Vì sao 16 hộ dân chưa chịu di dời?
Tuy nhiên, mãi đến ngày 26/6/2008, 16 hộ dân nằm trong khu vực giải tỏa (thôn 3 và thôn 11) mới nhận được bản sao Quyết định 1677 của UBND huyện Đăk R'lấp. Đó là nguyên nhân chính làm ảnh hưởng không nhỏ đến quyền và lợi ích của người dân phải di dời, cũng như cản trở tiến độ thi công của dự án.
Thua thiệt vẫn là người dân
Ngày 6/12/2005, đại diện các phòng, ban, chính quyền xã và Tổng Công ty Than Việt Nam (chủ đầu tư) tiến hành điều tra hiện trạng sử dụng đất, tài sản, vật liệu và kiến trúc hoa màu của 16 hộ dân phải di dời ở thôn 3 và 11. Có nhiều hộ dân không ký vào biên bản vì chưa nhận được văn bản chính thức nào về việc qui hoạch sử dụng đất của dự án, việc thu hồi đất…
Ngày 19/7/2006, UBND huyện Đắk R'lấp ra Quyết định 1677 về việc thu hồi đất để thực hiện dự án, nhưng phải gần 2 năm sau người dân bị thu hồi đất mới nhận được bản sao quyết định này(!).
Ngoài ra, việc thu hồi đất để thực hiện dự án không nói rõ chủ đầu tư. Do đó, người dân không hiểu và việc bồi thường, giải toả gây rất nhiều khó khăn cho người dân. Khi nhận quyết định, người dân mới thấy quyền và lợi ích của mình bị thiệt thòi rất nhiều nên họ đi khiếu nại.
Để "chữa cháy", ngày 30/6, UBND xã Nhân Cơ mới giao quyết định thu hồi đất cho 16 hộ dân. Hộ dân Bùi Thị Kim Tuyến ngoài việc nhận quyết định thu hồi đất, còn nhận Bảng kê chi tiết giá trị bồi thường hỗ trợ gia đình; các biên bản, bảng kê chi tiết không có ngày, tháng, không có chữ ký, đóng dấu của cơ quan nào (!?).
Không kịp trở tay, ngày 1/7, Hội đồng bồi thường, giải phóng mặt bằng huyện Đắk R'lấp ra thông báo yêu cầu 16 hộ dân phải đến trụ sở Công ty cổ phần Alumin Nhân Cơ (chủ đầu tư) nhận tiền bồi thường thu hồi đất, hạn cuối cùng là ngày 7/7 người dân phải nhận tiền và bàn giao mặt bằng.
Vì lợi ích chung của xã hội, người dân một lòng ủng hộ việc xây dựng Nhà máy Alumin Nhân Cơ; nhưng bà con không đồng tình với cách làm việc, đền bù giải phóng mặt bằng của chính quyền huyện Đắk R'lấp khi quyền lợi của họ bị thua thiệt quá nhiều.
Được biết, đất của 16 hộ dân bị giải tỏa có một vị trí đắc lợi ở Trung tâm xã Nhân Cơ, đa số đều có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và các hộ dân sinh sống bằng buôn bán.
Gia đình anh Ngô Trà An (thôn 11) có 5 nhân khẩu, cả nhà sinh sống bằng buôn bán, toàn bộ diện tích đất nhà anh An là 150m2 (có sổ đỏ) và căn nhà cấp 4 có diện tích 112m2, xây cách đây 4 năm với số tiền 130 triệu đồng, tổng số tiền bồi thường cho gia đình anh An là 153 triệu đồng (cả đất và nhà).
Anh An cho biết: "Gia đình tôi thuộc diện được nhận xuất tái định cư, ngày 1/7, tôi nhận được thông báo phải đến nhận tiền trong vòng 1 tuần và di dời bàn giao mặt bằng; trong khi khu vực tái định cư chưa có, nếu tôi chấp hành di dời, gia đình 5 người chỉ có ra ngoài đường mà ở. Từ trước đến nay, gia đình tôi sinh sống bằng buôn bán, sau này vào khu tái định cư không biết sinh sống bằng cách nào (!?)"...
Người trong cuộc nói gì
Chúng tôi đã 2 lần (ngày 20 và 22/8) đến Văn phòng UBND huyện Đắk R'lấp và 1 lần đến Công ty cổ phần Alumin Nhân Cơ đăng ký xin được làm việc. Nhưng rất tiếc, cả 3 lần tôi được trả lời là lãnh đạo đều bận không thể tiếp PV, Văn phòng UBND huyện Đắk R'lấp bảo tôi để số điện thoại lại, khi nào lãnh đạo tiếp được thì sẽ gọi điện, chúng tôi chờ "dài cổ" mà vẫn không thấy hồi âm.
May mắn sao, sáng 21/8, chúng tôi gặp được ông Lâm Trí Hy, Chủ tịch UBND xã Nhân Cơ. Trao đổi về việc này, ông Hy cho biết, Hội đồng bồi thường, giải phóng mặt bằng của huyện là đơn vị thực hiện giải quyết vụ việc, chính quyền xã chỉ có trách nhiệm phối hợp và giải thích cho người dân.
Hiện tại, còn 16 hộ dân chưa chịu di dời là vì giá cả chênh lệch và trượt giá khiến người dân bị thiệt thòi rất nhiều. Cũng theo ông Hy, để xảy ra tình trạng này là do Hội đồng bồi thường, giải phóng mặt bằng của huyện không thông báo, không gửi các văn bản cho người dân một cách đầy đủ, điều đó làm cho người dân bị thiệt thòi và họ vin vào cái này không chịu di dời. Nếu làm đúng theo trình tự quy định của Nhà nước thì việc bồi thường, giải phóng đã xong từ lâu, chứ không chậm trễ hơn 1 năm nay.
Trong 16 hộ thì có đến 8 hộ có nhu cầu tái định cư, những hộ này chúng tôi sẽ xem xét giảm chi phí để hỗ trợ thiệt thòi cho họ, còn 8 hộ không được tái định cư thì chưa có phương án hỗ trợ nào hết.
Được biết, khu tái định cư mới khởi công được 4 ngày, nhưng ngay từ đầu tháng 7, các cơ quan chức năng yêu cầu người dân di dời và bàn giao mặt bằng, vậy một số người dân sẽ ở đâu? Ông Hy trả lời: "Vì vậy, tạm thời chúng tôi chưa cưỡng chế, khi nào xây dựng xong khu tái định cư, chúng tôi sẽ tiến hành cưỡng chế theo quy định".
Thiết nghĩ, các cơ quan chức năng tỉnh Đắk Nông cần nhanh chóng vào cuộc để giải quyết dứt điểm vụ việc trên