TP Hồ Chí Minh: 5 năm chưa di dời xong chợ Giãn Dân

Chợ Giãn Dân đã bị UBND quận 12, TP Hồ Chí Minh tổ chức cưỡng chế vào tháng 3 nhưng hiện nay vẫn còn hơn 70 tiểu thương che tạm lều, bạt để buôn bán trên nền chợ cũ. Trong khi đó thì UBND quận 12 gần như bất lực trong việc di dời số tiểu thương này sang chợ mới. Vì sao vậy?

Chợ Giãn Dân thuộc khu phố 2, phường Hiệp Thành có diện tích 549m², trước năm 1975 là Trường bắn Quang Trung. Sau giải phóng, phần đất trên do Nhà nước quản lý. Năm 1987, do nhu cầu mua bán của người dân thuộc khu giãn dân xã Tân Thới Hiệp, nên hình thành chợ Giãn Dân và hoạt động cho đến bây giờ.

Năm 2000, lấy lý do chợ Giãn Dân ô nhiễm môi trường, buôn bán lấn chiếm lòng lề đường và không đảm bảo công tác phòng cháy chữa cháy nên UBND phường Hiệp Thành có kế hoạch di dời 112 tiểu thương (90 trường hợp có giấy phép kinh doanh) chợ này sang chợ mới Hiệp Thành cách đó khoảng 500m.

Chợ Giãn Dân sau khi bị giải tỏa.

Chợ Hiệp Thành có diện tích 974m² do chủ đầu tư là Công ty cổ phần Hợp tác kinh tế và Xuất nhập khẩu Savimex xây dựng với mục đích phục vụ nhu cầu mua sắm của cán bộ, công nhân viên chức của công ty.

Tuy nhiên, cũng nhằm góp phần tăng thêm công trình công cộng phục vụ nhân dân, nên công ty này đã bàn giao chợ cho UBND phường Hiệp Thành quản lý. UBND phường Hiệp Thành cho xây dựng thêm một số hạng mục và chính thức đưa vào hoạt động ngày 19/10/2001 với sức chứa gồm 89 sạp (kích thước theo quy cách là 3m²), 78 nền và 40 chỗ ngồi.

Sau khi có chợ mới, UBND phường Hiệp Thành xin ý kiến quận và được cho phép thu tiền của tiểu thương chợ Giãn Dân chuyển sang là 2,5 triệu đồng/sạp; 1,5 triệu đồng/nền và 350.000 đồng/chỗ ngồi. Số sạp, nền, chỗ còn dư sẽ bố trí cho tiểu thương mới với mức thu: sạp trong nhà lồng chợ là 6 triệu đồng/sạp, ngoài nhà lồng 4 triệu đồng/sạp và chỗ ngồi 1 triệu đồng/chỗ.

Tuy nhiên, phương án này đã không được sự đồng tình của tiểu thương chợ Giãn Dân. Bởi theo họ, đây chỉ là một sự hoán đổi trong di dời chợ nên không chấp nhận đóng thêm tiền. Thế là mặc cho UBND quận 12, UBND phường Hiệp Thành thông báo di dời, khoảng 2/3 số tiểu thương vẫn buôn bán ở chợ cũ.

Trong khi mọi chuyện chưa ngã ngũ thì tiểu thương ở đây nhận được Quyết định số 287/QĐ-UB ngày 28/1/2004 của UBND TP Hồ Chí Minh có nội dung thu hồi và giao UBND phường Hiệp Thành sử dụng diện tích 549m² đất chợ Giãn Dân để xây dựng Câu lạc bộ ông bà cháu và trụ sở Ban Điều hành khu phố 2, phường Hiệp Thành.

Quyết định này "vô tình" biến chuyện di dời chợ thành chuyện giải tỏa di dời để thực hiện theo quyết định của UBND TP Hồ Chí Minh. Thế là, tiểu thương quay sang khiếu nại quyết định của UBND TP. Từ đây, Sở Tài nguyên - Môi trường TP Hồ Chí Minh đã thành lập đoàn kiểm tra theo đơn khiếu nại của hơn 100 tiểu thương.

Từ cơ sở này, UBND TP Hồ Chí Minh ban hành Quyết định số 6974/VP-PC ngày 17/12/2004 yêu cầu UBND quận 12 không được thu tiền các tiểu thương di dời từ chợ cũ sang và phải sắp xếp nơi bán phù hợp, xem xét miễn thuế đối với những tiểu thương khó khăn.

Theo tinh thần của quyết định này, những tưởng mọi chuyện sẽ được giải quyết êm đẹp, nhưng thực tế lại hoàn toàn khác vì số tiểu thương này phát hiện ra rằng số sạp mà mình được nhận quá hẹp, chỉ rộng trên dưới 1m² (thay vì 3m² theo thiết kế ban đầu) và nơi bán được bố trí không đúng ngành hàng (như hàng ăn uống lại bán chung với hàng bán cá tôm), không được bốc thăm chọn sạp để đảm bảo công bằng… Vậy là họ lại không chấp nhận di dời cho đến ngày UBND quận 12 tổ chức cưỡng chế…

Sau khi cưỡng chế được ít ngày, hơn 70 tiểu thương tái buôn bán chợ cũ và tiếp tục khiếu nại đến UBND TP Hồ Chí Minh. Ngày 19/6, UBND TP Hồ Chí Minh có Công văn số 3115/PV-PC, chỉ đạo giao quận 12 tổ chức rà soát, sắp xếp lại việc bố trí sạp chợ phù hợp và ưu tiên cho tiểu thương di dời từ chợ cũ sang…

Mặc dù vậy, nhưng trao đổi với chúng tôi, ông Đỗ Lưu Nghĩa, Phó Chủ tịch UBND quận 12 cho biết, tiểu thương chợ Hiệp Thành đã buôn bán ổn định thì không thể tổ chức bốc thăm lại, còn diện tích sạp cũng không thể nới ra thêm.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, sở dĩ số sạp, nền, chỗ ngồi bị "teo" diện tích vì khi mới khánh thành chỉ bố trí tổng cộng là 217 vị trí nhưng sau gần 5 năm đã "đẻ" ra gần gấp đôi. Tất nhiên, số sạp, nền, chỗ này đã bố trí cho người mới và đã thu tiền thì làm sao chính quyền dám "đuổi" họ đi để ưu tiên bố trí cho tiểu thương của chợ Giãn Dân?

Từ cách làm này, không chỉ gây bế tắc trong việc giải quyết khiếu nại của các tiểu thương mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến chủ trương chỉnh trang, sắp xếp lại chợ theo tiêu chí văn minh, sạch đẹp, an toàn của UBND TP Hồ Chí Minh. Vì chợ Hiệp Thành bây giờ chẳng những không khang trang, sạch đẹp mà còn không có đường cho xe vào chữa cháy!

Từ những bất cập trên, theo chúng tôi, UBND TP Hồ Chí Minh cần cho thanh tra toàn diện quá trình xây dựng, di dời, bố trí nơi bán ở chợ Hiệp Thành rồi đưa ra phương án giải quyết cụ thể chứ cứ chỉ đạo chung chung thì khó lòng giải quyết dứt điểm vụ khiếu nại kéo dài này