Một người dân thắng kiện tại Dự án Khu du lịch sinh thái Lan Anh Resort

Nguyên đơn là bà Phan Kim Lý (SN 1948, ngụ ấp Cửa Lấp, xã Dương Tơ, TP Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang (cũ); nay là đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang) và những người thừa kế liên quan. Bị đơn là Công ty TNHH May Thêu - Thương mại Lan Anh (nay là Công ty Cổ phần Thương mại Lan Anh Bãi Trường; gọi tắt là Công ty Lan Anh). Người có quyền và nghĩa vụ liên quan gồm: UBND tỉnh Kiên Giang; UBND TP Phú Quốc; Ban Quản lý Khu kinh tế Phú Quốc; UBND xã Dương Tơ.

Tháng 4/2025, bà Lý có đơn kháng cáo toàn bộ bản án sơ thẩm của TAND tỉnh Kiên Giang tuyên không chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Lý và những người có thừa kế quyền và nghĩa vụ có liên quan.

Tại phiên xét xử phúc thẩm, HĐXX TAND Cấp cao tại TP Hồ Chí Minh nhận định, về nguồn gốc và quá trình sử dụng đất, các chứng cứ có tại hồ sơ thể hiện vợ chồng bà Lý khai phá được diện tích đất 30.000m2 tại ấp Cửa Lấp, xã Dương Tơ, huyện Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang từ trước năm 1975, gia đình bà Lý sử dụng cất nhà ở và lập vườn trồng đào, dừa, hoa màu trên toàn bộ diện tích đất. Nội dung này được UBND xã Dương Tơ, UBND TP Phú Quốc, cũng như UBND tỉnh Kiên Giang thừa nhận.

Gia đình bà Lý sử dụng đất ổn định, liên tục đến năm 1994 thì UBND xã Dương Tơ vận động một số hộ dân hiến đất để xây dựng khu dân cư nông thôn (gồm chợ, khu văn hóa, khu phân lô đất ở) trong đó có hộ gia đình bà Lý, UBND xã cam kết gia đình bà Lý hiến đất thì sẽ được cấp lại 1 nền nhà 6m x 18m =108m, vợ chồng bà Lý đồng ý giao diện tích đất 26.000m2 và được nhận tiền bồi thường hoa màu 6,2 triệu đồng.

Tuy nhiên việc giao đất không được lập biên bản và không được đo đạc cụ thể mà chỉ giao bằng miệng, diện tích 26.000m2 đất vẫn do gia đình bà Lý quản lý, sử dụng. Sau đó dự án khu dân cư không được triển khai vì không được UBND tỉnh Kiên Giang phê duyệt.

Tại báo cáo kết luận thanh tra số 18/BC-TTCP ngày 06/01/2021 của Thanh tra Chính phủ đã kết luận rõ: “Trong khi chủ trương quy hoạch chợ và khu dân sư nông thôn chưa được UBND tỉnh phê duyệt, lãnh đạo UBND xã Dương Tơ đã vận động người dân giao hiến đất, thu tiền san lấp mặt bằng và tiến hành san lấp, UBND xã chỉ sử dụng một phần đất được hiến làm trạm y tế, nhà văn hóa (phía đối diện đất giao cho Công ty Lan Anh), còn lại để hoang hóa mà không trả lại đất cho người dân canh tác. Những việc làm trên của lãnh đạo UBND xã Dương Tơ đã vi phạm Điều 86 Luật đất đai năm 1993, gây bức xúc trong nhân dân, làm mất lòng tin của người dân vào chính quyền”.

Như vậy, hộ gia đình bà Lý đã có quá trình khai phá đất và sử dụng ổn định từ trước ngày 15/10/1993, khi giao đất cho UBND xã, được UBND xã thỏa thuận giao 1 nền tại chỗ. Tuy nhiên, sau đó quy hoạch chợ không thành, cam kết của UBND xã giao 1 nền nhà tại chỗ chưa được thực hiện. Đặc biệt, UBND xã Dương Tơ lúc đó chưa thiết lập các thủ tục pháp lý cần thiết để xác lập quyền quản lý, sử dụng đất công, do đó đất vẫn thuộc quyền quản lý, sử dụng của hộ bà Lý, hiện nay gia đình bà Lý vẫn đang quản lý sử dụng diện tích đất này.

Đặc biệt là báo cáo kết luận thanh tra của Thanh tra Chính phủ xác định đất vẫn thuộc quyền quản lý của các hộ dân, trong đó có gia đình bà Lý, đất của gia đình bà Lý không bị thu hồi và giao cho người khác sử dụng vì vậy vào năm 2005 UBND tỉnh Kiên Giang vẫn giao cho Công ty Lan Anh 145.823,38m, trong đó có diện tích đất 26.000m2 của gia đình bà Lý là không đúng quy định của Luật đất đai năm 2003.

Do đó, Quyết định của Chủ tịch UBND huyện Phú Quốc bác khiếu nại của bà Lý và Quyết định của Chủ tịch UBND tỉnh Kiên Giang giữ nguyên Quyết định Chủ tịch UBND huyện Phú Quốc là không đúng. Tiếp đến ngày 06/10/2015, Ban Quản lý đầu tư phát triển đảo Phú Quốc (nay là Ban Quản lý Khu kinh tế Phú Quốc) ban hành Quyết định cho thuê đất đối với Công ty Lan Anh để sử dụng vào mục đích đất thương mại dịch vụ (Dự án Khu du lịch sinh thái Lan Anh Resort) tại ấp Cửa Lấp, xã Dương Tơ, huyện Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang và ngày 6/7/2017 UBND tỉnh Kiên Giang cấp các Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho Công ty Lan Anh trong đó có phần diện tích 26.000m2 của bà Lý là không đúng pháp luật, ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích của gia đình bà Lý.

Ngoài ra, cũng theo báo cáo kết luận của thanh tra Chính phủ thì từ năm 2002 Công ty Lan Anh đã được chấp thuận địa điểm để đầu tư phát triển du lịch tại xã Dương Tơ nhưng mãi đến năm 2015 Dự án đầu tư khu du lịch sinh thái - Lan Anh Resort mới được phê duyệt lần đầu và cũng mãi cho đến nay Công ty mới chỉ đổ đất san lấp rồi để trống gây bức xúc cho nhân dân địa phương yêu cầu phải thu hồi Dự án.

Tại phiên tòa phúc thẩm, phía công ty Lan Anh cũng thừa nhận toàn bộ dự án chưa có bất kể công trình xây dựng gì, mới chỉ dừng lại ở việc san lấp mặt bằng. Như vậy dư án của Công ty Lan Anh sau khi được phê duyệt 10 năm vẫn chưa được thực hiện, triển khai vẫn đang để đất trống.

Đánh giá tổng hợp toàn bộ các tài liệu, chứng cứ nêu trên thấy rằng việc Tòa án cấp sơ thẩm xét xử không chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Phan Kim Lý là không đúng pháp luật. Hội đồng xét xử phúc thẩm chấp nhận kháng cáo của bà Phan Kim Lý và sửa toàn bộ Bản án sơ thẩm; chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của bà Phan Kim Lý.

Quan điểm của đại diện Viện kiểm sát nhân dân cấp cao tại TP Hồ Chí Minh đề nghị chấp nhận kháng cáo của bà Phan Kim Lý, sửa toàn bộ Bản án sơ thẩm theo hướng chấp nhận yêu cầu khởi kiện của bà Lý là có căn cứ chấp nhận. Quan điểm của luật sư đề nghị bác kháng cáo của bà Lý là không có căn cứ chấp nhận.

HĐXX TAND Cấp cao tại TP Hồ Chí Minh tuyên chấp nhận toàn bộ yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn bà Phan Kim Lý và những người kế thừa quyền và nghĩa vụ liên quan do bà Lý đại diện. Công nhận diện tích đất tranh chấp 26.041m2 tọa lạc tại ấp Cửa Lấp, xã Dương Tơ, thành phố Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang thuộc quyền quản lý, sử dụng của bà Phan Kim Lý.

Đồng thời, HĐXX TAND Cấp cao tại TP Hồ Chí Minh tuyên hủy một số quyết định của Chủ tịch UBND huyện Phú Quốc, Chủ tịch UBND tỉnh Kiên Giang, Ban quản lý phát triển đảo Phú Quốc (nay là Ban Quản lý Khu kinh tế Phú Quốc) có liên quan đến phần đất trên. Buộc Công ty Lan Anh chấm dứt hành vi cản trở gia đình bà Phan Kim Lý quản lý, sử dụng 26.041m2 tọa lạc tại ấp Cửa Lấp, xã Dương Tơ, TP Phú Quốc, tỉnh Kiên Giang.