Có vi phạm tố tụng nhưng bản chất vụ án không thay đổi
HĐXX hỏi đại diện Viện KSND tối cao “Căn cứ vào đâu mà Viện trưởng Viện KSND tối cao ra Quyết định số 15/QĐ-VKSTC-V7 kháng nghị giám đốc thẩm vụ án Hồ Duy Hải?”. Đại diện Viện KSND tối cao cho biết, sau khi Văn phòng Chủ tịch Nước có Công văn số 1639 thông báo ý kiến của Chủ tịch Nước về việc tạm dừng thi hành án tử hình đối với Hồ Duy Hải”. HĐXX hỏi “Đây là văn bản hành chính hay văn bản tố tụng?”.
Đại diện Văn phòng Chủ tịch Nước trả lời, Công văn số 1639 của Văn phòng Chủ tịch Nước gửi Viện trưởng Viện KSND tối cao là văn bản hành chính. HĐXX hỏi “Vậy Công văn số 1639 của Văn phòng Chủ tịch Nước có thay thế được Quyết định 639/QĐ-CTN của Chủ tịch Nước không?”. Đại diện Viện KSND tối cao không trả lời thẳng vào câu hỏi của HĐXX mà cho rằng, trước khi việc Viện trưởng Viện KSND tối cao ký Quyết định kháng nghị vụ án Hồ Duy Hải đã họp bàn tập thể.
| Chủ toạ phiên toà Nguyễn Hoà Bình phát biểu. |
Chủ toạ phiên toà nêu vấn đề, một quyết định hoặc văn bản tố tụng nếu huỷ bỏ thì phải có một quyết định hoặc một văn bản tố tụng khác phủ định, chứ không thể lấy văn bản hành chính để phủ định một văn bản tố tụng đang có hiệu lực pháp luật. Liên quan đến vụ án này, Quyết định số 639 của Chủ tịch Nước hiện nay còn hiệu lực pháp luật và chưa có quyết định nào thay thế cho quyết định này. Vậy Viện KSND tối cao ra kháng nghị vụ án này dựa trên cơ sở pháp lý nào và có đúng quy định của pháp luật hay không?
Trước đó, ngày 17-5-2012, Chủ tịch Nước có Quyết định 639/QĐ-CTN bác đơn xin ân giảm án tử hình của Hồ Duy Hải. Ngày 4-12-2014, TAND tối cao có Công văn số 700/TANDTC-TK đề nghị Chánh án TAND tỉnh Long An chỉ đạo Hội đồng thi hành án tử hình tỉnh Long An tạm dừng thi hành án tử hình đối với Hải. Ngày 4-12-2014, Hội đồng thi hành án tử hình tỉnh Long An đã có Quyết định số 02/QĐ-HĐTHATH về việc hoãn thi hành án tử hình đối với Hải.
Cũng trong ngày 4-12-2014, Văn phòng Chủ tịch Nước có Công văn số 1639 thông báo ý kiến của Chủ tịch Nước về việc tạm dừng thi hành án tử hình đối với Hải, và yêu cầu các cơ quan liên quan xem xét lại vụ án, trường hợp Hồ Duy Hải có bị kết án oan, sai hay không để báo cáo Chủ tịch Nước. Sau đó, bà Nguyễn Thị Loan (mẹ đẻ Hồ Duy Hải) có đơn kêu oan cho Hải.
Trình bày quan điểm giải quyết vụ án, đại diện Viện KSND tối cao khẳng định, nhiều tình tiết của vụ án còn mâu thuẫn như đã nêu trong Quyết định kháng nghị số 15 của Viện trưởng Viện KSND tối cao. Theo đó, Tòa án hai cấp sơ thẩm và phúc thẩm có nhiều nhận định và kết luận chưa phù hợp với những tình tiết khách quan của vụ án. Việc thu thập dấu vết hiện trường, đánh giá các chứng cứ, tài liệu chưa đầy đủ. Nhiều nội dung cần chứng minh còn mâu thuẫn. Lời khai của bị cáo mâu thuẫn với nhau và mâu thuẫn với kết quả khám nghiệm hiện trường.
Ngoài ra, hai cấp tòa sơ thẩm và phúc thẩm chưa làm rõ thời gian Hải gây án. Đại diện Viện kiểm sát cho rằng, Toà án cấp sơ thẩm và phúc thẩm không làm rõ được địa điểm, người tiêu thụ tài sản do Hải cướp được. Dấu vân tay đã thu được ở hiện trường không phải là của Hải, nhưng là của ai cũng không được làm rõ...
Về thủ tục tố tụng, kháng nghị cho rằng, các cơ quan tiến hành tố tụng có nhiều vi phạm nghiêm trọng như: không trưng cầu giám định vết máu ngay khi thu được mà để 4 tháng sau khi khám nghiệm hiện trường; không đưa lời khai của Hải và người làm chứng vào hồ sơ vụ án dẫn đến sai lầm trong giải quyết vụ án; khám nghiệm hiện trường nhưng không thu giữ vật chứng quan trọng mang dấu vết vụ án; không giám định thời điểm chết của nạn nhân; một số biên bản ghi lời khai, hỏi cung có sửa chữa nhưng không có chữ ký xác nhận của người khai...
| Đại diện Viện KSND tối cao trình bày tại phiên toà. |
Chủ toạ phiên toà cho biết, phần lớn quan điểm của đại diện Viện KSND tối cao trình bày đều đã nêu trong quyết định kháng nghị. Những nội dung này Hội đồng Thẩm phán sẽ xem xét, đánh giá.
Với tư cách là thành viên Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao, Thẩm phán Bùi Ngọc Hoà phát biểu quan điểm về vụ án. Thẩm phán Bùi Ngọc Hoà đồng tình với quan điểm của đại diện Viện kiểm sát về những vi phạm về tố tụng như đã nêu trên. Nhưng Thẩm phán cho rằng, những thiếu sót và vi phạm về tố tụng này đã được khắc phục phần lớn và không làm thay đổi bản chất vụ án.
Quá trình điều tra, truy tố, xét xử bị cáo ở hai cấp Toà sơ thẩm và phúc thẩm là tự nguyện, không có ép cung, dùng nhục hình. Điều này đã được Viện KSND tối cao đồng tình trong quá trình xét xử. Thẩm phán đồng tình với quan điểm của đại diện Viện KSND tối cao là không dùng khai của bị cáo để buộc tội mà phải dựa trên những chứng cứ khách quan của vụ án.
Tổng hợp các chứng cứ cho thấy, kết quả thực nghiệm hiện trường vụ án phù hợp với kết quả khám nghiệm hiện trường, cũng phù hợp với đặc điểm nhận dạng của một số người làm chứng đối với hung thủ (Hồ Duy Hải- PV) và phương tiện gây án; phù hợp với lời khai của Hải trong các bản cung và tại hai phiên toà sơ thẩm và phúc thẩm…
Chiều nay, 15h HĐXX sẽ tuyên án.