Phòng khám tư nhân "kiêm" bán thuốc
Có phòng khám còn dùng loại thuốc "đặc chủng" (pha chế theo cách riêng) không lẫn với phòng khám nào. Khi đem đơn thuốc này ra nhà thuốc tư nhân, nhiều phụ huynh chỉ nhận được cái lắc đầu "làm gì có loại thuốc này, quay về nơi khám mà mua".
Cuối tháng 7/2006, tôi đưa người bạn đến phòng khám tư ở phố Bà Triệu khám mắt. Sở dĩ phải vào đây là do bệnh viện "quá tải" và thấy yên tâm khi biết phòng khám này là của bác sỹ Q.L., nguyên Phó Viện trưởng của một bệnh viện nổi tiếng.
Vừa kê đơn, vừa bán thuốc
Sau một hồi khám, bác sỹ L. kết luận, bạn tôi bị viêm loét giác mạc cấp. Cô nhân viên (không biết là bác sỹ hay y tá) kê cho bạn tôi đơn thuốc gồm 4 loại. Khi chuẩn bị trả tiền khám, cô nhân này hỏi: "Có mua thuốc luôn không?". Bạn tôi thắc mắc vì không thấy tủ thuốc, cô nhân viên bảo để ở bên trong.
Bị "chặt chém" khá nhiều do khám tư, bạn tôi cảm ơn để ra nhà thuốc tư nhân mua. Lạ là quyển y bạ của phòng khám này lại đề là Bệnh viện Mắt TW, bên dưới đóng dấu đỏ: "Phòng khám mắt 1… phố Bà Triệu, điện thoại…". Bên trong, dưới chữ ký của bác sỹ L. cũng dập chữ đỏ "Viện Mắt". Phải chăng đây là sự "nhập nhèm" gây nhầm lẫn cho người bệnh, nhất là người bệnh ở tỉnh xa?
Trước tình trạng trẻ em bị viêm đường hô hấp, ho, sốt tăng cao do thời tiết chuyển mùa trong những ngày này, nhiều phòng khám nhi tư nhân trở nên quá tải. Sự bùng nổ của các phòng khám nhi với nhiều sai phạm mà người bệnh cứ nhắm mắt đưa con đến khám để chịu cái giá "cắt cổ" lâu nay được xem là chuyện "thường ngày ở huyện".
Bác sỹ Nhi vừa khám bệnh, vừa kê đơn, vừa bán thuốc xảy ra khá phổ biến. Hiếm ông bố bà mẹ nào khi bác sỹ khám cho con mình lại "xin" ra nhà thuốc mua thuốc. Và mỗi lần vừa khám, vừa thuốc hết tiền trăm tiền triệu là chuyện thường.
Có phòng khám còn dùng loại thuốc "đặc chủng" (pha chế theo cách riêng) không lẫn với phòng khám nào. Khi đem đơn thuốc này ra nhà thuốc tư nhân, nhiều phụ huynh chỉ nhận được cái lắc đầu "làm gì có loại thuốc này, quay về nơi khám mà mua".
Sai phạm nghiêm trọng này ai dám đảm bảo nó không xảy ra hậu quả? Thậm chí, có phòng khám ở trong ngõ, ngách vừa khám, vừa bán thuốc (không có đơn thuốc), thuốc được bẻ đôi, không có tên, bao bì… khiến người bệnh "mù tịt" không biết đằng nào mà lần.
Người Hà Nội không còn lạ lẫm với hàng dãy phòng khám "mọc" đối diện với Bệnh viện Bạch Mai khá đặc biệt: Được đánh theo số thứ tự. Phòng khám "ba trong một" cũng xuất hiện khá nhiều ở quanh các bệnh viện lớn. Phòng khám này phục vụ đối tượng ngoại tỉnh là chính. Họ có các dịch vụ từ khám, dẫn đi mua thuốc và dẫn đến nơi thuê trọ. Dĩ nhiên, bệnh nhân phải trả cho dịch vụ trọn gói này không phải rẻ.
Cần sự vào cuộc tích cực của các cấp
Theo Sở Y tế Hà Nội, trên địa bàn Thủ đô có 866 phòng khám tư nhân được cấp phép, trong đó nhiều nhất vẫn là phòng khám nội khoa và phòng khám răng hàm mặt. Trong Pháp lệnh Hành nghề YDTN quy định: "Các cơ sở hành nghề YDTN được dự trữ cơ số thuốc cấp cứu theo quy định của Bộ Y tế. Người hành nghề YDTN được khám bệnh, chữa bệnh theo phạm vi chuyên môn hành nghề, được kê đơn nhưng không được bán thuốc".
Tuy Pháp lệnh quy định cụ thể như thế, nhưng nhiều người hành nghề YDTN nắm rất rõ "luật" nhưng vẫn vi phạm. Theo ông Nguyễn Việt Cường, Chánh Thanh tra Sở Y tế Hà Nội thì vài năm lại đây, hệ thống y tế tư nhân đã đi vào "nề nếp", hoạt động hiệu quả, đầu tư trang thiết bị hiện đại, giúp cho việc giảm tải bệnh nhân ở các bệnh viện của Hà Nội.
Tuy nhiên, hệ thống này vẫn còn nhiều tồn tại như phân bố các phòng khám chưa đều, tập trung đông quanh bệnh viện như Bệnh viện Bạch Mai, Việt Đức, Phụ sản TW… Trong đó cá biệt còn tình trạng vừa kê đơn vừa bán thuốc. Hiện tượng này thường xảy ra ở các phòng khám chuyên khoa.
Theo ông Cường, bác sỹ nào vi phạm sẽ bị xử lý hành chính với mức phạt lần đầu là 2 triệu đồng, nếu tái phạm sẽ bị xử phạt ở mức tối đa là 5 triệu đồng. Từ đầu năm 2006 đến nay, Thanh tra Y tế đã xử phạt 3 trường hợp vừa kê đơn vừa bán thuốc ở 3 địa bàn: Hai Bà Trưng, Hoàn Kiếm và Ba Đình.
Tuy nhiên, việc xử phạt này chỉ như "muối bỏ biển" và mang hình thức chiếu lệ bởi lực lượng Thanh tra mỏng, còn người hành nghề YDTN thì dùng nhiều biện pháp đối phó. Hiện nay, vi phạm nhiều nhất vẫn là lỗi hành chính như: chủ nhà thuốc vắng mặt nhưng không ủy quyền hợp pháp; dược sỹ không mặc quần áo theo quy định; nội dung quảng cáo về y dược tư nhân chưa được cơ quan y tế duyệt…
Theo ông Cường thì tình trạng bác sỹ cho thuê, cho mượn chứng chỉ hành nghề và chi hoa hồng để bác sỹ kê đơn vẫn xảy ra nhưng rất khó phát hiện. Trường hợp này nếu bị phát giác sẽ xử phạt hành chính, nặng thì tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề.
Tình trạng các phòng khám, nhà thuốc chưa tuân thủ đúng Pháp lệnh Hành nghề YDTN vẫn còn phổ biến, gây băn khoăn, lo lắng cho người bệnh. Hiện tượng bác sỹ vì lợi nhuận vừa kê đơn, vừa bán thuốc vẫn tồn tại dai dẳng nhiều năm qua, chứng tỏ ý thức chấp hành pháp luật của một bộ phận thầy thuốc vẫn còn yếu kém.
Việc thanh, kiểm tra 866 phòng khám và 1.225 nhà thuốc tư nhân nếu chỉ trông chờ vào lực lượng Thanh tra Y tế thì chưa đủ, rất cần sự vào cuộc tích cực và thường xuyên của các cấp chính quyền địa phương, để góp phần hoàn thiện hệ thống y tế tư nhân ở Thủ đô hiện nay