Tên xã không thống nhất, thủ tục hành chính "rối như canh hẹ"
Tên gọi và chữ khắc trong các con dấu của một xã ở Lâm Đồng không thống nhất, khi thì N'Thôn Hạ, lúc thì N'Thôl Hạ, khi lại N'Thol Hạ khiến cho việc giải quyết các thủ tục hành chính của cơ quan nhà nước bị ngưng trệ suốt gần 2 năm qua, gây bức xúc cho nhân dân.
Nguồn cơn của sự việc hy hữu này khởi đầu từ ngày 7/6/2023, khi đó UBND xã N'Thôn Hạ, huyện Đức Trọng có văn bản gửi Phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội Công an tỉnh Lâm Đồng đăng ký cấp lại con dấu và cấp giấy chứng nhận đăng ký mẫu dấu. Nguyên nhân là do con dấu có tên gọi "UBND xã N'Thôn Hạ", được cấp trước đó sau hàng chục năm sử dụng đã bị biến dạng, mòn, hư hỏng, không còn đáp ứng được yêu cầu. Trong quá trình sử dụng, do có sự luân chuyển về nhân sự phụ trách văn thư, lưu trữ nên UBND xã N'Thôn Hạ đã để thất lạc giấy chứng nhận đăng ký mẫu dấu. Do vậy, trong hồ sơ đăng ký cấp lại con dấu gửi Công an tỉnh Lâm Đồng, UBND xã N'Thôn Hạ bị thiếu văn bản này.
Trên cơ sở đề xuất của UBND xã N'Thôn Hạ, ngày 21/6/2023, Công an tỉnh Lâm Đồng đã cấp lại mẫu con dấu và đăng ký sử dụng tên xã là "UBND xã N'Thôl Hạ". Một ngày sau đó, UBND xã N'Thôn Hạ ra thông báo về việc thay đổi mẫu con dấu mới, từ UBND xã N'Thôn Hạ sang N'Thôl Hạ. Tuy nhiên, việc UBND xã N'Thôn Hạ tự ý đổi tên xã thành "UBND xã N'Thôl Hạ" đã ảnh hưởng nghiêm trọng tới việc tham mưu giải quyết hồ sơ hành chính, nhất là các loại hồ sơ liên quan tới tên xã trong thời gian dài khiến hồ sơ bị tồn đọng. Sự việc trên đã kéo dài gần 2 năm qua, gây bức xúc cho người dân.
Điều đáng nói, lâu nay địa phương này có cách gọi về xã và chữ viết không đồng nhất, không chỉ với người dân mà ngay trong các văn bản hành chính và con dấu của cơ quan, đơn vị sự nghiệp nhà nước. Cụ thể, Đảng ủy, Công an xã, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã, Công Đoàn cơ sở xã, UBND xã (sau khi đổi), trường mẫu giáo, sử dụng tên xã là N'Thôl Hạ. Trong khi đó, Hội Nông dân xã, Ban Chỉ huy Quân sự xã và HĐND xã, sử dụng tên xã là N'Thôn Hạ. Các cơ quan, đơn vị khác như Trạm Y tế xã, Đoàn Thanh niên, Hội Chữ Thập đỏ xã, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã, trường Tiểu học, Trường THCS sử dụng tên xã là N'Thol Hạ. Việc cấp CCCD cho nhân dân trên địa bàn xã, trên cổng thông tin điện tử của Bộ Tư pháp và Bộ Công an sử dụng tên xã là "N'Thol Hạ".
Việc chuyển từ UBND xã N'Thôn Hạ thành UBND xã N'Thôl Hạ cũng đã gây ra nhiều phiền toái, phức tạp. Do mẫu dấu "N'Thôl Hạ" không đúng với các quy định hiện hành nên khi thực hiện các thủ tục hành chính như giấy khai sinh, khai tử, giấy chứng nhận kết hôn, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lần đầu; thủ tục hồ sơ biến động về đất đai, thu thuế công thương nghiệp, lệ phí trước bạ nhà đất… ở địa phương thời gian qua "rối như canh hẹ".
Trước sự việc trên, ngày 5/11/2024, UBND huyện Đức Trọng đã chỉ đạo UBND xã N'Thôn Hạ thực hiện quy trình, thủ tục đổi tên đơn vị hành chính đối với xã N'Thôn Hạ sang xã N'Thol Hạ theo các chỉ đạo, hướng dẫn của cấp trên. UBND xã đã phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam xã tổ chức các hội nghị tiếp xúc cử tri trên địa bàn 7 thôn. Kết quả, cử tri tham dự thống nhất đề nghị đổi tên đơn vị hành chính xã là N'Thol Hạ. Ngày 12/11/2024, HĐND xã N'Thôn Hạ khóa XII tổ chức kỳ họp chuyên đề thứ 12 để lấy ý kiến của HĐND xã về đổi tên đơn vị hành chính xã N'Thôn Hạ thành N'Thol Hạ và được HĐND thống nhất, ban hành Nghị quyết.
Tuy nhiên, quá trình thực hiện xây dựng đề án, UBND xã gặp nhiều khó khăn, vướng mắc nhiều thủ tục khiến việc đổi tên xã chưa thể thực hiện ngay. Nguyên nhân là do tình trạng tồn đọng hồ sơ hành chính, gây ra sự bức xúc trong nhân dân dẫn đến nguy cơ phát sinh đơn thư, khiếu nại gây mất an ninh, trật tự tại địa phương. Bên cạnh đó, việc giải quyết các hồ sơ hành chính là nhiệm vụ thường xuyên, cấp bách nhưng hiện nay vẫn chưa có con dấu để thực hiện.
Ngày 11/1/2025, UBND xã tiếp tục phối hợp với Ủy ban MTTQ Việt Nam xã tiếp xúc cử tri trên địa bàn 7 thôn để lấy ý kiến về việc đổi tên đơn vị hành chính xã N'Thôn Hạ. Lần này, 100% cử tri tham dự hội nghị lại thống nhất giữ nguyên tên "xã N'Thôn Hạ" theo Nghị định số 10/NĐ-CP ngày 6/3/2009 của Chính phủ về việc điều chỉnh địa giới hành chính xã, thành lập xã thuộc TP Đà Lạt, huyện Đức Trọng, huyện Di Linh, tỉnh Lâm Đồng để sớm giải quyết các thủ tục hành chính cho người dân.
Trên cơ sở đó, ngày 17/1 vừa qua, Phòng Nội vụ huyện Đức Trọng đã có văn bản tham mưu cho UBND huyện xin ý kiến của UBND tỉnh Lâm Đồng thống nhất việc giữ lại tên xã N'Thôn Hạ, đồng thời xem xét, kiến nghị UBND tỉnh Lâm Đồng chỉ đạo Công an tỉnh cấp lại con dấu "UBND xã N'Thôn Hạ" theo đúng quy định tại Nghị định 10/NĐ-CP ngày 6/3/2009 của Chính phủ.