Phú Thọ: Bán thuốc gây nghiện như… “bán rau”

Seduxen và Mekoluxen còn được gọi là thuốc hướng thần và thuốc gây nghiện có tên khoa học là Diazapam được quy định trong danh mục các chất ma tuý độc dược, dùng trong lĩnh vực y tế… cần được các cơ sở y tế và cơ sở hành nghề y dược tư nhân quản lý chặt chẽ.

Thời gian qua, lực lượng chức năng của tỉnh Phú Thọ đã phát hiện hàng loạt sai phạm tại các chi nhánh dược như Thanh Thủy, Thanh Sơn trong việc mua bán, sử dụng và vận chuyển các loại thuốc…

Chi nhánh Công ty Dược bán thuốc dễ như bán rau

Theo quy định của Bộ Y tế, thuốc hướng thần được mua bán trên thị trường phải là dược sỹ trung học, dược sỹ đại học và phải được giám đốc đơn vị giao nhiệm vụ hoặc ủy quyền bằng văn bản.

Riêng đối với các loại thuốc gây nghiện thì các cơ sở y tế chỉ được bán ra tối đa là 10 viên, với điều kiện phải có hóa đơn. Ngoài ra, việc mua bán thuốc hướng thần và tân dược phải có dự trù và dự trù này được cơ quan y tế có thẩm quyền duyệt hoặc có đơn của thầy thuốc.

Trước khi  bán ra, tất cả các loại này đều phải kiểm soát kỹ, sau khi bán thì phải lưu lại đơn thuốc… Khi bị phát hiện, cô kế toán Chi nhánh Dược Thanh Thủy, tỉnh Phú Thọ là Hà Thị Thanh Vân, vẫn mơ hồ về vụ việc xảy ra. Cô chỉ nghĩ đơn thuần rằng, bán được nhiều thuốc hướng tâm thần để nộp đủ khoán sản phẩm về chi nhánh.

Vụ việc được phát hiện tại Chi nhánh Dược Thanh Thuỷ có liên quan đến những sai phạm trong công tác quản lý, phân phối, vận chuyển và mua bán thuốc hướng tâm thần xảy ra tại đây. Chi nhánh dược Thanh Thủy có nhiệm vụ tiếp nhận vận chuyển, phân phối một lượng lớn thuốc hướng thần gồm Seduxen và Mekoluxen dạng viên.

Những sai phạm ở đây xảy ra liên tục trong một thời gian dài, từ Giám đốc Chi nhánh công ty. Sai phạm được thể hiện cả trong quy chế kê đơn, bán thuốc theo đơn. Việc tiếp nhận thuốc thường do những cán bộ không có nghiệp vụ về dược mà thường chủ yếu là một cô kế toán bình thường.

Thuốc hướng tâm thần và tân dược gây nghiện được bán cho các tư thương với số lượng lớn và dễ dàng như bán rau. Trong đó, có lần Vân đã bán đến 24.000 viên Mekoluxen. Theo tài liệu mà cơ quan Công an thu thập được thì trong 2 năm 2005 và 2006, số thuốc hướng tâm thần ở đây được bán ra lên đến hơn 500 nghìn viên, một con số khó ai có thể tưởng tượng được.

Ngay cả những cơ sở được phép sử dụng thuốc hướng thần để khám, chữa bệnh, tình trạng sai phạm vẫn xảy ra.  Điển hình trong số đó là sai phạm tại khu điều dưỡng thương binh 5 (K5), đơn vị trực thuộc Sở LĐ-TB và XH, tỉnh Phú Thọ.

Vào thời điểm vụ việc bị phát hiện, khu điều dưỡng này có hàng chục thương binh nặng được sử dụng thuốc Seduxen để giảm đau. Sau khi có chủ trương cấp, phát thuốc Seduxen ống cho thương binh, đơn vị K5 đã lập dự trù mua thuốc và được Sở Y tế phê duyệt, nhưng lại cho một y tá đi lấy hàng.

Điều này đã không đúng với quy chế quản lý thuốc hướng tâm thần ban hành kèm theo Quyết định 3047 của Bộ Y tế. Tại đây, còn vi phạm Điều 10 Quy chế quản lý hướng thần và khoản 2, Điều 4, Quy chế kê đơn thuốc và bán thuốc theo đơn ban hành kèm theo Quyết định số 1847/2003 của Bộ Y tế.      

Khó trong các chế tài xử lý

Một cán bộ của Phòng CSĐT tội phạm về ma túy Công an tỉnh Phú Thọ cho biết, các chế tài xử lý gặp rất nhiều khó khăn, đặc biệt là sự thống nhất về quan điểm giữa VKS và lực lượng Công an. Nhiều vụ việc, cơ quan Công an buộc phải xử lý hành chính, mặc dù hành vi đó sai phạm nghiêm trọng trong quy chế bán các loại thuốc hướng thần.

Trong đó phải kể đến việc xảy ra tại một cửa hàng thuốc tại Chi nhánh Dược huyện Thanh Sơn. Vụ việc này được Phòng CSĐT tội phạm về ma túy, Công an tỉnh Phú Thọ phát hiện khi điều tra, khám phá một vụ án ma túy. Qua khám xét, kẻ cầm đầu khai nhận đã sử dụng một lượng lớn Seduxen dạng ống…

Hắn mua số thuốc đó tại một cửa hàng bán thuốc tại phố Vàng, thị trấn Thanh Sơn. Lực lượng Công an tổ chức  bắt quả tang Trần Thị Soạn (42 tuổi), trú tại địa chỉ trên khi đang giao bán 6 ống thuốc… Khi bị bắt giữ chị Soạn quá ngỡ ngàng không nghĩ đó là ma tuý và chỉ đơn giản là thấy công ty nhập về thì bán.

Qua lần gia hạn tạm giữ lần 1, Phòng CSĐT tội phạm về ma tuý và VKS vẫn không thống nhất quan điểm khẳng định đây là loại ma túy và thế là biện pháp cuối cùng là xử lý hành chính đối với chị Soạn với số tiền là 5 triệu đồng và tạm giữ giấy phép hành nghề trong thời hạn 6 tháng.

Được biết, hiện nay, việc cung cấp thuốc hướng thần và thuốc gây nghiện trên địa bàn tỉnh Phú Thọ là do Công ty cổ phần Dược Phú Thọ. Trong thời gian qua, hàng loạt sai phạm được phát hiện tại Chi nhánh Dược Thanh Thủy, Thanh Sơn phần nhiều là do hám lời mà bỏ qua những quy định của ngành Y tế.

Ngoài những sai phạm như mua thuốc hướng thần không có dự trù, số lượng thuốc hướng thần bán vượt với số lượng lớn (như ở Chi nhánh Dược Thanh Sơn, đã bán vượt dự trù 14.000 viên Mekoluxen 5mg), còn là những sai phạm trong quá trình mua bán, vận chuyển  như giao nhận thuốc chưa có quyết định ủy quyền của giám đốc doanh nghiệp hoặc không theo quy chế kê đơn bán thuốc của Bộ Y tế.

Hiện nay, việc quản lý các loại thuốc hướng thần và tân dược gây nghiện rất khó khăn. Vì vậy, ngoài việc chấn chỉnh hoạt động của các cơ quan chức năng cũng cần có một thông tư liên bộ để có thể xác định được thuốc hướng tâm thần và thuốc gây nghiện. Điều đó sẽ thuận lợi hơn trong quá trình xử lý