Nỗi lo từ "cơn sốt" gỗ ngọc am

09:56 12/08/2011
Nỗi lo từ "cơn sốt" gỗ ngọc amThời gian gần đây, gỗ ngọc am được giới chơi lũa ưa chuộng. Đây là loại cây thuộc bộ thông, họ hoàng đàn, cho gỗ rất thơm, được người dân tìm thấy nhiều trong các cánh rừng già ven ngọn Tây Côn Lĩnh (huyện Hoàng Su Phì và Vị Xuyên của Hà Giang). Giới chơi và kinh doanh lũa đang thêu dệt những "huyền thoại" mới về ngọc am, nhằm tăng giá trị, khiến cơn sốt đi đào lũa ngọc am ở Hà Giang trở nên nóng bỏng.

"Cơn sốt" đào lũa ngọc am

Anh Lù Văn Tuấn, Phó trưởng Công an xã Tả Sử Choóng (huyện Hoàng Su Phì) dẫn chúng tôi đến một căn phòng lụp xụp ở trụ sở xã, chỉ vào đống gỗ gốc cây sần sùi, có màu vàng đậm, nhạt, bảo: "Ngọc am đấy. Chúng tôi thu được từ những người dân khai thác, vận chuyển trái phép". Lũa ngọc am chỉ khác gỗ thường là nó tỏa ra mùi thơm thoang thoảng.

Anh Lù Văn Tuấn cho biết thêm: "Thời gian gần đây, có rất nhiều người dân vào rừng khai thác ngọc am trái phép. Họ thường đem theo một cái thuốn dài chừng 3-4m, làm bằng sắt 18. Đến những khu vực nghi có lũa ngọc am như vực, suối, họ chọc sâu xuống. Thấy vật cứng, rút thuốn lên, ngửi thấy mùi thơm là họ hè nhau đào bới để lấy lên. Các khúc gỗ này được rửa sạch, đem về, rồi tùy theo hình dáng mà chế tác ra các vật dụng như thùng tắm, bàn ghế ngồi, tạc các con vật, con giống… Nhưng do đây là loại gỗ quý, thuộc nhóm 1A trong danh mục phân loại thực vật của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, từ lâu đã nghiêm cấm khai thác, nên chúng tôi phải tuần tra, bảo vệ, không để người dân khai thác bừa bãi. Tính đến nay, Công an xã đã tuần tra, thu giữ được gần 1,2 tấn ngọc am rồi, nhưng cũng chưa xử phạt trường hợp nào".

Những cây ngọc am còn sót lại.

Chúng tôi đến nhà C. "chó", một đầu nậu thu gom gỗ ngọc am trong dân quanh vùng, vận chuyển buôn bán lậu về xuôi. Nhà C. ở đầu con dốc gần trụ sở xã Tả Sử Choóng, vách gỗ, mái tôn, chênh vênh bên sườn núi. Trong nhà đầy các lũa ngọc am, phía sau nhà cũng có một chiếc lán lớn ngổn ngang thứ gỗ sực nức mùi thơm này.

C. vốn là tay nghiện hút nặng, thời gian ăn cơm trong tù nhiều hơn ăn cơm ở nhà với vợ, nên "ngang tàng" lắm, chẳng có gì phải giấu giếm: "Nói thực, tôi thu mua của dân đào rừng thì rẻ thôi. Sau đó về gọt rũa đi một chút cho có hình thù, ai thích cái nào tôi bán ngay cái đó. Nếu anh mua nhiều, tôi lo cho khâu vận chuyển. Khó gì, cứ cho vào các thùng giấy hay bao tải để khuất mắt đi, chở sau xe thì ai người ta hỏi. Với nữa, người ta cũng biết tôi làm nghề này rồi (!)".

C cho biết thêm, những gốc lũa không có hình thù đặc biệt hoặc quá nhỏ, vụn vặt sẽ được chẻ nhỏ để chiết xuất dầu. Cứ vài tạ gỗ ngọc am sẽ chiết xuất được chừng 10kg dầu ngọc am thô. Từ thứ dầu thô màu nhớt xe máy này sẽ chiết xuất thành loại tinh dầu màu dầu chuối. Tinh dầu đang rất được ưa chuộng nên dễ bán, giá cao.

Gỗ ngọc am bi-khai thác trái phép trong rừng Hoàng Su Phì.

Ngay tại các "xưởng" chế xuất, giá tinh dầu đã là hơn 2 triệu đồng/lít, nếu về đến Hà Nội hay qua bên kia biên giới, giá còn đội lên nhiều lần. Vì vậy, dân sang chiết tinh dầu nghĩ ngay đến chuyện làm giả: Dùng gỗ thông, pơmu… chiết xuất lấy tinh dầu, rồi trộn một lượng nhất định tinh dầu ngọc am vào để bán, vừa có mùi thơm, lại "sẵn sàng đáp ứng mọi yêu cầu về số lượng".

Cần sớm có biện pháp ngăn chặn

Một thời gian không lâu trước đây, các nhà khoa học đã tưởng loài cây ngọc am bị tuyệt chủng. Nhưng nó vẫn còn xuất hiện đâu đó tại vùng núi cao của Hà Giang và vùng Đông Bắc của nước ta.

Tuy nhiên, số lượng cây sống còn rất hạn chế. Ngay ở xã Tả Sử Choóng (tức là Gốc cây to) cũng chỉ còn dăm ba cây ngọc am ở thôn Hóa Chéo Phìn. Phó trưởng Công an xã Lù Văn Tuấn cho biết: "Xã chỉ quản lý một cây ngọc am phía đầu nguồn con suối, cao chừng 30 m, đường kính thân chừng 1m, ở trên núi Túng Quá Sử (núi ngọc am). Còn hai cây to khác là của cá nhân, do hai anh Lù Seo Lèng, Lù Seo Hồ quản lý. Một cây nữa cũng trong vườn đồi nhà anh Vàng Seo Sấn, nên anh ấy quản lý. Trước đây, nhà anh Lèng đã có ý định đổi cây ngọc am lấy 2 chiếc xe Win Trung Quốc. Xã phải vận động, thuyết phục rằng đây là cây quý, cây di sản của xã, nên mới thôi".

Ở xã Bản Nhùng (huyện Hoàng Su Phì) núi rừng trùng điệp, cũng chỉ còn có hai cây ngọc am ở nhà anh Thèn Văn Tân, Trưởng Công an xã Bản Nhùng. Ông nội anh Tân là cụ Thèn Lao Chẩn (người Nùng) thời còn trẻ được một người Mông tặng hai cây ngọc am giống cao nửa gang tay. Ông Chẩn đem trồng, nhưng chỉ một cây sống được. Sau này ông Chẩn lại được một người cùng bản tặng thêm một cây giống nữa, nên bây giờ vườn nhà ông có hai cây ngọc am cao gần 20m.

Anh Thèn Văn Tân tâm sự: "Bố tôi cứ muốn bán đi một cây ngọc am, vì nhà tôi túng quá. Ông muốn giao cây cho Nhà nước quản lý, rồi xin ít tiền công trồng chăm sóc để cho con cháu ăn học, và mua một bộ quan tài gỗ tạp cho ông khi nằm xuống. Hoặc Nhà nước cho hạ bán đi một cây, để lại một cây, lấy gỗ ngọc am làm quan tài hoặc lấy tiền mua quan tài khác. Nhưng nó là cây quý, nghiêm cấm khai thác, nên không thể chặt được. Mà nhà thì ngày một nghèo túng, người cha thì ngày một già…".

"Mỗi năm, người dân khai thác cả trăm tấn gỗ ngọc am trong rừng, nhưng để ngăn chặn được tình trạng này thực quá nan giải. Rất khó ngăn cấm bà con vào rừng đào ngọc am và chiết xuất tinh dầu trong rừng, vì đường ngang lối dọc quá nhiều. Công an xã chỉ đi tuần tra, ngăn chặn tại các nẻo đường vận chuyển về xuôi. Còn đối với các cây ngọc am còn sống trong các vườn nhà dân, chúng tôi chỉ có thể vận động, tuyên truyền với họ, tránh tình trạng xâm hại cây. Nếu chưa có biện pháp quyết liệt để hạ nhiệt cơn sốt ngọc am, rừng Hoàng Su Phì nói chung còn nhiều nguy cơ bị tàn phá" - ông Giàng Seo Man, Bí thư kiêm Chủ tịch UBND xã Tả Sử Choóng (Hoàng Su Phì) cho biết.

Gia Linh

Chiều 20/2 (tức mùng 4 Tết), người dân từ các tỉnh thành đã dần quay trở lại Thủ đô dù chưa kết thúc kỳ nghỉ Tết Nguyên đán Nguyên đán Bính Ngọ 2026. Tuy nhiên, ghi nhận của PV Báo CAND tại khu vực cửa ngõ phía Nam Thủ đô, tình hình giao thông diễn ra thuận lợi, người dân đi lại thông suốt. Lực lượng CSGT cùng với Công an cơ sở ứng trực tại tất cả các điểm nút ra vào thành phố để đảm bảo TTATGT cũng như triển khai thêm thiết bị công nghệ cho hoạt động giám sát, xử lý vi phạm giao thông trên tuyến.

Trong ngày 20/2 (mùng 4 Tết Bính Ngọ), người dân từ các tỉnh đã dần quay trở lại Thủ đô sớm song tình hình giao thông tại Hà Nội và các cửa ngõ được ghi nhận là khá thuận lợi và thông suốt, không xảy ra ùn tắc nghiêm trọng kéo dài như những năm trước.

Ngày 20/2, Ban tổ chức Lễ hội Du lịch Chùa Hương 2026 thông báo hoàn trả tiền đã đặt mua vé thắng cảnh từ 00h ngày 20 đến 24h ngày 22/2 qua các hình thức trực tiếp và trực tuyến. Ban tổ chức cũng thực hiện miễn phí gửi xe ô tô các loại tại các bến xe do Ban tổ chức quản lý.

Sau khi ăn trứng cá rồng - một loại cá cảnh, 13 người ở Thanh Hóa nhập viện với triệu chứng đau bụng, nôn, tiêu chảy nghi ngộ độc. Bộ Y tế yêu cầu khẩn trương điều tra làm rõ.

Sau ba ngày đầu năm, thị trường hàng hóa cả nước trong ngày Mùng 4 Tết Bính Ngọ 2026 đã dần hoạt động trở lại. Nguồn cung được tăng cường, hệ thống phân phối mở cửa đồng loạt, sức mua ở mức vừa phải nên giá cả nhìn chung ổn định, không có biến động bất thường.

Những ngày đầu xuân Bính Ngọ 2026, người dân khắp cả nước nô nức rủ nhau đi lễ. Trong các điểm đến tâm linh trên địa bàn Thủ đô Hà Nội, Phủ Tây Hồ luôn là một trong những nơi thu hút rất đông đảo người dân về dâng hương, làm lễ đầu năm.

Khoảng 4h sáng ngày 20/2, sau 3 giờ tích cực tìm kiếm, Công an xã Tây Yên Tử và Tổ bảo vệ Công ty Dịch vụ Tây Yên Tử đã nhanh chóng tìm kiếm, đưa 4 du khách bị lạc trong rừng khi tham quan Khu du lịch tâm linh – sinh thái Tây Yên Tử, thuộc xã Tây Yên Tử, tỉnh Bắc Ninh về nơi an toàn.

Khi sắc xuân bắt đầu lan tỏa trên từng con phố, cũng là lúc nền kinh tế Việt Nam khép lại một năm với nhiều dấu ấn đáng nhớ. Năm 2025 trôi qua trong bối cảnh thế giới đầy biến động, nhưng cũng là năm Việt Nam ghi tên mình đậm nét hơn trên bản đồ thương mại toàn cầu, bằng những con số xuất khẩu (XK) kỷ lục và sự trưởng thành rõ rệt của thương hiệu “Made in Vietnam”.

Khi những cành đào trước ngõ vừa hé nụ, khói hương trầm ngày Tết còn vương trong sương sớm, thì ở nhiều trụ sở Công an trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, một ca trực mới đã bắt đầu. Không pháo hoa, không tiếng chúc Tết rộn ràng, thay vào đó là ánh đèn phòng làm việc xuyên Tết, là tiếng bàn phím gõ nhịp đều đều, là những dòng dữ liệu dân cư được cập nhật chính xác đến từng chi tiết. Với lực lượng Công an Thanh Hóa, Tết không chỉ là thời khắc sum vầy, mà còn là “thời gian vàng” để tăng tốc, hoàn thiện mục tiêu chuyển đổi số, bảo đảm quyền lợi thiết thực nhất cho nhân dân.

Ngoại hình “chuẩn người mẫu”, bộ vest đen lịch sự, cặp kính đen cùng phong cách đầy… lãng tử khi xuất hiện cùng dàn xe chuyên dụng của lực lượng Cảnh vệ CAND khiến Trung uý Phùng Thế Văn trở thành hiện tượng đặc biệt được quan tâm trong dịp đại lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9 (A80). Nhưng có lẽ, đến thời điểm hiện tại, vẫn ít người biết tường tận về người lính đặc nhiệm trẻ vẫn được cộng đồng mạng, nhất là người trẻ ví von là “soái ca Cảnh vệ” A80 này.

Chỉ trong 6 ngày (từ ngày 27 Tết đến mùng 3 Tết), qua công tác tuần tra, kiểm soát; lực lượng chức năng đã phát hiện, lập biên bản 717 trường hợp vi phạm, tạm giữ 261 phương tiện. Các trường hợp phần lớn vi phạm liên quan đến các lỗi: nồng độ cồn, tốc độ, chở hàng quá khổ, quá tải và các lỗi tiềm ẩn nguy cơ cao gây TNGT.

©2004. Bản quyền thuộc về Báo Công An Nhân Dân.
®Không sao chép dưới mọi hình thức khi chưa có sự đồng ý bằng văn bản của Báo Công An Nhân Dân.
English | 中文