Bài cuối: Cơ quan thi hành án và chủ phương tiện gây ra vụ tai nạn đặc biệt nghiêm trọng nói gì?

Đổi tên doanh nghiệp, “trắng” tài sản?

Theo tìm hiểu của PV Báo CAND, sau khi Bản án hình sự sơ thẩm số 68/2024/HS-ST có hiệu lực thi hành, Cơ quan Thi hành án dân sự TP Đà Nẵng đã ban hành nhiều quyết định, trong đó có Quyết định số 235/QĐ-CTHADS ngày 3/3/2025 và Quyết định số 819/QĐ-THADS ngày 31/7/2025, buộc Công ty TNHH MTV Dịch vụ Du lịch Ngọc Trang thực hiện nghĩa vụ bồi thường theo bản án đã có hiệu lực pháp luật.

Tuy nhiên, đến nay, dù đã quá thời hạn luật định, doanh nghiệp vẫn chưa chấp hành. Quyền lợi hợp pháp của 17 gia đình nạn nhân tiếp tục bị “treo” lơ lửng, làm tăng bức xúc trong dư luận và đặt ra yêu cầu phải áp dụng các biện pháp quyết liệt hơn nhằm bảo đảm tính nghiêm minh của pháp luật.

Từ chối gặp trực tiếp, chỉ trao đổi qua điện thoại với PV Báo CAND, ông Võ Đức Phong – Giám đốc Công ty TNHH MTV Dịch vụ Du lịch Ngọc Trang cho rằng doanh nghiệp đã ngừng hoạt động và không còn khả năng tài chính để chi trả. Theo lý giải, sau vụ tai nạn đặc biệt nghiêm trọng, hoạt động kinh doanh bị đình trệ hoàn toàn, nguồn thu không còn, trong khi vẫn phải gánh nhiều chi phí, dẫn đến tình trạng mất khả năng thanh toán, “gần như phá sản”, không còn tài sản thanh khoản để thực hiện nghĩa vụ bồi thường.

Theo ông Phong, các tài sản của công ty, bao gồm tàu du lịch và một số thiết bị liên quan, đã được bàn giao cho Cơ quan thi hành án dân sự địa phương để xử lý, bán đấu giá. Nội dung bản án cũng thể hiện, Tòa án đã tuyên trả lại cho doanh nghiệp các tài sản như tàu Phương Đông 05 (số hiệu QNa-1152), thiết bị định vị, radar và hai động cơ tàu. Dù vậy, trên thực tế, toàn bộ số tài sản này hiện vẫn đang bị Cơ quan thi hành án tạm giữ nhằm bảo đảm nghĩa vụ thi hành án theo quy định pháp luật.

Doanh nghiệp khó khăn không phải là căn cứ để “miễn trừ” thi hành án

Thông tin từ Đội Thi hành án số 10 (thuộc Chi cục Thi hành án dân sự TP Đà Nẵng, phụ trách địa bàn Quảng Nam cũ) cho biết, ngày 24/3/2026 vừa qua, Chấp hành viên Phạm Văn Hữu - Chi cục đã ban hành Thông báo số 758/TB-THADS, cho biết: Về kết quả thẩm định giá đối với tài sản kê biên của Công ty TNHH MTV Dịch vụ Du lịch Ngọc Trang, theo quy định, các bên liên quan có quyền yêu cầu định giá lại hoặc thỏa thuận lựa chọn tổ chức bán đấu giá trong thời hạn luật định để làm cơ sở xử lý tài sản, thi hành án.

Với những điều mà đại diện pháp luật của Công ty TNHH MTV Dịch vụ Du lịch Ngọc Trang trình bày, Cơ quan thi hành án khẳng định, việc doanh nghiệp gặp khó khăn tài chính không làm phát sinh bất kỳ cơ chế miễn trừ nào đối với nghĩa vụ bồi thường. Dù ngừng hoạt động hay thay đổi tên gọi, nghĩa vụ thi hành án vẫn phải được thực hiện đầy đủ theo bản án đã có hiệu lực pháp luật.

Chính từ cơ sở này, ngày 3/4/2026 vừa qua, Thi hành án dân sự TP Đà Nẵng ban hành Thông báo số 1028/TB-THADS.KV10 về việc tổ chức bán đấu giá tài sản (lần 1) đối với doanh nghiệp này. Một chấp hành viên cho biết, việc đấu giá được triển khai sau khi hoàn tất các bước pháp lý bắt buộc, gồm: quyết định thi hành án theo yêu cầu; quyết định cưỡng chế kê biên tài sản; thông báo cưỡng chế; biên bản kê biên, xử lý tài sản và kết quả thẩm định giá.

Theo kế hoạch, toàn bộ tài sản đã kê biên của Công ty TNHH MTV Dịch vụ Du lịch Ngọc Trang sẽ được đưa ra đấu giá công khai bằng hình thức trực tuyến vào 9h sáng 20/4/2026 tới đây, nhằm thu hồi tiền thi hành án, chi trả cho các gia đình nạn nhân trong vụ đắm tàu tại biển Cửa Đại – Hội An.

“Đây là bước đi mang tính quyết định trong quá trình thi hành án. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế còn phụ thuộc vào giá trị tài sản thu hồi sau đấu giá – yếu tố trực tiếp ảnh hưởng đến mức bồi thường mà các gia đình nạn nhân có thể nhận được sau nhiều năm chờ đợi”, chấp hành viên này chia sẻ thêm.

Bài học đắt giá từ thảm kịch nhói lòng

Dư luận tại Đà Nẵng đến nay vẫn chưa thể nguôi quên thảm kịch đau lòng ấy. Lặng lẽ theo dõi diễn tiến vụ việc, nhiều người dân sống gần khu vực Cửa Đại, Hội An cho rằng, dù hàng loạt quyết định cưỡng chế, kê biên tài sản đã được ban hành, nhiều tài sản đã đưa vào diện đấu giá, nhưng từ “quyết định trên giấy” đến số tiền bồi thường thực tế đến tay các nạn nhân vẫn là một khoảng cách còn rất xa.

Quá trình thẩm định giá, xử lý tài sản, tổ chức đấu giá… có thể kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm, trong khi thân nhân người bị hại vẫn ngày ngày mòn mỏi chờ đợi, như gánh thêm nỗi đau chưa có hồi kết.

Đây không phải trường hợp cá biệt, mà là “điểm nghẽn” trong thi hành án dân sự đối với doanh nghiệp mất khả năng thanh toán. Phía sau con số hơn 4,3 tỷ đồng không chỉ là nghĩa vụ tài chính, mà là 17 sinh mạng đã mất và hàng chục gia đình rơi vào cảnh kiệt quệ. Với họ, mỗi ngày chậm trễ là thêm một ngày là nổi đau như bị nhân lên gấp nhiều lần…

Hơn 4 năm sau vụ tai nạn thảm khốc, đây là thời điểm cần nhìn lại trách nhiệm của các bên liên quan: Từ doanh nghiệp gây hậu quả, công tác quản lý hoạt động du lịch đường thủy đến hiệu lực của hệ thống thi hành án. Việc chậm trễ không thể chỉ lý giải bằng “vướng thủ tục”, mà cần làm rõ trách nhiệm cụ thể từng khâu.

Ở góc độ doanh nghiệp, những dấu hiệu thiếu trách nhiệm trong vận hành, bảo đảm an toàn – nguyên nhân trực tiếp dẫn đến hậu quả đặc biệt nghiêm trọng – cùng nghĩa vụ bồi thường không thể né tránh.

Ở góc độ quản lý, hiệu lực kiểm tra, giám sát hoạt động vận tải thủy phục vụ du lịch vẫn còn nhiều vấn đề cần làm rõ.

Tại địa bàn trọng điểm du lịch nổi tiếng như Hội An, nơi mỗi năm đón hàng triệu lượt khách, gắn với tuyến Cửa Đại – Cù Lao Chàm là sản phẩm du lịch đặc trưng nhưng đã xảy ra sự cố với hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, đau xót, yêu cầu bảo đảm an toàn cho du khách cần phải được đặt ở mức cao nhất.

Thực tế đó đặt ra yêu cầu rà soát toàn diện công tác quản lý, từ cấp phép, đăng kiểm phương tiện, kiểm tra điều kiện an toàn đến giám sát hoạt động vận tải. Mỗi chuyến tàu du lịch không chỉ là hành trình hàng hải hay câu chuyện về kiểm định phương tiện, áo phao, thiết bị cứu sinh, mà còn là phép thử đối với năng lực quản lý và trách nhiệm bảo đảm an toàn tính mạng con người.

Một du khách nước ngoài từng đặt vấn đề: Khi đi máy bay, hành khách mặc nhiên được bảo hiểm rủi ro, nhưng với tàu du lịch – đặc biệt tại các điểm đến du lịch nổi tiếng – lại chưa rõ quyền lợi này có được bảo đảm hay không. Câu hỏi tưởng đơn giản nhưng lại cho thấy một “khoảng trống” trong quản lý.

Thực tế lâu nay, bảo hiểm hành khách trong vận tải đường thủy nói chung, trong đó có phục vụ nhu cầu du lịch là vấn đề đang được dư luận quan tâm. Khi doanh nghiệp viện dẫn lý do “mất khả năng chi trả” để chậm bồi thường, câu hỏi đặt ra là nghĩa vụ bảo hiểm đã được thực hiện đầy đủ hay chưa. Bởi đây được xem là “tấm lưới an toàn” cuối cùng. Nếu không được mua hoặc mua không đầy đủ, khi rủi ro xảy ra, gánh nặng bồi thường sẽ dồn lên doanh nghiệp; trong trường hợp doanh nghiệp mất khả năng tài chính, quyền lợi hành khách có nguy cơ bị bỏ ngỏ.

Thực tế tại tuyến Cửa Đại – Cù Lao Chàm cho thấy, dù lượng khách rất lớn, việc kiểm soát nghĩa vụ bảo hiểm vẫn còn nhiều dấu hỏi. Có hay không tình trạng doanh nghiệp chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ này? Trách nhiệm kiểm tra, giám sát của cơ quan chức năng đến đâu?.

Sau khi xảy ra vụ đắm tàu tại Cửa Đại, đã bộc lộ những bất cập trong cơ chế bảo vệ hành khách. Khi rủi ro xảy ra, nếu doanh nghiệp không đủ năng lực chi trả và bảo hiểm không phát huy hiệu lực, người dân có thể rơi vào thế “rủi ro kép”: vừa mất an toàn trong vận hành, vừa không được bảo đảm quyền lợi sau tai nạn.

Suốt thời gian qua, thân nhân các nạn nhân liên tục kêu cứu, gõ cửa nhiều cơ quan chức năng để đòi quyền lợi chính đáng. Hành trình ấy không chỉ là cuộc đấu tranh pháp lý, mà còn là chuỗi ngày đối mặt với mất mát kéo dài, trong khi ai cũng biết, nổi đau mất mát là nổi đau không gì bù đắp. Không thể để việc “chờ xử lý tài sản” trở thành một lời hẹn không có điểm kết. Bởi đây không chỉ là câu chuyện thi hành án, mà còn là thước đo của tính nghiêm minh của pháp luật và trách nhiệm của các cơ quan chức năng trong việc bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dân.