Vì sao Hà Tĩnh khó thực hiện 200 căn nhà ở xã hội?

Ngày 29/9/2016, dự án thí điểm NOXH tại phường Thạch Linh, TP Hà Tĩnh được UBND tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư tại Quyết định số 2740/QĐ-UBND. Dự án có quy mô đầu tư xây dựng hoàn chỉnh 6 tòa nhà ở xã hội cao 9-11 tầng, tổng diện tích sàn trên 68.800 m2 đáp ứng trên 800 căn hộ và 14 căn nhà ở thương mại cao 3 tầng. Cùng với đó là hệ thống giao thông, cây xanh, sân chơi thể dục, thể thao, bãi đỗ xe và hạ tầng kỹ thuật khác đồng bộ trên diện tích 3,97 ha, tổng mức đầu tư gần 480 tỷ đồng. Từ tháng 10/2019, giai đoạn 1 của dự án đã hoàn thiện, với việc xây dựng và đưa vào sử dụng 3 tòa nhà A, B, C cao 11 tầng với 488 căn hộ cùng hạ tầng đồng bộ.

Đến thời điểm hiện nay, giai đoạn 1 đã hoàn tất bằng việc UBND tỉnh Hà Tĩnh đã đồng ý cho chủ đầu tư bán hết 80 căn còn lại (thuộc diện cho thuê nhưng sau 5 năm, người dân không có nhu cầu thuê nên chủ đầu tư được phép mở bán theo quy định).

Suốt gần 10 năm qua, đây cũng là dự án NOXH duy nhất trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh được đầu tư và đưa vào hoạt động. Điều đáng nói, do vướng mắc cơ chế nên giai đoạn 2 của dự án buộc phải dừng lại nhiều năm để ngành chức năng tìm cách tháo gỡ vướng mắc. Cụ thể, tại thời điểm chấp thuận chủ trương đầu tư, quy trình, thủ tục đầu tư của dự án chưa phù hợp quy định pháp luật về đầu tư, xây dựng, nhà ở; các quy định pháp luật lúc bấy giờ chưa rõ ràng (tại thời điểm chấp thuận chủ trương đầu tư, chưa có hình thức phát triển NOXH dành cho nguồn vốn Nhà nước ngoài đầu tư công).

Sau nhiều năm tìm phương án, ngày 29/9/2024, UBND tỉnh Hà Tĩnh mới chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư cho dự án. Đến nay, chủ đầu tư đang triển khai các thủ tục đầu tư xây dựng để khởi công trong Quý III/2025, dự kiến đến Quý IV/2026 sẽ hoàn thành với quy mô 488 căn NOXH còn lại của dự án.

Theo Quyết định số 338/QĐ-TTg ngày 3/4/2023 của Thủ tướng Chính phủ về việc phê duyệt Đề án “Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn NOXH cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021-2030” và Quyết định số 444/QĐ-TTg ngày 27/2/2025 của Thủ tướng Chính phủ về việc giao chỉ tiêu hoàn thành nhà ở xã hội năm 2025 và các năm tiếp theo đến năm 2030 thì trong năm 2025 tỉnh Hà Tĩnh sẽ phải hoàn thành 200 căn NOXH, năm 2026 là 488 căn và đến năm 2030 sẽ phải hoàn thành 3.700 căn NOXH.

Tuy nhiên, tại báo cáo gửi Bộ Xây dựng ngày 9/6/2025, ông Trần Báu Hà - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh cho biết, chỉ tiêu 200 căn NOXH giao cho Hà Tĩnh trong năm 2025 là khó khả thi. Nguyên nhân là bởi, các dự án NOXH trên địa bàn - ngoại trừ giai đoạn 1 của dự án thí điểm NOXH tại phường Thạch Linh đã vận hành, đến thời điểm hiện nay các dự án còn lại vẫn đang nằm trên giấy.

Cụ thể, dự án thí điểm nhà ở xã hội tại phường Thạch Linh, TP Hà Tĩnh với gần 500 căn hộ được chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư ngày 29/9/2024 nhưng đến nay vẫn chưa khởi công xây dựng. Dự án NOXH tại phường Thạch Trung (TP Hà Tĩnh) quy mô khoảng 1.500 căn hiện đang cũng đang trong quá trình thực hiện thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư (dự kiến khởi công trong Quý III/2026). Ngoài ra, có 2 dự án nhà ở thương mại, có đầu tư xây dựng NOXH là dự án Khu đô thị thương mại dịch vụ, biệt thự sinh thái Nam Cầu Phủ (dự kiến 538 căn NOXH) và dự án Khu đô thị tại xã Thạch Trung (TP Hà Tĩnh) và thị trấn Thạch Hà (dự kiến 400 căn NOXH) đã được chấp thuận nhà đầu tư.

Tỉnh Hà Tĩnh đang đôn đốc, chỉ đạo các nhà đầu tư khẩn trương hoàn thiện các hồ sơ, thủ tục liên quan để triển khai đầu tư xây dựng, trong đó yêu cầu ưu tiên nguồn lực đầu tư hoàn thành các công trình NOXH trong năm 2026. Tuy nhiên, đây cũng là một yêu cầu khó cho các nhà đầu tư, bởi một trong hai dự án nói trên là Khu đô thị thương mại dịch vụ, biệt thự sinh thái Nam Cầu Phủ từ nhiều năm nay tỉnh Hà Tĩnh đang loay hoay tìm cách tháo gỡ do vướng mắc trong công tác bồi thường, GPMB đối với đất ở của 128 hộ dân và 1 tổ chức; đồng thời chưa tính toán được giá trị mét khối do chưa xác định được cơ cấu sử dụng đất. Do đó, mặc dù được trao giấy chứng nhận đầu tư từ tháng 5/2023 nhưng đến nay, nhà đầu tư cũng chưa thể triển khai khởi động dự án theo đúng tiến độ.

Ngoài ra, tỉnh Hà Tĩnh hiện cũng đang có 2 dự án nhà ở thương mại có dành quỹ đất phát triển NOXH, gồm Khu đô thị sinh thái 2 bên đường Ngô Quyền và dự án Khu đô thị Thạch Quý, TP Hà Tĩnh với tổng quỹ đất khoảng 4,1ha đã được UBND tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư và lựa chọn nhà đầu tư. Trong số này, dự án Khu đô thị mới phường Kỳ Trinh tại Khu kinh tế Vũng Áng được kỳ vọng hơn cả, với quy mô 1.200 căn NOXH đã được Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Hà Tĩnh chấp thuận chủ trương. Khi hoàn thiện, dự án không chỉ góp phần đáp ứng nhu cầu về nơi ăn, chốn ở cho công nhân tại Khu kinh tế Vũng Áng mà còn được thụ hưởng các tiện ích công cộng, hệ thống hạ tầng kỹ thuật các công trình phụ trợ đi kèm. Tuy nhiên, dự án chỉ mới được chấp thuận chủ trương ngày 29/5/2025, thời điểm khởi công và hoàn thiện dự án để đưa vào hoạt động thì vẫn đang rất mơ hồ.

Do vậy, đại diện lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh cho biết, căn cứ tiến độ triển khai các dự án NOXH, nhà ở thương mại có dành quỹ đất đầu tư NOXH như đã nêu trên thì việc hoàn thành 200 căn NOXH trong năm 2025 theo chỉ tiêu đã được Thủ tướng Chính phủ giao tại Quyết định số 444/QĐ-TTg ngày 27/2/2025 đối với Hà Tĩnh là khó khả thi, do các dự án chủ yếu sắp khởi công và trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư. Tuy nhiên, địa phương này vẫn lạc quan tin tưởng rằng, với danh mục các dự án đã, đang và sắp triển khai, Hà Tĩnh cam kết đảm bảo hoàn thành vượt mức chỉ tiêu đến năm 2030 xây dựng 3.700 căn nhà ở xã hội theo Quyết định số 444/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Tỉnh Hà Tĩnh cũng đề nghị cho phép điều chỉnh chỉ tiêu hoàn thành 200 căn NOXH năm 2025 chuyển sang năm 2026. Đến thời điểm này, địa phương này sẽ phải hoàn thành 688 căn NOXH mới đạt chỉ tiêu Chính phủ đề ra.

Hiện nay, tỉnh Hà Tĩnh đã và đang thu hút nhiều doanh nghiệp, tập đoàn lớn trong và ngoài nước đến để đầu tư các dự án trọng điểm như Formosa (Đài Loan); KCN VSIP của Tập đoàn SembcorpVsip (Singapore); KCN Vinhomes Vũng Áng của Tập đoàn Vingroup... nên thời gian tới, sẽ thu hút lượng công nhân, đối tượng thu nhập thấp rất lớn. Trong khi đó, quỹ đất để phát triển hạ tầng dân cư trên địa bàn Hà Tĩnh ngày càng thu hẹp và chưa đáp ứng đủ nhu cầu nhà ở của người dân, đặc biệt là người dân có thu nhập thấp và các đối tượng xã hội.

Do đó, việc đầu tư các dự án NOXH là phù hợp với nhu cầu của người dân và định hướng trong việc khắc phục vấn đề nhà ở trên địa bàn. Tuy nhiên, thực tế thời gian vừa qua cho thấy, việc triển khai các dự án NOXH trên địa bàn Hà Tĩnh vẫn còn chậm và gặp nhiều khó khăn, trong đó có khâu lựa chọn nhà đầu tư kéo dài dẫn đến không thu hút được nhà đầu tư.