Cân nhắc khi giao dự án cho doanh nghiệp không đầu tư xây dựng
Sau việc thâu tóm đất công tại các dự án: Khu dân cư Phước Kiển (51ha, đã giải tỏa được 32ha ở huyện Nhà Bè) từ Công ty TNHH MTV ĐT XD Tân Thuận; Dự án thành phần khu dân cư Thạnh Mỹ Lợi (diện tích 14ha) ở TP Thủ Đức của Công ty CP Tiếp vận Đông Sài Gòn; khu đất làm dự án chung cư cao tầng có diện tích 6.202m2 ở địa chỉ 39-39B Bến Vân Đồn, quận 4 từ 2 doanh nghiệp Nhà nước thuộc Tập đoàn Cao su Việt Nam, bà Nguyễn Thị Như Loan, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Quốc Cường Gia Lai (QCGL) còn liên quan đến những lùm xùm về tranh chấp, tố cáo khác về đất đai. Phía sau những câu chuyện lùm xùm về tranh chấp tài sản này là vấn đề chậm đưa đất vào khai thác trong thời gian dài…
Cụ thể, việc bỏ đất hoang trong nhiều năm liên quan vụ Công ty CP QCGL và đối tác tranh chấp, kêu cứu, khiếu nại rồi tố cáo lẫn nhau đến nhiều cơ quan chức năng đối với Dự án khu dân cư Bắc Phước Kiển với diện tích lên đến 91 ha ở huyện Nhà Bè suốt những năm qua. Từ cuối năm 2015, UBND TP Hồ Chí Minh đã công nhận cho Công ty CP QCGL là chủ đầu tư dự án này và ngay sau đó được Sở Xây dựng đề nghị UBND thành phố cho làm chủ đầu tư xây dựng hạ tầng kỹ thuật của dự án. Khi đó, dù dự án mới chỉ giải tỏa, cấp sổ hồng được 65ha, nhưng dự án này cũng đã được ưu ái phê duyệt quy hoạch chi tiết 1/500 với hàng nghìn căn nhà, gồm biệt thự, nhà phố, chung cư và nhà ở xã hội. Sau đó, Công ty CP QCGL đã không thực hiện đầu tư dự án mà đem bán lại cho đối tác.
Ngay từ năm 2017, Công ty CP QCGL đã chuyển nhượng dự án này cho Công ty Sunny Island (công ty con của Tập đoàn Vạn Thịnh Phát) thông qua hợp đồng hứa mua, hứa bán với tổng giá trị “khủng” 14.800 tỷ đồng. Trong đó chỉ riêng với phần diện tích 65ha đã giải tỏa và được cấp sổ đã có giá trị gần 11.000 tỷ đồng. Sau khi Công ty Sunny Island thanh toán được 2.882 tỷ đồng thì dừng lại, hai bên đã xảy ra tranh chấp trong nhiều năm đến nay vẫn chưa chấm dứt. Về số tiền trên, trong đơn gửi Cơ quan CSĐT Bộ Công an, bà Như Loan cho biết, ngày 23/10/2023 Cơ quan CSĐT đã yêu cầu Công ty CP QCGL phải nộp lại toàn bộ do liên quan đến Tập đoàn Vạn Thịnh Phát.
Cũng liên quan đến việc tranh chấp đất đai, gần đây bà Nguyễn Thị Như Loan đã tố cáo bà Ngô Thị Minh Phượng và bà Nguyễn Thị Kim Liên (cùng ngụ TP Vũng Tàu) đến một số cơ quan bảo vệ pháp luật và vụ việc được chuyển cho Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (BRVT) xử lý. Theo đó, bà Nguyễn Thị Như Loan tố cáo hai cá nhân trên về hành vi “Lừa đảo và chiếm đoạt tài sản” thông qua việc chuyển nhượng đất.
Cụ thể ngày 5/4/2021 bà Nguyễn Thị Kim Liên và bà Ngô Thị Minh Phượng (đại diện bên A) đã ký hợp đồng thỏa thuận nguyên tắc, cam kết sẽ chuyển nhượng 125ha đất tại phường Kim Dinh và phường Long Hương, TP Bà Rịa cho bà Nguyễn Thị Như Loan (đại diện bên B) với tổng giá trị là 799,5 tỷ đồng. Thời gian thực hiện chuyển nhượng đủ 125ha đất là 60 ngày, tính từ ngày ký thỏa thuận. Điều kiện kèm theo là nếu 2 bên vi phạm hợp đồng sẽ bị phạt gấp đôi số tiền cọc là 20 tỷ đồng hoặc chịu mất tiền cọc.
Sau khi bà Loan đã đặt cọc, bà Liên đã giao sổ hồng với diện tích khoảng 10ha để làm tin. Đến ngày 6/5/2021 bà Loan đã chuyển 4 lần theo đề nghị với tổng số tiền đặt cọc là 130,05 tỷ đồng. Tuy nhiên, theo bà Loan, đến hết thời hạn 60 ngày theo hợp đồng, bà Liên và bà Phượng không có đủ diện tích đất 125ha để ký công chứng chuyển nhượng theo hợp đồng. Do đó, ngày 1/7/2021 bà Loan gửi thông báo vi phạm thời hạn hợp đồng cho bà Liên và yêu cầu bà Liên, bà Phượng phải hoàn trả số tiền gốc đã chuyển cũng như bồi thường cọc và lãi vay chậm trả. Bà Loan cho rằng bà Liên chỉ sở hữu 7,9ha đất chứ không phải sở hữu 110ha đất như trong cam kết. Đồng thời những thông tin bên bà Liên và bà Phượng đưa ra như: Cam kết sở hữu 125ha đất, không tranh chấp, không thuộc diện phải thi hành án… và hứa sẽ hoàn thành ký công chứng chuyển nhượng cho bên mua trong 60 ngày là “sự lừa dối ngay từ thời điểm ký kết hợp đồng cố ý chiếm đoạt tài sản”….
Ngược lại, bà Ngô Thị Minh Phượng, Nguyễn Thị Kim Liên và người liên quan cũng đã có đơn tố cáo bà Nguyễn Thị Như Loan cùng một số người giúp sức có hành vi “Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” gửi đến nhiều lãnh đạo và cơ quan Trung ương. Hiện, Thanh tra Bộ Công an, Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh BRVT đã có phiếu chuyển đơn bà Phượng tố cáo bà Loan cùng những người liên quan đến Công an tỉnh BRVT. Trong đơn, bà Phượng tố cáo bà Nguyễn Thị Như Loan 3 vụ việc, trong đó vụ mua tài sản không thanh toán tiền nhưng lại gửi đơn thư đến cơ quan pháp luật để tố cáo, vu khống bà Phượng cùng một số nhân sự trong công ty của bà Phượng về hành vi trên.
Bà Phượng cho biết, trong vụ việc này, các cổ đông của Công ty CP Trung Sơn chuyển nhượng 100% cổ phần trong công ty này cho các đại diện phía bà Loan với số tiền hơn 636,5 tỷ đồng. Tuy nhiên, khi mới chỉ trả được một nửa tiền, phía bà Loan đã đem chuyển nhượng toàn bộ số cổ phần công ty này cho đối tác khác mà không thực hiện nghĩa vụ thanh toán. Vụ việc thứ 2 bà Phượng cho rằng bà Loan lợi dụng lòng tin của mình để mượn tài sản với số tiền 93 tỷ đồng, chiếm giữ 17 sổ hồng không trả lại. Vụ việc thứ 3, bà Phượng tố cáo bà Loan hứa vay giúp tiền để bà Phượng giao 8 sổ đỏ, hiện còn chiếm giữ 3 sổ đỏ với diện tích lên đến 19.100m2.
Việc phân định đúng sai trong các vụ khiếu kiện trên đang được cơ quan Công an sớm làm rõ. Nhưng điều dư luận quan tâm là việc nhà đầu tư bất động sản chuyên nghiệp dính nhiều vụ lùm xùm về đất công và nhiều vụ tranh chấp khiếu kiện khiến hàng trăm hecta đất bị bỏ hoang kéo dài, thì các địa phương cần phải xem xét, cân nhắc trước khi quyết định cho phép làm chủ đầu tư dự án.