Hơn 30 năm mòn mỏi chờ cấp sổ hồng cho nền đất tái định cư

Để tạo quỹ đất cho Công ty CP hữu hạn Vedan Việt Nam đầu tư xây dựng nhà máy sản xuất bột ngọt, năm 1991 tỉnh Đồng Nai đã thu hồi hơn trăm ha đất của 29 hộ dân tại xã Phước Thái, huyện Long Thành.

Năm 1992, những hộ dân thuộc diện giải tỏa trên được địa phương cấp nền đất tái định cư (TĐC) để xây nhà, ổn định cuộc sống. Khi bàn giao nền đất tái định cư, các hộ dân cũng đã được UBND xã Phước Thái và UBND huyện Long Thành cấp “Giấy xác nhận việc tạm cấp đất cho các hộ dân nằm trong khu quy hoạch Vedan”…Đến nay sau hơn 30 năm, những tờ Giấy xác nhận tạm cấp đất này đều đã ố vàng và có dấu hiệu bị mục, không còn nguyên vẹn nhưng hàng chục hộ dân đã nhận nền đất, sinh sống ổn định ở khu TĐC thuộc ấp 1C, xã Phước Thái vẫn mòn mỏi chờ được cấp sổ hồng. Những năm qua những hộ dân này đã liên tiếp cầu cứu, khiếu nại đông người đến nhiều cơ quan Trung ương và tỉnh Đồng Nai nhưng chưa có kết quả. 

Trả lời người dân vào ngày 15/11/2024 vừa qua, ông Trần Văn Thân, Phó Chủ tịch UBND huyện Long Thành đã thông tin rằng, khu đất nằm trong ranh giới Dự án Khu trung tâm hành chính xã Phước Thái, do Công ty CP XD TM Thái Dương làm chủ đầu tư. Dự án này được UBND tỉnh Đồng Nai giao cho doanh nghiệp trên từ năm 2003 để xây dựng hạ tầng với tổng diện tích hơn 27,6 ha.

Quá trình thực hiện, dự án đã phát sinh vướng mắc trong bồi thường, giải phóng mặt bằng nên chủ đầu tư chưa triển khai hoàn chỉnh dự án. Từ kiến nghị của chủ đầu tư và Sở Xây dựng vào năm 2020, UBND tỉnh Đồng Nai đã có văn bản chấp thuận cho phép chủ đẩu tư điều chỉnh ranh dự án. Do dự án kéo dài, các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến lĩnh vực đất đai, đầu tư, xây dựng đã điều điều chỉnh, thay thế; các văn bản thỏa thuận địa điểm, chấp thuận đầu tư dự án, điều kiện chuyển tiếp của dự án… đã hết hiệu lực.

Tháng 3/2022 Sở Xây dựng đã tổng hợp ý kiến, đề xuất UBND tỉnh Đồng Nai chỉ đạo xử lý. Tháng 3/2023 UBND tỉnh Đồng Nai đã giao Sở Kế hoạch và Đầu tư (KHĐT) chủ trì, tham mưu UBND tỉnh xử lý. Nhưng theo ông Thân, Sở KHĐT chưa có văn bản tham mưu, báo cáo UBND tỉnh. Ngày 15/4/2024, UBND tỉnh Đồng Nai tiếp tục có văn bản giao Sở KHĐT phối hợp với Sở Tài nguyên và Môi trường (TNMT) cùng các đơn vị liên quan rà soát hồ sơ pháp lý, ranh dự án, phần diện tích đã hoàn thành và chưa hoàn thành bồi thường, thống nhất ý kiến tham mưu UBND tỉnh xử lý dứt điểm về ranh và việc đầu tư dự án trên. Thế nhưng đến cuối năm 2024 vừa qua, các Sở, ngành vẫn chưa tham mưu UBND tỉnh phương án xử lý. Kéo theo tình trạng này, ông Thân cho rằng việc xét cấp sổ hồng cho các hộ dân thuộc khu tái định cư phục vụ xây dựng nhà máy Vedan nằm trong ranh Dự án Khu trung tâm hành chính xã Phước Thái là chưa có cơ sở để thực hiện.

Trước đó, ngày 30/10/2024, UBND tỉnh Đồng Nai cũng đã có văn bản đề nghị UBND huyện Long Thành khẩn trương rà soát, trả lời người dân trong diện nhận nền đất TĐC trên. Tại văn bản này, UBND tỉnh Đồng Nai đã nói rõ, trong các năm 2023 và 2024 đã 2 lần yêu cầu UBND huyện Long Thành rà soát, xử lý vụ việc. Nhưng đến thời điểm gửi yêu cầu lần thứ 3 trên, UBND tỉnh Đồng Nai vẫn không nhận được báo cáo kết quả giải quyết của UBND huyện Long Thành. Để xử lý đối với dự án này, ngày 19/7/2022, ông Võ Hoàng Phương, Phó Giám đốc Sở KHĐT Đồng Nai đã đề nghị Sở TNMT, UBND huyện Long Thành và chủ đầu tư rà soát, có ý kiến đối với đề nghị ngày 9/3/2022 của Sở Xây dựng.

Ngày 9/3/2022, ông Lê Mạnh Dũng, Phó Giám đốc Sở Xây dựng cho biết, UBND tỉnh Đồng Nai chấp thuận chủ trương và giới thiệu địa điểm cho Công ty Thái Dương - Sunco lập thủ tục đầu tư xây dựng dự án vào tháng 2/2002. Sau đó 6 năm, UBND tỉnh Đồng Nai đã có quyết định điều chỉnh tên chủ đầu tư dự án thành Công ty CP XD TM Thái Dương.

Trong quyết định phê duyệt phương án bồi thường, thu hồi đất để thực hiện dự án vào tháng 3/2003, UBND tỉnh Đồng Nai mới xác định thu hồi diện tích gần 12,6 ha của 109 hộ dân, phần diện tích còn lại khoảng 15 ha chưa được phê duyệt phương án bồi thường, thu hồi đất. Thực hiện các quyết định trên, đến năm 2022 vừa qua, UBND huyện Long Thành mới tổ chức bồi thường, giải phóng mặt bằng được hơn 4,6 ha đất do UBND xã Phước Thái quản lý và hơn 2,1 ha của 18 hộ dân. Còn lại 91 hộ dân chưa nhận tiền bồi thường, hiện đang quản lý khoảng 5,7 ha.

Trước thực trạng trên, tháng 3/2015, Sở TNMT đã đề nghị UBND tỉnh Đồng Nai thu hồi quyết định phê duyệt phương án bồi thường của dự án và được UBND tỉnh chấp thuận. Trên phần diện tích được giao đất, chủ đầu tư đã xây dựng một phần hạ tầng như đường giao thông, hệ thống cấp thoát nước. UBND huyện Long Thành đã đầu tư xây dựng trường học từ bậc mầm non đến THCS, trạm y tế, trụ sở UBND xã, chợ… Do đó để triển khai dự án, tránh khiếu kiện, chủ đầu tư đã kiến nghị địa phương cho điều chỉnh giảm diện tích dự án xuống còn khoảng 19,2 ha, tách lại phần diện tích khoảng 6,7 ha đã có các công trình trên và khu nhà ở hiện hữu do người dân tự cải tạo chỉnh trang.

Để làm rõ, thống nhất ý kiến về việc Công ty Thái Dương có còn được làm chủ đầu tư dự án trên hay không làm căn cứ thẩm định, tham mưu UBND tỉnh điều chỉnh dự án, năm 2022 Sở Xây dựng đã họp với Sở, ngành và UBND huyện Long Thành. Tại cuộc họp này, đại diện Sở TNMT khẳng định, chủ đầu tư được giao 13,3 ha đất ở, có thu tiền sử dụng đất và hơn 13,3 ha đất xây dựng khu hành chính và hạ tầng khu dân cư đến nay chưa có chủ trương hay quyết định thu hồi. Đại diện Sở KHĐT cho biết, theo quy định hiện hành, dự án thuộc trường hợp phải thực hiện thu tục cấp quyết định chủ trương đầu tư, đề nghị Sở Xây dựng báo cáo UBND tỉnh có văn bản xin ý kiến hướng dẫn của Bộ KHĐT.

Lãnh đạo UBND huyện Long Thành cũng thông tin, khi phối hợp với UBND xã Phước Thái lấy ý kiến cộng đồng dân cư, người dân tại đây cho rằng dự án kéo dài quá lâu, ảnh hưởng đến quyền lợi về sử dụng đất. Đại diện Sở Tài chính nêu quan điểm là  trường hợp phải đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư theo quy định có thể dẫn đến tranh chấp, khiếu kiện kéo dài. Sau các ý kiến trên, Sở Xây dựng đã đề xuất UBND tỉnh Đồng Nai giao Sở KHĐT chủ trì, phối hợp với các Sở, ngành liên quan tham mưu UBND tỉnh xin ý kiến của Bộ KHĐT để làm rõ nội dung: “Đến thời điểm này Công ty Thái Cương có được kế thừa các thủ tục pháp lý liên quan để để tiếp tục làm chủ đầu tư dự án hay không?”.

Ngay sau đó, ngày 29/3/2022 UBND tỉnh Đồng Nai đã giao Sở KHĐT chủ trì, phối hợp xem xét kiến nghị trên, báo cáo UBND tỉnh trước ngày 23/4/2022 để tỉnh Đồng Nai xử lý dứt điểm dự án trên. Nhưng đến nay vài chục hội dân nhận đất TĐC bị ảnh hưởng vẫn tiếp tục phải chờ.