Đề xuất quy định về bồi thường đất không có giấy tờ
Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) đang lấy ý kiến các bộ, cơ quan về dự thảo quy định bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất theo Luật Đất đai mới có hiệu lực từ ngày 1/1/2025. Đáng chú ý, dự thảo này đề xuất bồi thường đất không giấy tờ trước 1/7/2014 và bồi thường cho cả trường hợp đất vi phạm Luật Đất đai.
Dự thảo dành 1 chương quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất. Theo đó, quy định về bồi thường với đất hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng có nhà ở, nhà ở và công trình phục vụ đời sống trước 18/12/1980 mà không có giấy tờ về quyền sử dụng đất, không vi phạm pháp luật về đất đai, không thuộc trường hợp giao đất không đúng thẩm quyền. Dự thảo quy định giai đoạn 2 là từ 18/12/1980 đến trước 15/10/1993. Giai đoạn 3 từ 15/10/1993 đến trước 1/7/2014.
Với giai đoạn 3, trường hợp thu hồi toàn bộ hoặc một phần thửa đất có nhà ở, nhà ở và công trình phục vụ đời sống mà diện tích thửa đất bằng hoặc lớn hơn hạn mức giao đất ở quy định tại Luật Đất đai thì được bồi thường về đất ở bằng hạn mức giao đất ở. Với diện tích đất đã xây dựng nhà ở, nhà ở và công trình phục vụ đời sống lớn hơn hạn mức giao đất ở được bồi thường về đất ở với diện tích thực tế đã xây dựng nhà ở, nhà ở, công trình phục vụ đời sống đó. Trường hợp thu hồi toàn bộ hoặc một phần thửa đất có nhà ở, nhà ở và công trình phục vụ đời sống mà diện tích thửa đất nhỏ hơn hạn mức giao đất ở quy định của Luật Đất đai thì được bồi thường về đất ở với toàn bộ diện tích đất thu hồi...
Trường hợp thu hồi toàn bộ hoặc một phần thửa đất sử dụng vào mục đích sản xuất, kinh doanh phi nông nghiệp, thương mại, dịch vụ thì bồi thường đất cơ sở sản xuất phi nông nghiệp, thương mại, dịch vụ theo diện tích thực tế đã sử dụng. Loại đất tính bồi thường được áp dụng như đối với trường hợp đất được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất, thời hạn sử dụng đất là ổn định lâu dài... Người sử dụng đất được bồi thường về đất trong các trường hợp quy định tại điều này mà chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai đối với Nhà nước, thì phải trừ khoản tiền phải thực hiện nghĩa vụ tài chính như khi được cấp sổ đỏ vào số tiền được bồi thường về đất.
Dự thảo cũng quy định bồi thường về đất hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ở mà có vi phạm pháp luật về đất đai. Theo đó, đề xuất hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất ở ổn định thuộc trường hợp có vi phạm pháp luật về đất đai trước ngày 1/7/2014 theo quy định, được UBND cấp xã nơi có đất xác nhận không có tranh chấp thì được bồi thường. Trường hợp thửa đất có nhà ở nếu đã sử dụng đất ổn định trước ngày 15/10/1993 thì diện tích đất ở được bồi thường bằng hạn mức công nhận đất ở tại địa phương.
Trường hợp thửa đất có nhà ở nếu đã sử dụng đất ổn định từ ngày 15/10/1993 đến trước 1/7/2014, thì diện tích đất ở được bồi thường bằng hạn mức giao đất ở tại địa phương. Trường hợp thửa đất có nhà ở mà diện tích đất xây dựng nhà ở và các công trình phục vụ đời sống lớn hơn hạn mức giao đất ở, bồi thường diện tích đất ở theo diện tích thực tế đã xây dựng nhà ở và các công trình phục vụ đời sống đó.
Với trường hợp thửa đất có công trình xây dựng không phải là nhà ở mà được công nhận là đất cơ sở sản xuất phi nông nghiệp, thương mại, dịch vụ thì được bồi thường theo loại đất được công nhận là đất cơ sở sản xuất phi nông nghiệp, thương mại, dịch vụ theo quy định. Người sử dụng đất được bồi thường về đất trong các trường hợp quy định tại điều này mà chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai đối với Nhà nước, phải trừ khoản tiền phải thực hiện nghĩa vụ tài chính như khi được cấp sổ đỏ vào số tiền được bồi thường.