Khởi tố vụ "chôn gà ảo, cuỗm tiền tỷ"
Sau khi vụ chôn bao tải rơm, trấu thay gà để rút hàng tỷ đồng tiền đền bù tại xã Đại Mach bị phanh phui, Công an huyện Đông Anh, Hà Nội đã vào cuộc để làm rõ vấn đề. Ngày 9/1, Công an huyện Đông Anh thống nhất với Viện KSND huyện ra quyết định khởi tố vụ án này.
Chúng tôi về đến thôn Đại Đồng (xã Đại Mạch) đúng lúc cuộc giằng co giữa hai nhóm người dân trong thôn đang đến hồi gay gắt. Theo đúng kế hoạch, sáng 6/1, Ban phúc tra tiêu hủy gia cầm của xã Đại Đồng sẽ tiến hành khai quật hố chôn gà tại nhà ông Trần Văn Toán. Nhưng khi nhóm phóng viên vừa đến cổng nhà ông Toán thì lập tức bị đám đông “vây ráp”. Gần chục người đàn ông nồng nặc mùi rượu đứng án ngữ trước cánh cổng nhà ông Toán, lớn tiếng chửi bới Ban phúc tra, thóa mạ các phóng viên. Họ chính là những người có tên trong danh sách phải khai quật hố chôn gia cầm để kiểm tra. Thậm chí, một số đối tượng quá khích đã thẳng tay dùng mũ cối đập vào đầu một phóng viên của báo Kinh tế Đối ngoại, rất may cú đập chí mạng này bị trượt.
Người dân trong xã kéo đến rất đông, bất bình trước hành động côn đồ của nhóm người này và yêu cầu Ban phúc tra phải tiếp tục khai quật hố chôn gia cầm. Tình hình có vẻ căng thẳng, các thành viên Ban phúc tra rút về UBND xã. Lúc này có gần 300 người dân kéo nhau đến thẳng UBND xã Đại Mạch phản đối những hộ đã khai khống số lượng gia cầm nhằm mục đích “đút túi” gần 4 tỉ đồng của Nhà nước.
Không chỉ nhóm phóng viên bị dọa dẫm, ngay cả những người dân trong xã dũng cảm đứng đơn vạch trần sự gian dối này cũng bị đe dọa đốt nhà, hành hung. Những người dân còn cho chúng tôi biết, từ 3 giờ sáng, nhóm người chống đối đã tụ tập uống rượu rồi kéo đến nhà ông Toán đứng chờ sẵn. Khi Ban phúc tra đến, họ “mượn rượu” để ngăn cản, chửi bới không cho khai quật hố chôn gia cầm trong vườn.
“Muốn được chôn rơm, trấu phải... làm luật” (!?)
Chị NTM ở thôn Đại Đồng thật thà kể với chúng tôi: “Tôi thấy người ta vác bao tải rơm ra Đập Đá để chôn, tôi cũng bắt chước vác theo. Nhưng đến nơi, rơm của nhà người khác thì được đẩy xuống hố chôn, còn của tôi họ lại không cho. Họ được chôn rơm, chôn trấu vì họ có họ hàng với lãnh đạo thôn, lãnh đạo xã”. Theo lời kể của chị M và nhiều người dân khác, muốn được chôn rơm, chôn trấu để nhận tiền đền bù thì phải “làm luật” với Tiểu ban tiêu hủy gia cầm của xã. Số tiền đền bù sau khi được nhận sẽ chia làm 3 phần: chủ hộ chỉ được nhận 1 phần, số còn lại được chia cho các thành viên trong Tiểu ban. Sự chia chác này đang được các cơ quan chức năng làm rõ nhưng chắc chắn phải có sự thông đồng của Tiểu ban tiêu hủy gia cầm và những người có trách nhiệm thì 45 hộ dân mới dám khai khống số lượng gia cầm lên đến hàng chục nghìn con. Vụ này trót lọt, họ sẽ nhận được gần 4 tỉ đồng tiền đền bù từ những con “gà ảo”. Vì vậy, Tiểu ban tiêu hủy gia cầm đã cùng 45 hộ dân trong thôn Đại Đồng “dấm dúi” đào hố chôn rơm, trấu... ngay tại vườn nhà. Theo phản ánh của người dân, họ còn đóng kín cổng, không cho ai vào xem.
9 hố chôn gia cầm đầu tiên được đào lên kiểm tra đã phơi bày sự gian dối trắng trợn của các hộ gia đình này. Hố chôn của gia đình bà Trần Thị Dẫn chỉ có 5 bao tải rơm, trấu nhưng trong danh sách được đền bù, bà có tới 3.415 con gia cầm và được nhận số tiền đền bù gần 14 triệu đồng. Trong hố chôn gia cầm của bà Nguyễn Thị Thu chỉ có 3 con chim cút (giá đền bù là 1.000đồng/con) nhưng không hiểu sao, trên danh sách bà Thu cũng có tới 997 con gà, được nhận 14 triệu đồng.
Bi hài hơn, ông Nguyễn Văn Châu không có hố chôn gia cầm nhưng Tiểu ban tiêu hủy đã ký nhận ông Châu... có hàng nghìn con gà để nhận 11 triệu đồng. Theo báo cáo của UBND xã Đại Mạch trình lên UBND huyện Đông Anh, tổng số tiền 145 hộ gia đình trong 3 thôn của xã kê khai để nhận tiền đền bù lên tới gần 4 tỉ đồng với số lượng gần 300.000 con “gà ảo”. Điều khiến người dân bức xúc nhất là những hộ có gia cầm thật, muốn được tiêu hủy lại không được chấp nhận. Một số hộ dân Đội 9 cho biết, gia đình các chị có gia cầm nhưng làm đơn mãi cũng chẳng ai cho tiêu hủy. Nhiều người nói với các chị, phải “làm luật” mới được tiêu hủy.
Trong lúc hàng trăm người dân tụ tập kín tại trụ sở UBND xã, yêu cầu phải làm rõ vụ việc thì Chủ tịch và Phó chủ tịch xã đều đi vắng. Gần 2 tiếng sau, ông Nguyễn Hữu Vượng, Phó chủ tịch xã mới có mặt và tiếp chúng tôi. Ông Vượng đã thừa nhận, các hộ trong danh sách khai khống gia cầm phần lớn đều có quan hệ họ hàng với lãnh đạo thôn Đại Đồng và xã Đại Mạch.
Dư luận cũng đang đặt câu hỏi, tại sao huyện Đông Anh lại để xảy ra nhiều tiêu cực trong việc tiêu hủy gia cầm? Trong mùa dịch trước, xã Việt Hùng cũng có nhiều trường hợp khai khống để nhận hơn 200 triệu đồng tiền đền bù. Sự việc còn chưa kịp lắng, tiêu cực tại xã Đại Mạch lại xảy ra nghiêm trọng hơn.
Sáng 9/1, chúng tôi đã trao đổi qua điện thoại với ông Lê Quý Đôn, Phó chủ tịch UBND thành phố Hà Nội, Trưởng ban Phòng chống dịch cúm gia cầm thành phố. Ông Đôn cho biết, ngay khi được báo cáo về vụ việc, UBND thành phố Hà Nội đã chỉ đạo UBND huyện Đông Anh nhanh chóng làm sáng tỏ sự việc và xử lý nghiêm khắc các cá nhân vi phạm.
Theo thông tin chúng tôi có được, cơ quan chức năng đang tiến hành phúc tra các hộ có tiêu hủy gia cầm ở thôn Đại Đồng. Trong số các hố tiêu hủy gia cầm đã phúc tra cho thấy, bên dưới phần lớn là rơm rạ, lượng gia cầm rất ít. Công an huyện Đông Anh đã vào cuộc để làm rõ vấn đề. Ngày 9/1, Công an Đông Anh (Hà Nội) thống nhất với Viện KSND huyện này ra quyết định khởi tố vụ án "chôn gà ảo, cuỗm tiền tỉ" tại xã Đại Mạch