Nhiều sai phạm tại 5 dự án khu đô thị ở Cần Thơ

Ngày 13/11, Thanh tra TP Cần Thơ cho biết vừa có kết luận thanh tra đối với 5 công trình, dự án có khó khăn, vướng mắc, chậm tiến độ trên địa bàn, gồm: Khu đô thị mới (ĐTM) phường Thường Thạnh (Công ty CP Đầu tư Địa ốc Hoàng Quân Cần Thơ làm chủ đầu tư), Khu ĐTM Cồn Khương (Công ty TNHH Bất động sản An Khương), Khu ĐTM STK An Bình (Công ty CP Đầu tư STK), Trung tâm Hội nghị quốc tế, các công trình đa chức năng và khu vui chơi giải trí phục vụ công cộng (Công ty CP IN Hospitality) và Dự án mở rộng, phát triển đô thị mới và nâng cấp chợ Thới Lai hiện hữu – giai đoạn 2 (Công ty CP Đầu tư Xây dựng và Du lịch Mekong).

Theo kết luận, cả 5 dự án nêu trên đều được UBND TP Cần Thơ (cũ) chấp thuận chủ trương đầu tư theo hình thức chỉ định nhà đầu tư mà không thông qua đấu thầu lựa chọn theo quy định. Thanh tra xác định việc chỉ định nhà đầu tư khi nhà đầu tư chưa có quyền sử dụng đất là không đúng quy định. Việc này làm cho các dự án không có cơ sở xác định giá trị nộp ngân sách nhà nước do nhà đầu tư đề xuất trong hồ sơ dự thầu.

Trách nhiệm đối với vi phạm này được xác định thuộc về Sở KH&ĐT TP Cần Thơ (đơn vị tham mưu trình UBND TP ban hành quyết định chủ trương đầu tư) và nguyên lãnh đạo UBND TP Cần Thơ cũ.

Kết luận thanh tra cho thấy nhiều hạn chế, thiếu sót trong việc lập, thẩm định, phê duyệt quy hoạch chi tiết xây dựng, cũng như trong quá trình triển khai các dự án. Cụ thể, dự án Khu ĐTM phường Thường Thạnh được triển khai trên khu đất có chức năng quy hoạch ban đầu là đất giao thông, đất sản xuất kinh doanh, đất trồng cây lâu năm và đất có mặt nước chuyên dùng, chưa phù hợp với quy hoạch đất ở. Tuy nhiên, Sở TN&MT đã tham mưu UBND TP phê duyệt kế hoạch sử dụng đất năm 2016 của quận Cái Răng phù hợp với quy hoạch của dự án.

Bên cạnh đó, Dự án Khu ĐTM phường Thường Thạnh và Cồn Khương được xác định có vi phạm khi đã khởi công, thi công xây dựng công trình khi chưa được phê duyệt dự án và thiết kế bản vẽ thi công. Dự án Khu ĐTM Cồn Khương còn sử dụng đất khi chưa có quyết định giao đất, cho thuê đất. Thanh tra kiến nghị Sở NN&MT chỉ đạo kiểm tra, xử lý hành vi lấn, chiếm sử dụng đất khi chưa có quyết định giao đất, cho thuê đất của cơ quan có thẩm quyền đối với chủ đầu tư hai dự án này.

Đối với dự án mở rộng, phát triển đô thị mới và nâng cấp chợ Thới Lai hiện hữu – giai đoạn 2 phê duyệt thiết kế cơ sở và bản vẽ thi công khi chưa có thông báo kết quả thẩm định, chưa hoàn thiện hồ sơ theo yêu cầu của cơ quan thẩm định. Dự án này cũng đề nghị cho phép bán 114 căn nhà phố thương mại hình thành trong tương lai khi đã hết thời hạn đầu tư và chưa được gia hạn, khởi công khi chưa có giấy phép xây dựng, chưa có thiết kế bản vẽ thi công được phê duyệt. Ngoài ra, một số hạng mục xây dựng không đúng theo thiết kế và quy hoạch được duyệt, như xây dựng công trình trên đất công viên, chưa trồng cây xanh hai bên đường, thay đổi vật liệu mặt đường và điều chỉnh kích thước bể xử lý nước thải so với thiết kế.

Đối với dự án STK An Bình, thanh tra xác định chủ đầu tư chưa lập hồ sơ điều chỉnh dự án đầu tư xây dựng theo quy định. Cả năm dự án đều chậm tiến độ, đã hết thời hạn thực hiện nhưng chưa hoàn thành và đưa vào sử dụng. Về công tác thu hồi, bồi thường và giải phóng mặt bằng, chỉ có dự án Khu đô thị mới STK An Bình cơ bản hoàn thành, 4 dự án còn lại vẫn đang dở dang. Nguyên nhân chủ yếu là một số hộ dân chưa đồng ý kiểm kê hoặc chưa nhận tiền bồi thường.

Tại dự án STK An Bình, danh mục kèm theo Nghị quyết của HĐND TP Cần Thơ chưa thể hiện diện tích đất lúa được phép chuyển mục đích sử dụng, chưa đúng quy định. Ngoài ra, việc xác định nghĩa vụ tài chính để khấu trừ tiền bồi thường có một trường hợp chưa tính 50% tiền sử dụng đất phải nộp, không đúng quy định của pháp luật.

Kết luận thanh tra số 138 ngày 17/4/2025 của Thanh tra Chính phủ đã kiến nghị UBND TP Cần Thơ thu hồi về ngân sách nhà nước số tiền bảo vệ phát triển đất trồng lúa trên địa bàn thành phố là 86 tỉ đồng, trong đó có dự án Khu đô thị mới STK An Bình. Thanh tra cũng chỉ ra sai phạm của Sở TN&MT trong việc sử dụng chứng thư thẩm định giá do đơn vị tư vấn của chủ đầu tư cung cấp để trình Hội đồng thẩm định giá đất và UBND TP phê duyệt giá đất cụ thể nhằm tính bồi thường, trái quy định..

Đối với công tác giao đất và xác định giá đất, hai dự án là STK An Bình và Thới Lai giai đoạn 2 đã được giao đất nhưng chưa xác định giá đất cụ thể để tính tiền sử dụng đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Sở TN&MT đã thiếu sót khi tham mưu quyết định giao đất mà không ghi rõ thời hạn sử dụng, không thể hiện diện tích đất trồng lúa được chuyển mục đích, và tham mưu giao đất theo tiến độ giải phóng mặt bằng, không đúng căn cứ pháp lý của Luật Đất đai năm 2013. Bên cạnh đó, Sở TN&MT chưa tham mưu xác định giá đất tại thời điểm giao đất, cho thuê đất để làm căn cứ tính tiền sử dụng đất.

Từ kết quả thanh tra, Chánh Thanh tra TP Cần Thơ kiến nghị kiểm điểm trách nhiệm đối với các tập thể và cá nhân thuộc các sở, ngành, địa phương có liên quan. Thanh tra TP Cần Thơ đề nghị thu hồi chủ trương đầu tư đối với dự án Trung tâm Hội nghị quốc tế, các công trình đa chức năng và khu vui chơi giải trí phục vụ công cộng, do đã hết thời hạn đầu tư nhưng nhà đầu tư chưa triển khai xây dựng.

Các dự án còn lại sẽ được xem xét gia hạn tiếp tục thực hiện nếu đáp ứng điều kiện theo quy định, đồng thời hướng dẫn nhà đầu tư hoàn tất thủ tục pháp lý, nghĩa vụ tài chính trước khi được gia hạn...