Kêu gọi từ thiện giúp bệnh nhân đã chết hoặc ra viện (bài 1)

Nhiều câu chuyện “bật ngửa”

Theo lời kêu gọi được đăng, nữ bệnh nhân D. không có người thân và gặp nhiều khó khăn, đang phải điều trị căn bệnh ung thư đại tràng đã di căn. Số tiền mục tiêu mà tổ chức này kêu gọi cộng đồng quyên góp cho bệnh nhân là 50 triệu đồng. Hiện “chiến dịch quyên góp” vẫn đang được triển khai, chưa có dấu hiệu kết thúc.  

Tuy nhiên, khi trực tiếp liên hệ với BV Ung bướu TP Hồ Chí Minh, nơi bệnh nhân điều trị như trong giấy tờ mà Deeda.care thể hiện, sự thật chúng tôi được biết bệnh nhân này đã qua đời cách đây hơn 2 tháng tại bệnh viện.

Thạc sĩ Lê Hồng Diễm, Trưởng phòng Công tác xã hội (CTXH), BV Ung bướu TP Hồ Chí Minh tỏ ra bất ngờ và cho biết: bệnh nhân D. đã mất từ trước Tết Nguyên đán Quý Mão.

“Bệnh nhân này được chẩn đoán là bị ung thư đại tràng, nhập viện và điều trị tại BV trong vòng 9 ngày thì mất vào ngày 5/12/2022. Chi phí điều trị cho bệnh nhân này khoảng 9,5 triệu đồng, Bảo hiểm y tế (BHYT) đã thanh toán 95%, phần còn lại bệnh nhân chỉ phải thanh toán gần 500 ngàn đồng và số tiền này đã được BV hỗ trợ”, Thạc sĩ Lê Hồng Diễm cho biết.

Tiếp tục tìm hiểu các trường hợp được Deeda kêu gọi, phóng viên phát hiện rất nhiều bệnh nhân tại nhiều BV ở TP Hồ Chí Minh được kêu gọi hỗ trợ đều có những dấu hiệu đáng ngờ và lạ lùng. Một số bệnh nhân đã xuất viện, số khác thì đã được BV hỗ trợ hay kêu gọi các nhà hảo tâm (thông qua Phòng CTXH của BV) ủng hộ chi phí điều trị… Thế nhưng, trên website này vẫn kêu gọi những “số tiền mục tiêu” cao ngất ngưởng cho bệnh nhân.

Với lời kêu gọi “Chung tay cứu bé L.Q.H, 8 tuổi mắc ung thư nguyên bào thần kinh cần chi phí ghép tế bào gốc để duy trì sự sống!!!”, Deeda dẫn lời người mẹ của cháu bé (quê ở Hậu Giang) nói về tình trạng bệnh của bé và hoàn cảnh gia đình khó khăn của mình.

Theo lời người mẹ, bé H. đã phải trải qua nhiều lần phẫu thuật và hóa, xạ trị, sắp tới cần một số tiền lớn để ghép tế bào gốc với hy vọng giành lại sự sống cho con… Từ đó, Deeda kêu gọi mọi người chung tay đóng góp số tiền mục tiêu là 350 triệu đồng để giúp đỡ gia đình cháu bé.

Nói về trường hợp này, bà Nguyễn Thị Lan Phương, Phó Trưởng phòng CTXH, BV Nhi đồng 2 TP Hồ Chí Minh, cho biết bệnh nhi này được chỉ định thay tế bào gốc và đã được Phòng CTXH BV kêu gọi các nhà hảo tâm hỗ trợ toàn bộ chi phí điều trị sắp tới, đồng thời, quá trình điều trị nếu khó khăn, BV và các nhà hảo tâm sẽ tiếp tục hỗ trợ.

Tương tự, hồ sơ bệnh án của bệnh nhân L.V.B.C (SN 1974, quê Đồng Tháp) điều trị xuất huyết não tại BV Đa khoa khu vực Thủ Đức, cũng được Ban Giám đốc BV xác nhận với phóng viên là bệnh nhân đã xuất viện từ tháng 12/2022. Trường hợp bệnh nhân Q.A mới 6 tháng tuổi, đang điều trị tại BV Nhi đồng 1 được Phòng CTXH quan tâm vận động các nhà hảo tâm hỗ trợ toàn bộ chi phí. 

Có hồ sơ từ năm 2018 đến nay như trường hợp bệnh nhân N.K.H.P (SN 2018), điều trị ung thư võng mạc tại BV Ung Bướu TP Hồ Chí Minh, tái khám lần cuối cùng vào năm 2020, nhưng Deeda vẫn kêu gọi xin hỗ trợ điều trị với số tiền mục tiêu là 50 triệu đồng. Theo các bác sĩ, đối với bệnh nhân bị ung thư võng mạc, các bé sẽ được BHYT chi trả toàn bộ chi phí. 

Một trường hợp khác, bệnh nhân T.D.H, 6 tháng tuổi, cũng đã kết thúc điều trị tại BV Nhi đồng 1 từ nhiều tháng trước, nhưng vẫn nằm trong danh sách Deeda kêu gọi hỗ trợ viện phí điều trị.

BS Trương Hữu Khanh, Trưởng phòng CTXH, BV Nhi đồng 1, TP Hồ Chí Minh cho biết, phía Deeda không hề liên hệ với BV để xác thực thông tin về các bệnh nhân. Riêng trường hợp bé T.D.H đã ra viện và người thân của bé có tự liên hệ với bên Deeda hay không thì BV không rõ nhưng bệnh nhân này đã không còn điều trị ở BV.

Phí rút tiền được ủng hộ, giúp đỡ lên tới 49%?

Dễ dàng nhận thấy, các thông tin của bệnh nhân trên website Deeda.care đều có hồ sơ bệnh án cụ thể. Tuy nhiên, khi thực hiện “chiến dịch” kêu gọi cho bệnh nhân, tổ chức này gần như rất ít liên hệ kiểm chứng thông tin từ phía các BV. Chính việc này đã dẫn đến chuyện không thể kiểm soát được thông tin khi người bệnh đã xuất viện hoặc đã qua đời hay chưa. Đáng nói là nhiều nhà hảo tâm vẫn ủng hộ tiền cho các trường hợp này.  

Bác sĩ Trương Hữu Khanh và Thạc sĩ Lê Hồng Diễm đều khẳng định: Các trường hợp Deeda đưa thông tin  lên mạng để kêu gọi từ thiện đều chưa làm việc với BV để xác minh tình trạng cụ thể của bệnh nhân ra sao.

Theo thông tin trên trang web thì Deeda có đề cập rõ việc sẽ thu 10% phí kêu gọi từ thiện với mỗi trường hợp. Tuy nhiên, trao đổi với một số thân nhân người bệnh, phóng viên càng bất ngờ hơn, khi những người này cho biết số tiền “phí” mà Deeda thỏa thuận với bệnh nhân cao hơn rất nhiều lần, thậm chí đến hơn 40%.

Lý do được đưa ra là cần phải chạy quảng cáo trên mạng để được nhiều nhà hảo tâm tiếp cận và một phần cho kinh phí hoạt động của đội ngũ tư vấn viên rồi cả việc công ty lo việc thu chi các khoản cho người nhà bệnh nhân, bệnh nhân.

Chị C.T.N.T (SN 2000, quê Long An) có hai con là T.P.T (SN 2019) và T.N.B.N (SN 2021), điều trị tại BV Nhi đồng 1. Bé trai T. mắc thuyên tắc mạch máu não, bệnh lý tăng đông máu chưa rõ nguyên nhân đã bị đoạn chi do biến chứng. Bé gái N. bị tăng đông máu nhưng có thêm di chứng não. Cả hai bé đều mang những căn bệnh rất nghiêm trọng, chi phí chữa trị cao.

Theo chị T., thời gian qua, gia đình chị được nhiều cá nhân, các nhà hảo tâm ủng hộ nhiều lần và số tiền cũng rất đáng kể. Khi được đề nghị, vợ chồng chị đã cung cấp các thông tin và hình ảnh hai bé để phía Deeda đăng tải trên mạng kêu gọi giúp đỡ.

Sau đó, phía Deeda tạo một tài khoản ngân hàng đứng tên chồng chị và cá nhân, tổ chức nào ủng hộ cho hai con chị đều gửi vào số tài khoản trên. Nhưng mỗi lần chồng chị rút tiền thì đều bị trừ gần một nửa tổng số tiền muốn rút.

Một lần chồng chị T. yêu cầu rút 17,9 triệu đồng thì số tiền thực nhận được chỉ là 9,1 triệu đồng, còn “phí rút tiền” lên tới 8,8 triệu đồng. Và các lần rút tiền khác, vợ chồng chị cũng đều bị trừ “phí rút tiền” tương đương - khoảng 49% trên tổng số tiền rút…

Theo thông tin quảng bá trên trang Deeda.care, dù chỉ mới thành lập chính thức tại Việt Nam từ tháng 8/2022, nhưng Công ty Deeda Việt Nam (có công ty mẹ ở Singapore) đã gây quỹ được hơn 30 tỷ đồng, 1.500 trường hợp được giúp đỡ (cá biệt có những trường hợp chi phí điều trị lên đến 300 - 400 triệu đồng), cùng với sự ủng hộ từ hơn 100.000 Mạnh Thường Quân…

Nhiều vấn đề, câu hỏi cần được đặt ra. Công ty Deeda này là ai? Tổ chức này có tư cách pháp nhân để kêu gọi từ thiện hay không? Nếu người cần giúp đỡ đã qua đời hoặc đã xuất viện, thì việc vẫn kêu gọi từ thiện có đúng không? Vì sao chỉ mới ra đời nửa năm, “chiến dịch” kêu gọi từ thiện của tổ chức này lại rầm rộ như vậy?...

(Còn nữa)