Trường Ams: Đầu tư đạt chuẩn, chất lượng giáo dục có cao?

Hà Nội chủ động tiếp cận thị trường giáo dục trong xu thế hội nhập bằng việc xây dựng một trường chuyên hiện đại ngang tầm khu vực và quốc tế. Đây chính là tiền đề khởi động một giai đoạn mới đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước.

Đầu tư đủ

Trách nhiệm xây dựng dự án này thuộc về thầy trò Trường THPT Hà Nội - Amsterdam với mức đầu tư 200 tỷ đồng, đặt tại phía Tây Nam đường Trần Duy Hưng, có diện tích 50.000m² thuộc hạng đẹp nhất Hà Nội. Ngôi trường có công sức đóng góp của nhân dân Thủ đô Amsterdam (Hà Lan).

Là một trường có bề dày thành tích đào tạo hàng vạn học sinh chuyên, trong đó nổi bật là thành tích 1.130 giải học sinh giỏi quốc gia, 3.270 giải thành phố, 23 huy chương vàng, 22 huy chương bạc và 16 huy chương đồng các giải quốc tế, tuy nhiên, sau nhiều năm hoạt động, cơ sở vật chất của trường đã xuống cấp.

Quy mô hiện tại của trường chỉ có 66 lớp cho 2.600 học sinh chuyên là không thể đáp ứng nhu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao cho Thủ đô nói riêng và đất nước nói chung trong xu thế hội nhập phát triển.

Nhìn lại hệ thống trường học của Hà Nội, có thể thấy nhiều năm qua còn khá đông các trường từ mẫu giáo đến trung học nằm trong tình trạng xập xệ không đáp ứng tiêu chí. Hàng chục trường bị các hộ gia đình xâm lấn gây khó khăn trong quá trình đòi đất quy hoạch lại trường.

Tình trạng trường phải chia nhỏ lẻ, dựa vào các cơ sở đình chùa, công trình khác để giảng dạy còn khá nhiều. Không ít cơ quan, đơn vị trước đây đã xén đất của trường để xây trụ sở.

Trên thực tế, nhiều nhà giáo dục đưa ra nhận xét không phải không có lý: Kể từ khi hoà bình lập lại đến nay, Thủ đô xây dựng không biết bao nhiêu trường các loại, nhưng chưa có trường gọi là "trường ra trường, lớp ra lớp"!

Giáo sư Nguyễn Xuân Hãn thì kỳ vọng: Dấu ấn quy hoạch trường sở thời gian qua của Thủ đô chưa được coi trọng. Vì thế mới có tình trạng trường lẫn nhà dân, nằm trong khuôn viên đình, chùa, công sở... dẫn đến việc đầu tư rất lãng phí. Một ngôi trường nên quy hoạch từ 8 đến 10ha đất mới thực sự là môi trường sư phạm lý tưởng để đào tạo con người.

Chính vì thế, công trình trường chuyên Hà Nội - Amsterdam mang ý nghĩa đặc biệt chào mừng Thăng Long - Hà Nội ngàn năm tuổi được xác định là công trình trọng điểm. Mức đầu tư 200 tỷ đồng xây dựng đồng bộ các hạng mục đáp ứng mọi tiêu chí giáo dục và đạt tiêu chuẩn ngang với các trường danh tiếng trong khu vực.

Theo dự án, trên diện tích 50.000 m² sẽ xây dựng bao gồm 11.275m² dành cho khu học tập, sân bóng đá, tennis, hoạt động thể chất, hội trường 700 chỗ cùng vườn sinh vật, vườn địa lý và 4.000m² bãi đỗ xe... Nghĩa là cơ sở vật chất đủ hiện đại với một kỳ vọng lớn cho "ra lò" những lứa học trò đáp ứng yêu cầu nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước!

Chất lượng còn nằm ở đâu?

Vấn đề đặt ra là Hà Nội phải "nói không" với trường không đạt tiêu chuẩn chứ không thể mãi tiếp tục dạy và học trong điều kiện cơ sở vật chất "có sao dùng vậy" như nhiều năm qua. Nghĩa là phải thực hiên lộ trình rõ ràng từ quy hoạch đến các bước kiện toàn hệ thống trường học theo hướng hiện đại, chứ không nên đầu tư chất chồng năm này qua năm khác vào những cơ sở trường học đã lỗi thời gây tốn kém ngân sách.

Trở lại dự án Trường Hà Nội - Amsterdam, chúng tôi được biết Thành ủy, UBND và các ngành chức năng thành phố hết sức ủng hộ dự án mở đường cho hội nhập giáo dục của Thủ đô này. Tuy nhiên, nhiều ý kiến bày tỏ lo ngại đích cuối cùng của dự án sẽ không trọn vẹn nếu chỉ quan tâm tới xây dựng cơ sở vật chất hiện đại.

Điều này thật dễ hiểu bởi "không ai có thể vỗ tay nếu chỉ có một bàn tay"! Nghĩa là trong điều kiện cơ sở vật chất ấy, nếu không chuẩn bị đội ngũ giáo viên chuyên đủ tầm và phương pháp tuyển chọn học sinh cũng như quy trình đào tạo hiện đại thì sản phẩm đào tạo con người có được như mong muốn?

Đây là vấn đề vừa cấp bách vừa lâu dài, đặc biệt quan trọng trong bối cảnh ngành Giáo dục tồn tại bệnh thành tích và gian lận trong thi cử. Mặt khác, từ sách giáo khoa đến phương pháp giáo dục của chúng ta đã lạc hậu ngay cả với các nước trong khu vực, chứ chưa nói đến các nước phát triển trên thế giới.

Bằng chứng rõ nét nhất là sau nhiều năm, không ít học sinh đoạt các giải quốc tế, nhưng trong số đó ít người thành những nhà khoa học, nhà giáo dục đầu đàn góp sức xây dựng đất nước. Các nhà chuyên môn bày tỏ, để đạt được mục tiêu đề ra về nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước thì đồng thời phải tiến hành hai nhiệm vụ đầu tư cơ sở vật chất hiện đại và đổi mới giáo dục trường chuyên.

Điều này có thể thực hiện được trong điều kiện hội nhập như hiện nay với sự mở rộng quan hệ hợp tác với các trường danh tiếng trong khu vực và trên thế giới. Một vấn đề đang bàn thảo khá sôi nổi, là ngôi trường đặc biệt này nên kiến trúc theo hướng nào.

Một cuộc thi lựa chọn phương án kiến trúc đã được tổ chức và có hai phương án lọt vào vòng trong. Nhưng theo chúng tôi, lựa chọn phương án nào thì ngôi trường được đầu tư hiện đại đó cũng phải thực sự là kiểu mẫu về mặt sư phạm cho hệ thống các trường ở Thủ đô, tạo tiền đề vững chắc cho công cuộc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao