Sau tăng vốn, Dự án cải tạo rạch Xuyên Tâm vẫn chưa hết khó
Sau khi tăng vốn từ 9.664 tỷ đồng lên 17.229 tỷ đồng, Dự án nạo vét, cải tạo môi trường, xây dựng hạ tầng rạch Xuyên Tâm được TP Hồ Chí Minh ấn định sẽ khởi công vào tháng 4 năm nay, nhưng đến nay dự án vẫn ngổn ngang…
Tại quận Bình Thạnh, để đảm bảo chỗ ở cho 1.230 hộ dân bị giải tỏa toàn bộ nhà, đất, phương án tái định cư (TĐC) tại chỗ cho người dân là Dự án nhà ở xã hội (NOXH) với 864 căn hộ tại số 4 Phan Chu Trinh, Phường 12, quận Bình Thạnh. Tuy nhiên, khi toàn bộ mặt bằng phục vụ dự án được yêu cầu bàn giao trước ngày 30/4 sắp tới, thì hiện dự án NOXH làm nơi TĐC trên vẫn còn trên giấy.
Theo thông tin từ ông Đậu An Phúc, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng hạ tầng đô thị (Ban Hạ tầng đô thị), tháng 12/2023, HĐND TP Hồ Chí Minh đã quyết định chủ trương đầu tư Dự án NOXH trên. Nhưng phải 1 năm sau, Sở Xây dựng mới có thể phê duyệt dự án đầu tư và hiện Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp đang triển khai các bước tiếp theo.
Do tiến độ cấp bách và tính quan trọng của dự án, tháng 11/2024, Ban Hạ tầng đô thị đã dự kiến cho khởi công gói thầu XL-03 nhưng vướng 20 hộ dân thuộc dự án khu dân cư Bình Hòa, phường 13, quận Bình Thạnh nên không thể triển khai. Đến nay việc đền bù, giải tỏa đối với các hộ dân này vẫn chưa được thực hiện. Để bảo đảm tiến độ dự án, Ban Hạ tầng đô thị đề nghị quận Bình Thạnh bàn giao mặt bằng thuộc phạm vi thi công gói thầu XL-03 trong tháng 4 tới. Đồng thời, đề nghị quận Bình Thạnh, Gò Vấp hoàn tất các thủ tục bàn giao mặt bằng thi công các gói thầu XL-01, XL-02 trong quý 2.
Như vậy mốc thời gian các địa phương phải hoàn tất bàn giao toàn bộ mặt bằng phục vụ dự án trong tháng 4 đang có nguy cơ không đạt được. Dự án gặp khó trong việc bồi thường, giải tỏa, bàn giao mặt bằng nên năm nay dù được giao kế hoạch đầu tư công là 3.206 tỷ đồng vào giao kế hoạch vốn là 2.387 tỷ đồng nhưng Ban hạ tầng dự kiến cả năm chỉ giải ngân được khoảng 1.272 tỷ đồng.
Đến nay, tiến độ 3 gói thầu xây lắp của dự án cũng đang ì ạch triển khai. Trong đó gói thầu XL-03 dù đã được mở thầu vào ngày 9/2 vừa qua, nhưng việc đánh giá hồ sơ của các nhà thầu tham dự sẽ kéo dài đến ngày 15/3, sau đó mới có thể hoàn tất các thủ tục để triển khai thi công. Đối với 2 gói thầu còn lại, sau khi chờ Sở Xây dựng thẩm định xong hồ sơ thiết kế xây dựng, Ban Hạ tầng đô thị mới có thể triển khai thẩm định, phê duyệt hồ sơ và tổ chức đấu thầu. Tuy nhiên, chỉ với việc điều chỉnh kế hoạch lựa chọn nhà thầu, ngày 21/1 vừa qua Ban Hạ tầng đô thị đã phải đề nghị Sở Kế hoạch và Đầu tư thẩm định kế hoạch điều chỉnh, bổ sung việc lựa chọn nhà thầu với mục tiêu sẽ trình UBND thành phố phê duyệt trong tháng 2. Song việc này còn phải chờ Ban Hạ tầng đô thị liên hệ với các sở, ngành liên quan để giải trình, xin ý kiến.
Một vấn đề khó khăn nữa đối với dự án này là tổng mức vốn đầu tư. Ngày 6/1 vừa qua, UBND thành phố đã có văn bản báo cáo Thủ tướng Chính phủ về vấn đề phát sinh tiêu chí thuộc dự án quan trọng quốc gia. Cụ thể, dự án được HĐND thành phố phê duyệt chủ trương đầu tư vào tháng 10/2023 với tổng vốn đầu tư hơn 9.664 tỷ đồng, trong đó phần chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư gần 6.400 tỷ đồng. Với phương án này, dự án cần thu hồi hơn 158.849 m² đất, ảnh hưởng đến 1.880 trường hợp. Tuy nhiên, tháng 9/2024, dự án đã được HĐND thành phố điều chỉnh chủ trương đầu tư với tổng vốn hơn 17.229 tỷ đồng và diện tích đất thu hồi tăng lên 197.349 m², ảnh hưởng đến 2.215 trường hợp.
Theo UBND thành phố, vốn đầu tư tăng cao chủ yếu để chi phí giải phóng mặt bằng với mức tăng từ gần 6.400 tỷ đồng lên 14.000 tỷ đồng. Mức tăng này là do việc áp dụng các chính sách và quy định mới của Luật Đất đai năm 2024 và Luật Nhà ở năm 2023 dẫn đến tăng chi phí bồi thường, giải phóng mặt bằng, hỗ trợ và tái định cư. Để giải quyết vướng mắc này, UBND thành phố đã kiến nghị Thủ tướng Chính phủ xem xét, chỉ đạo việc báo cáo Quốc hội về tình hình triển khai thực hiện dự án do phát sinh tiêu chí thuộc dự án quan trọng quốc gia theo quy định.