Miếu An Dương (Hải Phòng) bị lấn chiếm: Vụ kiện 17 năm chưa được giải quyết

Miếu An Dương ở 276, đường Trần Nguyên Hãn, phường Niệm Nghĩa, quận Lê Chân, Hải Phòng (làng An Dương cũ) có từ thế kỷ XVI, thờ Đức Nam Hải Đại Vương Phạm Tử Nghi - một vị tướng tài đức vẹn toàn thời nhà Mạc, được suy tôn "thượng đẳng linh thần" và ghi trong Đại Việt chính sử toàn thư, Việt sử thống giám cương mục, Đại Nam nhất thống chí, Đồng Khánh địa dư chí.

Với tài đức xuất chúng của ông, các thế lực phong kiến phương Bắc cũng phải kính nể. Nhân dân nhiều địa phương đã dựng đền thờ để tưởng nhớ công ơn và giáo dục truyền thống cho các thế hệ sau.

Đất trong di tích bị bán

Theo hồ sơ di tích văn hoá, đất nội tự thờ thánh của ngôi miếu do nhà vua cấp là 1 mẫu, 3 sào, 2 thước, 3 tấc (bằng 4.816,16m²). Trải qua chiến tranh, một số hộ dân đã lấn đất, xây nhà. Tuy nhiên, sau ngày tiếp quản Hải Phòng (năm 1955), diện tích miếu vẫn còn 1.876,82m².

Năm 1985, UBND thành phố duyệt cho HTX Sao Vàng tạm sử dụng để sản xuất. Năm 1989, HTX này giải thể đã "tranh thủ" bán cho HTX vận tải bộ cơ giới do ông Nguyễn Đình Thành làm chủ nhiệm 200m², giá  10.500.000đ; bán cho Công ty Tư doanh xây dựng Minh Hoà do ông Phạm Văn Khánh làm Giám đốc 1.218,16m², giá 72.000.000đ. Còn lại 458,66m² là di tích miếu An Dương.

Ngày 19/4/1993, UBND thành phố ra Quyết định số 917, hợp thức hoá mặt bằng trên cho Công ty Tư doanh Minh Hòa sử dụng, đồng thời nhấn mạnh tại điều 1 và 2 trong văn bản, yêu cầu sử dụng đúng mục đích xây dựng nhà xưởng sản xuất và thực hiện đầy đủ các quy định hiện hành khác của Nhà nước.

Song trước đó, từ tháng 5/1991, Công ty Tư doanh Minh Hoà đã bị vỡ nợ hoàn toàn. Mặc dù Công ty đã chuyển thành Công ty cổ phần Minh Hòa, nhưng không có khả năng tồn tại, mọi hoạt động sản xuất, kinh doanh đã chấm dứt.

Ngày 14/12/2003, UBND thành phố lại ra Quyết định số 375/QĐ-UB thu hồi 1.218,16m² đất nguyên thuộc quyền sở hữu của Công ty Tư doanh Minh Hòa, do đã vi phạm khoản 3, 5, điều 26 Luật Đất đai.

Khi các cơ quan chức năng cùng chính quyền địa phương tiến hành làm các thủ tục xây dựng phương án đền bù và thu hồi đất, ông Khánh đã cùng gia đình 2 người em trai và 7 trong 19 chủ nợ của Công ty tư doanh Minh Hòa đã nhanh chân nhảy vào mặt bằng của Công ty từ bao giờ, bất chấp luật pháp, chiếm đất làm nhà ở.      

Việc thu hồi đất lấn chiếm cần sớm được giải quyết

Thực trạng trên đã gây những bức xúc trong dư luận. Người dân ở làng An Dương cũ (nay thuộc 2 phường An Dương và Niệm Nghĩa), liên tục khiếu kiện lên các cấp chính quyền. Còn các cấp chính quyền và cơ quan chức năng ở Hải Phòng cũng đã ra nhiều văn bản giải quyết vấn đề này, nhưng suốt 17 năm qua, vụ việc vẫn không dứt điểm.

Trước tiên, Quyết định số 917/QĐ-UB ngày 19/4/1993 của UBND TP Hải Phòng, hợp thức hóa quyền sử dụng đất cho Công ty Minh Hòa không có căn cứ khảo sát thực tế của cơ quan chức năng, nên không phù hợp tình hình ở cơ sở, khiến việc giải quyết hậu quả gặp rất nhiều khó khăn. Mãi 10 năm sau, thành phố mới ra được quyết định thu hồi diện tích đất nói trên.

Theo các báo cáo của Sở Tài nguyên - Môi trường thành phố, từ năm 2003 đến nay, Sở đã phối hợp với quận Lê Chân, phường Niệm Nghĩa và một số ngành chức năng, nhiều lần tiến hành các thủ tục kiểm tra, khảo sát, lập phương án đền bù giải phóng mặt bằng nhưng ông Phạm Văn Khánh, Giám đốc Công ty Tư doanh Minh Hòa không chịu cung cấp tài liệu, hồ sơ.

Còn ông Phạm Văn Khánh cho biết, Quyết định 375/QĐ-UB ngày 14/2/2003 của UBND TP Hải Phòng thu hồi 1.218,16m² đất đối với Công ty là không thỏa đáng. Theo ông, đất của Công ty sử dụng là đất chuyển nhượng và được UBND TP Hải Phòng ra văn bản hợp thức hóa quyền sử dụng.

Tuy nhiên, chúng tôi được biết việc chuyển nhượng đất từ HTX Sao Vàng cho Công ty Tư doanh Minh Hòa chỉ mới có chứng từ viết tay. Còn văn bản của UBND thành phố hợp thức hóa quyền sử dụng đất cho Công ty, nội dung quy định rất rõ, đất phải sử dụng vào việc sản xuất kinh doanh, chứ không phải để xây dựng nhà ở.

Tháng 1/2004, ông Khánh có đơn khiếu nại và một mực: Vì chưa có ý kiến giải đáp của cấp có thẩm quyền, nên chưa cung cấp hồ sơ về mặt bằng đất tại miếu An Dương cho các cơ quan chức năng kiểm tra. Đầu năm 2007, nhận được trả lời đơn khiếu nại, ông Khánh đã cung cấp đầy đủ tài liệu liên quan đến khu đất miếu An Dương khi cơ quan thanh tra của thành phố tới làm việc.

Việc tranh chấp khiếu kiện về xây dựng nhà ở trái phép trên khu đất miếu An Dương, Hải Phòng đã diễn ra trong nhiều năm, gây phức tạp kéo dài, cần được giải quyết dứt điểm.

Đề nghị các cấp chính quyền quan tâm chỉ đạo kiểm tra, khảo sát cụ thể từng trường hợp vi phạm, có chính sách phù hợp, sớm thu hồi đất sử dụng không đúng mục đích, giữ nghiêm kỷ cương pháp luật, trả lại nguyên trạng mặt bằng, cảnh quan của di tích miếu, tạo điều kiện cho địa phương xây dựng môi trường văn hoá ở khu dân cư