Nhiều hạng mục hồ chứa nước Krông Pách Thượng đang chậm tiến độ
Theo UBND tỉnh Đắk Lắk, Dự án hồ chứa nước Krông Pách Thượng được khởi công xây dựng từ năm 2009 với tổng mức đầu tư ban đầu gần 2.900 tỷ đồng, được chia thành hai giai đoạn. Ở giai đoạn 1, dự án sẽ xây dựng các hạng mục như: Cụm hồ Ea Rớt, hồ Krông Pách Thượng, 52km kênh chính và 9 tuyến kênh cấp 1. Tuy nhiên, sau nhiều năm triển khai xây dựng ì ạch, chậm tiến độ, vướng giải phóng mặt bằng nên đến năm 2018, dự án buộc phải điều chỉnh vốn đầu tư lên 4.421 tỷ đồng.
Đến năm 2023, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) tiếp tục cấp thêm gần 1.120 tỷ đồng để triển khai giai đoạn 2. Ở giai đoạn 2, dự án sẽ xây dựng tổng cộng hơn 111km kênh mương để cấp nước tưới, sinh hoạt cho 12.750ha đất canh tác cho người dân 2 huyện Ea Kar và Krông Pắk. Thời gian thực hiện từ 2023 đến 2026.
Đến nay, do vướng công tác giải phóng mặt bằng, chuyển đổi mục đích sử dụng đất, nguồn vốn chưa được giải ngân và vướng Luật đất đai năm 2024, nhiều hạng mục công trình đang có nguy cơ chậm tiến độ.
Hệ thống kênh chính Bắc dài 12km do Ban Quản lý đầu tư và xây dựng thủy lợi 8 - Bộ Nông nghiệp và Môi trường làm chủ đầu tư và hơn 100km các tuyến kênh BN35, cấp 1, cấp 2 và cấp 3 do Ban A, Ban Quản lý dự án huyện Ea Kar, Ban Quản lý huyện Krông Pắk làm chủ đầu tư đang chậm tiến độ. Hiện toàn bộ các tuyến kênh này vẫn chưa triển khai do vướng công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng.
Cũng theo Ban A, tổng diện tích cần giải phóng mặt bằng cho Dự án hồ chứa nước Krông Pách Thượng là 3.174,15ha, nhưng đến nay mới chỉ thực hiện được 2.953,88ha, vẫn còn hơn 220,27ha chưa được bàn giao, chủ yếu nằm ở lòng hồ Krông Pách Thượng với 65,93ha, vùng tái định cư 154,34ha. "Một trong những nguyên nhân khiến việc giải phóng mặt bằng chậm trễ là do sự thay đổi trong Luật Đất đai 2024, khiến nhiều diện tích đất không đủ điều kiện bồi thường, gây ra tranh chấp giữa người dân và chính quyền địa phương", báo cáo Ban A nêu.
Theo quy hoạch, Dự án hồ chứa nước Krông Pách Thượng có 2 khu tái định cư với tổng diện tích 1.143,44ha, bố trí cho hơn 800 hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án. Đến nay, đã có 590 hộ dân nhận đất và di dời về nơi ở mới nhưng vẫn còn 193 hộ chưa đến nhận đất tái định cư. Trong đó, tại khu tái định cư số 1 xã Cư Elang, huyện Ea Kar có 319 hộ đã được bố trí đầy đủ đất ở và đất sản xuất. Tuy nhiên, 70ha đất màu chưa được bàn giao do người dân chưa nhận tiền bồi thường.
Còn tại khu tái định cư số 2 tại xã Cư Bông, huyện Ea Kar có 441/464 hộ đã được giao đất ở, nhưng chỉ có 271 hộ đã xây dựng nhà cửa. Còn lại 193 hộ chưa chuyển về, nhiều hộ đã dựng nhà tạm dọc theo tuyến đường Đông Trường Sơn (xã Cư San, huyện M'đrắk) để sinh sống.
Đến nay đã giải ngân vốn 2.028,1/2.173,8 tỷ đồng (tương đương 93%). Việc chậm giải ngân vốn ảnh hưởng trực tiếp đến công tác giải phóng mặt bằng và xây dựng hạ tầng, đặc biệt là các tuyến đường nội đồng và hệ thống thủy lợi phục vụ sản xuất cho người dân tái định cư.
Việc gần 200 hộ dân không về khu tái định cư, ông Nguyễn Đức Thảo, Phó Chủ tịch UBND huyện M'Đrắk cho biết, về mặt hành chính, chính quyền đã ban hành nhiều quyết định xử phạt hành chính đối với các trường hợp vi phạm xây dựng nhà cửa trái phép ở đây. Tuy nhiên, hiện tại vẫn chưa thể cưỡng chế các hộ dân này được, do hạ tầng 2 khu tái định cư vẫn chưa hoàn thiện. Đất ở đã được sắp xếp xong, nhưng đất sản xuất và đất ruộng dành cho người dân vẫn chưa có. Vì vậy, nhiều hộ dân lấy lý do này để tiếp tục ở lại nơi cũ. Những hộ còn rẫy, đất sản xuất lớn thì không muốn di dời vì khoảng cách 20km sẽ gây khó khăn cho việc canh tác.
"Khi khu tái định cư đảm bảo điều kiện sinh sống, chính quyền sẽ có biện pháp xử lý dứt điểm tình trạng lấn chiếm đất ở xã Cư San", ông Thảo nhấn mạnh.
Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Thiên Văn cho biết, hiện việc bố trí đất sản xuất cho người dân tại 2 khu tái định cư vẫn còn vướng mắc, khiến tiến độ di dời các hộ dân dọc đường Trường Sơn Đông bị chậm. Hiện nay vẫn còn thiếu khoảng 200ha đất sản xuất cho người dân tại 2 khu tái định cư ở huyện Ea Kar. "Hiện nghị quyết của HĐND tỉnh đã có. Hồ sơ bồi thường, giải phóng mặt bằng cũng đã được gửi lên Sở Nông nghiệp và Môi trường để xem xét, tham mưu cho UBND tỉnh ra quyết định", ông Văn cho biết.