Xung quanh việc xây bãi đỗ xe cạnh khu di tích Nghĩa trủng Phước Ninh

Hiện có nhiều ý kiến xung quanh việc TP Đà Nẵng công bố kêu gọi đầu tư xây dựng bãi đỗ xe thông minh, kết hợp dịch vụ phục vụ du khách tại “khu đất vàng” A2 mặt tiền đường Nguyễn Văn Linh, giáp với di tích Nghĩa trủng Phước Ninh…   

Ông Huỳnh Đình Quốc Thiện, Giám đốc Bảo tàng Đà Nẵng cho biết: Theo Bia ký của Nghĩa trủng Phước Ninh lập năm Tự Đức thứ 29 (1876), thì Án sát Quảng Nam Nguyễn Quý Linh và Lãnh binh Trương Tải Phú đã chọn đất ở làng Phước Ninh để làm nơi quy tập hài cốt của những nghĩa sĩ, nghĩa dân, đồng bào Quảng Nam, Đà Nẵng, Bình Trị Thiên, Quảng Ngãi, Bình Định đã hy sinh trong trận Pháp đánh chiếm Đà Nẵng trong những năm 1858-1860.

Quản cơ Nguyễn Lân cùng Hiệp quản Nguyễn Đồ đã chỉ huy quân lính tìm được hơn 1.500 ngôi mộ, bốc hài cốt vào những quách bằng sành, đưa về mai táng tại Nghĩa trủng Phước Ninh. Nghĩa trủng được bao quanh bởi một tường đắp bằng đất cao quá đầu người, chu vi mỗi cạnh 90m, phía trước giáp đường Huỳnh Thúc Kháng, phía sau giáp đường Hoàng Diệu, bên trái là đường Lê Đại Hành, bên phải là khu vực dân cư ngày nay. Tường đất bị thực dân Pháp san bằng năm 1950…

Theo ông Huỳnh Hùng, nguyên Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao (VH&TT) TP Đà Nẵng, di tích Nghĩa trủng Phước Ninh đã bị giải tỏa năm 2006 khi mở đường Nguyễn Văn Linh, hiện trạng còn lại là một nhà bia tưởng niệm nằm trong khuôn viên 570m2 và khu đất rộng (A2) vốn dĩ là đất của Nghĩa trủng Phước Ninh hiện đang được tạm thời sử dụng làm bãi đỗ xe.

Từ tháng 1/2020, UBND TP Đà Nẵng có thông báo về quản lý đậu đỗ xe trên đường Nguyễn Văn Linh, Phan Châu Trinh; trong đó giao cho UBND quận Hải Châu quản lý, khai thác dịch vụ đậu đỗ xe khu đất A2 Nguyễn Văn Linh, trong khi chờ hoàn thiện thủ tục đầu tư xây dựng bãi đỗ xe thông minh tại đây.

Tuy nhiên, qua lấy ý kiến của người dân và sự không đồng tình của dư luận, Sở VH&TT Đà Nẵng đã tham mưu cho Thường trực Thành ủy có Thông báo 649-TB/TU ngày 6/4/2020 thống nhất “trả lại” khu đất này (rộng 3.196m2) để mở rộng di tích Nghĩa trủng Phước Ninh.

Người dân TP Đà Nẵng bấy giờ đã rất vui mừng khi Nghĩa trủng Phước Ninh - Khu di tích lịch sử Quốc gia nằm ngay trung tâm của TP Đà Nẵng sẽ được đầu tư, mở rộng không gian xung quanh nhằm phát huy giá trị lịch sử, góp phần giáo dục truyền thống chống giặc ngoại xâm của cha ông. 

 Đến cuối tháng 10/2021, dư luận lại “dấy lên” nhiều ý kiến trái chiều khi UBND TP Đà Nẵng lên danh sách khu đất A2 mặt tiền đường Nguyễn Văn Linh (phường Nam Dương, quận Hải Châu) để đấu giá làm bãi đỗ xe.

Cụ thể, Sở Tài nguyên và Môi trường TP Đà Nẵng cho biết, UBND TP Đà Nẵng thống nhất mở rộng khuôn viên Nghĩa trủng Phước Ninh từ 570m2 thành 1.616m2; còn lại 1.669m2 phía Tây (khu đất A2) thống nhất chủ trương kêu gọi đầu tư thành bãi đỗ xe thông minh kết hợp thương mại dịch vụ phục vụ khách du lịch…

Ban Quản lý dự án và Sở VH&TT TP Đà Nẵng, UBND phường Nam Dương đã tổ chức lấy ý kiến của nhân dân liên quan đến 2 dự án triển khai tại khu đất A2 đường Nguyễn Văn Linh thì người dân khu vực Định Thọ 2, Chi bộ, Tổ trưởng dân phố ở đây đều bày tỏ nguyện vọng, TP Đà Nẵng nên xem xét mở rộng khuôn viên di tích Nghĩa trủng Phước Ninh làm công viên, nơi sinh hoạt văn hoá, điểm đến tham quan cộng đồng và du lịch tâm linh.

Ông Nguyễn Phi, trú tổ 10, khối phố Đình Thọ 2; hiện cũng là người trông coi khu di tích Nghĩa trủng Phước Ninh cho biết: Cơ quan chức năng đã nhiều lần tổ chức họp dân xung quanh để lấy ý kiến về khu đất, nhưng lần nào người dân chúng tôi đều có chung một nguyện vọng mở rộng khuôn viên di tích này để làm công viên, là điểm sinh hoạt văn hóa và cũng chính là điểm tham quan giữa trung tâm thành phố cho du khách khi đến Đà Nẵng.

Ông Đinh Danh (55 tuổi, trú tổ 10, phường Nam Dương), có nhà cạnh di tích Nghĩa trủng Phước Ninh cho rằng, di tích Nghĩa trủng Phước Ninh nằm ở một vị trí đặc biệt, việc mở đường Nguyễn Văn Linh khiến khuôn viên di tích đã bị thu nhỏ.

Di tích Nghĩa trủng Phước Ninh rất cần có một khuôn viên rộng để đón du khách, người dân đến tham quan. Ông Phạm Tấn Xử, Giám đốc Sở VH&TT Đà Nẵng cho biết thêm, quan điểm của Sở VH&TT là cần giữ gìn những giá trị văn hóa lịch sử cho thế hệ mai sau. Việc TP Đà Nẵng quy hoạch, tính toán làm gì tại khu vực di tích Nghĩa trủng Phước Ninh cần phải hài hòa với không gian, mỹ quan nơi đây…

Cũng theo ông Phạm Tấn Xử, vào ngày 7/12/2020, UBND TP Đà Nẵng đã có quyết định phê duyệt chủ trương đầu tư cải tạo, mở rộng di tích Nghĩa trủng Phước Ninh, giao cho Sở VH&TT Đà Nẵng làm chủ đầu tư, với mục đích phát huy giá trị văn hóa, lịch sử của di tích. Tại đây, sẽ hình thành nơi tụ họp, hành lễ hàng năm của cộng đồng dân cư xung quanh, tưởng nhớ các anh hùng nghĩa sĩ đã hy sinh vì Tổ quốc, thể hiện tinh thần yêu nước của dân tộc.

Theo chủ trương, sẽ mở rộng khu di tích Nghĩa trủng Phước Ninh từ 570m2 lên 1.616m2.  Trong đó, tiến hành xây mới Nhà văn hóa phường Nam Dương khớp nối Nhà văn hóa Định Thọ hiện trạng với quy mô 1 tầng, mái lợp ngói có diện tích xây dựng 180m2; cải tạo, tu bổ chống xuống cấp nhà bia di tích hiện trạng với diện tích 40m2; sơn sửa lại toàn bộ bề mặt và xoay hướng bia hiện trạng về hướng Tây; nâng cấp hệ thống sân hành lễ, cảnh quan…

Tổng mức đầu tư hơn 14,6 tỉ đồng từ nguồn vốn ngân sách của TP Đà Nẵng. Công trình tu bổ dự kiến sẽ hoàn thành vào đầu năm 2022.