Tan hoang rừng vùng ven lòng hồ thủy điện Sông Ba Hạ

Đứng trước những khoảnh rừng nằm ven vùng quy hoạch lòng hồ thủy điện đã bị tàn phá tan hoang, nhiều người dân địa phương cho biết, cách đây vài tháng khu vực này vẫn còn những cây rừng nguyên sinh được coi là "lá chắn" xanh trong mùa mưa lũ, nhưng bây giờ nhiều khoảnh rừng đã bị đốn hạ trơ trụi, đốt dọn ngổn ngang, thậm chí có nơi đã hóa thành… nương rẫy!

Tìm hiểu từ phía người dân, chúng tôi mới biết đối tượng đã huy động nhân lực phá nát những khoảnh rừng nêu trên là ông Nguyễn Thái Đắc (36 tuổi), trú ở xóm Mới, khu phố Tây Hòa, thị trấn Củng Sơn, huyện Sơn Hòa. Khu vực rừng bị tàn phá là lô 1, Tiểu khu 220 nằm trong vành đai bảo vệ lòng hồ thủy điện Sông Ba Hạ và thuộc địa giới hành chính xã Suối Trai, huyện Sơn Hòa.

Trong vòng ba tháng qua, ông Đắc liên tục huy động nhân công đến khu vực này công nhiên đốn hạ những vạt rừng xanh, đốt dọn để lấy đất làm nương rẫy. Tiếp chuyện với phóng viên, ông Nguyễn Văn Phăng - Bí thư Đảng ủy xã Suối Trai cho biết, ngay sau khi nhận được tin báo của người dân vào ngày 14/3, Đảng ủy, chính quyền địa phương chỉ đạo một tổ công tác đến hiện trường, phát hiện bên cạnh một vạt rừng vừa bị đốn hạ còn tươm nhựa sống của cây xanh là một lán trại kiên cố do chính ông Đắc xây dựng để bám trụ lâu dài, mở rộng diện tích phá rừng làm nương rẫy.

Nhiều vạt rừng bị đốn hạ không thương tiếc.

Ông Trần Quốc Khánh, kiểm lâm viên Trạm kiểm lâm Thống Nhất thuộc Ban Quản lý rừng đặc dụng (BQL RĐD) Krông Trai phối hợp chính quyền địa phương lập biên bản vi phạm hành chính trên lĩnh vực quản lý bảo vệ rừng, đồng thời yêu cầu đối tượng vi phạm tháo dỡ lán trại, chấm dứt hành vi phá rừng.

Thế nhưng, hơn một tháng sau đó, người dân ở xã Suối Trai phát hiện rừng ở vành đai lòng hồ thủy điện Sông Ba Hạ bị tàn phá trên diện rộng. Trong biên bản vi phạm hành chính lập ngày 21/3, tổ công tác phối hợp giữa Trạm kiểm lâm Thống Nhất và xã Suối Trai xác định tổng diện tích rừng bị tàn phá lên tới 53.000m², trong đó có 17.000m² biến thành đất rẫy và đã cày xới đất, gieo trồng mè, 36.000m² còn lại vừa mới đốn hạ cây nhưng chưa đốt dọn.

Thêm một biên bản nữa đã được xác lập, nhưng chỉ có hiệu lực… trên giấy. Bởi lẽ những ngày sau đó, ông Đắc vẫn bất chấp pháp luật, huy động nhân công đốt dọn sạch 36.000m² rừng còn lại rồi khẩn trương cày xới đất trồng sắn mì và dưa lấy hạt. Thậm chí, ông Đắc còn dùng sơn gỗ đánh dấu vào những cây rừng có đường kính lớn để bao chiếm và tạo "lãnh địa" cho riêng mình.

Nghiêm trọng hơn nữa là ngày 25/6, khi tổ công tác phối hợp giữa chính quyền xã Suối Trai và Trạm kiểm lâm Thống Nhất trở lại Tiểu khu 220 mới phát hiện thêm 22.500m² rừng vành đai lòng hồ thủy điện Sông Ba Hạ đã bị ông Đắc đốn hạ, đốt dọn, nâng tổng diện tích rừng mà ông Đắc đã tàn phá lên tới 75.500m² với hiện trạng rừng III A1.

Trong cuộc họp chiều 29/6 với sự tham dự của ông Phan Văn Công - Chi cục trưởng Kiểm lâm Phú Yên, Hạt Kiểm lâm huyện Sơn Hòa, BQL RĐD Krông Trai cùng Đảng ủy, UBND xã Suối Trai đã xác định hành vi phá rừng làm nương rẫy là vi phạm pháp luật nghiêm trọng, hậu quả thiệt hại lớn cần phải kiên quyết đấu tranh, xử lý nghiêm minh theo quy định pháp luật về hình sự.

Tại cuộc họp này, ông Ma Hoan - Phó Bí thư Đảng ủy xã Suối Trai bày tỏ: "Trước đây, đã có hai người dân địa phương là Ksor H'Chai và Ksor Yhăng phá rừng làm nương rẫy với diện tích vài ngàn mét vuông, nhưng đã bị truy tố, xét xử. Do đó trường hợp ông Đắc cũng phải xử lý thật nghiêm minh mới đủ tác dụng giáo dục, đấu tranh ngăn chặn nạn phá rừng lấy đất làm nương rẫy".

Được biết, sáng 4/7, một đoàn công tác phối hợp giữa UBND, Phòng Tài nguyên - Môi trường, Hạt Kiểm lâm huyện Sơn Hòa; BQL RĐD Krông Trai, Chi cục Kiểm lâm tỉnh Phú Yên và Công ty cổ phần Thủy điện Sông Ba Hạ đã đi kiểm tra thực tế hiện trường để xác định diện tích rừng đã bị tàn phá thuộc địa bàn vùng quy hoạch thủy điện do Công ty cổ phần Thủy điện Sông Ba Hạ, Hạt Kiểm lâm huyện Sơn Hòa hay BQL rừng đặc dụng Krông Trai đảm trách.

Vấn đề dư luận đặt ra là vì sao đến thời điểm này các cơ quan chức trách vẫn còn lúng túng trong việc xác định trách nhiệm quản lý rừng khi mà Báo cáo số 03/BC-KL ngày 27/6 của Trạm kiểm lâm Thống Nhất gửi BQL RĐD Krông Trai đã xác định đó là lô 1, 2 thuộc khoảnh 6, Tiểu khu 220? Vì sao các biện pháp kiên quyết không được triển khai ngay từ khi mới phát hiện mà để cho ông Nguyễn Thái Đắc lộng hành, liên tục tái phạm và đã tàn phá tới 75.500m² rừng?

Mặt khác, ngoài việc xử lý nghiêm minh hành vi sai phạm của ông Đắc theo quy định pháp luật, Công ty cổ phần Thủy điện Sông Ba Hạ, Hạt Kiểm lâm huyện Sơn Hòa, BQL rừng đặc dụng Krông Trai và chính quyền địa phương cần có tăng cường phối hợp đồng bộ để nâng cao hiệu quả quản lý và bảo vệ rừng