng có người mua. Các đơn vị liên quan thì đổ lỗi do khách quan, do biến động giá cả… Vậy không lẽ trong việc này, không ai phải chịu trách nhiệm sao?