"Làng K" ở Nghệ An

Trong vòng một tuần lễ, người dân làng Cờ Đỏ, xã Diễn Hải, huyện Diễn Châu, Nghệ An đau đớn tiễn đưa 3 người xấu số về thế giới bên kia vì căn bệnh ung thư. Họ hết sức hoang mang và lo sợ không biết rồi đây sẽ đến lượt ai khi cái làng nhỏ gối đầu ven biển này có rất nhiều người đang mang trong mình mầm bệnh "K - tử thần".

Ngôi làng mang đại họa

Anh Ngọc, người dẫn đường đưa chúng tôi vào ngôi nhà ngói bé tin hin, tường lở lói, nằm ở cuối xóm. Trước cổng, một người đàn bà tóc tai rũ rượi đang ngồi bệt dưới đất, miệng lẩm bẩm không thành tiếng. Anh Ngọc cho biết: Đó là bà Thuân. Gia đình bà có 8 người thì 6 người mắc ung thư.

Chúng tôi vào nhà, trong nhà chẳng có đồ đạc gì đáng giá ngoài hai chiếc giường ọp ẹp, trên đó có hai người đang đắp chăn nằm rên hừ hừ. Biết có khách, người đàn ông da vàng ệch, gầy nhom uể oải ngồi dậy nhưng vẫn không thể bước xuống khỏi giường. Đó là ông Ngô Minh - chủ gia đình, ốm nằm đã hơn một tháng nay. Khi chúng tôi hỏi về gia cảnh, ông Minh bật khóc: "Cả nhà tui bị ung thư gần hết rồi các chú ạ…".

Năm 1997 là năm khởi nguồn thương đau với gia đình ông Minh. Ông bố của ông bị ung thư gan, con gái đầu Ngô Thị Ngân mới 18 tuổi bị ung thư tim, hai ông cháu cùng ra đi trong một tuần. Ngôi nhà ấy đẫm đầy nước mắt và bao phủ một màu tang trắng trông đến rợn người…

Mộ bố và đứa con gái chưa xanh cỏ thì ông Minh lại phải liên tiếp chứng kiến bao nỗi đau khác: Vợ ông là Trần Thị Thuân 49 tuổi, bị mắc bệnh ung thư vú, hở van tim. Con gái Ngô Thị Nga bị ung thư gan, khi phát hiện ra bệnh chỉ sau vài tháng cũng từ giã cõi đời khi tuổi mới 25.

Con trai Ngô Văn Thuấn suy tim độ 3. Riêng ông Minh bị ung thư dạ dày, còn mẹ ông đã ngoài 80 tuổi bị  mù, ốm yếu nằm liệt giường đã nửa năm nay. Nỗi đau thương mất mát quá lớn đã làm cho bà Thuân gục xuống, bà suốt ngày thờ thẫn vào ra như một người tâm thần. Tai họa nối tiếp tai họa đã đẩy cái gia đình bất hạnh ấy đến tận cùng khổ ải và tang tóc. Hiện nay gia đình ông rơi vào tình cảnh cực kỳ bi đát, cuộc sống của cả gia đình bệnh tật đó đều trông nhờ vào sự cưu mang của bà con xóm làng…

Gia đình anh Nguyễn Tất Thắng, 25 tuổi, cách nhà ông Minh khoảng 200m  cũng thật đáng thương. Bố mẹ của anh đều bị ung thư gan mất sớm, để lại 3 anh em côi cút, Thắng lớn hơn nhưng anh đang bị viêm gan B nặng. Nói chuyện với chúng tôi, Thắng buồn rầu: "Em sợ rồi cũng không qua được các anh ạ. Chết phận em đã đành nhưng thương mấy đứa em còn nhỏ dại không ai chăm sóc…".

Ông Trần Thanh Xuân, Bí thư Đảng ủy xã Diễn Hải cho biết: 5 năm trở lại đây, làng Cờ Đỏ có khoảng 40 người bị chết vì căn bệnh ung thư, chủ yếu là ung thư gan, tim, dạ dày, đa số đều chết trẻ. Riêng trong 2 năm 2003-2004 có 12 người chết vì ung thư dưới độ tuổi 40. Những người dân làng Cờ Đỏ hiện nay đang hết sức hoang mang và lo sợ mình cũng đang mang trong mình căn bệnh quái ác ấy. Có một số hộ gia đình đã bỏ làng ra đi lánh nạn.

Do ô nhiễm nước?

Ông Đào Ngọc Điềm, xóm trưởng cho biết: Năm 1987, Nhà nước cho xây dựng ngay đầu làng Cờ Đỏ đập tràn ba-ra ngăn mặn, giữ ngọt cho 6 xã của huyện Diễn Châu. Đây là đoạn kênh nhà Lê bắt nguồn từ sông Sơn Tịnh (Quỳnh Lưu) đổ về xã Diễn Hoàng, Diễn Mỹ, Diễn Phong, Diễn Vạn. Nhiều người cho rằng tai họa ung thư ở làng Cờ Đỏ là do ô nhiễm nguồn nước. Bởi lâu nay có bao nhiêu rác thải, xác chết động vật, vỏ thuốc trừ sâu… đều bị hàng chục ngàn hộ dân phía trên thải xuống lòng sông. Làng Cờ Đỏ như cái túi đựng rác khổng lồ phải hứng chịu.

Ông Điềm cho biết thêm: "Về mùa lũ thì kinh khủng, rác rưởi, xác động vật đổ dồn về mắc tràn cả 3 miệng cống ba-ra, nước đổi màu đen ngòm tràn vào làng, vào vườn, vào sân, thẩm thấu cả xuống giếng. Khi nước rút, cả khu vực tràn ba-ra là một bãi rác tràn ngập khổng lồ".

Ông Đào Ngọc Hợi 60 tuổi, người làng Cờ Đỏ đang nhủi tép phía gần tràn ba-ra tâm sự: "Lội xuống dòng nước là ngứa kinh khủng, tôm cá ở đây bắt được cũng đều cho lợn gà ăn hết. Theo tay ông Hợi chỉ, chúng tôi thấy cả một khúc đê ở đây bị rác thải các loại tràn ngập, phía dưới lòng sông cạn nhấp nhô không biết cơ man nào là bao tải. Ông Hợi kéo cái bao tải mở ra là 2 con lợn chết, nói: "Hàng đống bao tải kia đều chứa xác chết động vật, kinh lắm".

Một số bà con ở gần đó thấy chúng tôi chụp ảnh kéo đến rất đông tỏ ra rất bức xúc. Một anh tên là Thường nói: "Nhà tui ở ngay đầu làng, về mùa hè mùi hôi thối bốc vào nồng nặc không thể chịu nổi, nhiều bữa phải dùng chăn bịt kín cả cửa sổ ngồi trong nhà mà mùi hôi thối vẫn cứ xộc vào. Mùa mưa, xác chết động vật còn dạt vào cả sân, cứ kiểu này chắc chết cả làng".

Hiện nay, nguồn nước sinh hoạt ở làng Cờ Đỏ đang bị ô nhiễm trầm trọng. Hầu hết các giếng ở làng đều có hiện tượng đóng váng màu vàng gạch cua, giặt áo quần thì bị đổi màu, nấu nước uống có mùi thum thủm. Mấy năm nay bệnh ung thư hoành hành, nhiều người dân đã phải sắm thùng phuy sang làng khác mua nước về dùng…

Ông Đào Ngọc Điềm nói: "Trước thực trạng ô nhiễm trên, làng Cờ Đỏ đã có nhiều cuộc họp và thống nhất lấy ngày 25 (âm lịch) hàng tháng, là ngày cả xóm ra quân triển khai dọn vệ sinh ở các khu vực tràn ba-ra và dọc kênh. Biện pháp chủ yếu là thu gom xác chết động vật cùng với rác thải để chôn.

Rác thải thì làng Cờ Đỏ có thể dọn dẹp, nhưng nguồn nước ô nhiễm tràn vào làng thì không thể xử lý được. Hai xóm 9 và 10 làng Cờ Đỏ cũng đã có nhiều văn bản kiến nghị lên các cấp, ngành nhưng đến nay vẫn chưa thấy ai giải quyết.

Qua những gì chứng kiến, chúng tôi có thể nhận định rằng nguồn nước nơi đây đang bị ô nhiễm rất trầm trọng do rác thải, xác động vật và các hóa chất nông nghiệp đổ về. Đề nghị huyện Diễn Châu sớm có biện pháp khắc phục và các cơ quan chức năng về môi trường cần khẩn trương vào cuộc