Lấy trộm hài cốt đem… bán
Sau một thời gian dài điều tra mở rộng đến nhiều tỉnh, thành phố, đến cuối tháng 1/2008, băng nhóm xâm phạm mồ mả, hài cốt với quy mô lớn nhất chưa từng có từ trước đến nay ở tỉnh Khánh Hòa đã phải hầu tòa.
Trong số 16 bị cáo có trường hợp là hai cha con, vợ chồng, anh chị em ruột, anh em con nhà chú bác. Hầu hết đều là nông dân ít học, chưa có tiền án tiền sự, nhưng vì hám tiền, cả tin theo kẻ lừa đảo, lãng quên truyền thống đạo lý dân tộc, bất chấp đời sống tâm linh, nên phải vào vòng lao lý.
Những vụ đào bới mồ mả
Cách đây hơn 7 năm, vào một buổi chiều giữa tháng 11/2000, mấy đứa trẻ chăn bò dưới chân đèo Phượng Hoàng trên tuyến quốc lộ 26 thuộc địa phận buôn Lát, xã Ninh Tây, huyện Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa, tình cờ nhìn thấy hai người đàn ông lạ mặt xâm nhập khu nhà mồ của đồng bào địa phương, trong khi một người khác ngồi trên xe máy trông trước, ngó sau với dáng vẻ khả nghi.
Bọn trẻ rình xem và phát hiện họ đang cạy nắp một quan tài gỗ, lấy trộm hài cốt. Do quá hoảng sợ nên bọn trẻ kéo nhau chạy vào buôn để báo tin dữ cho người lớn. Khi những người đàn ông trong làng ra tới nơi, thì những kẻ lạ mặt đã biến mất, bỏ lại hiện trường một chiếc xà beng sắt, đến lúc đó người dân buôn Lát mới rà soát, xác định 4 ngôi nhà mồ đã bị trộm hài cốt.
Gần một tháng sau đó, những người dân ở xã Ninh Thủy phát hiện hàng chục ngôi mộ ở nghĩa trang Mỹ Á bị đào bới, trong đó có 29 ngôi mộ đã bị bốc mất hài cốt.
Những vụ trộm kỳ lạ chưa từng có đã khiến cho các trinh sát hình sự, điều tra viên Công an huyện Ninh Hòa phải mất nhiều ngày đêm thức trắng, khám nghiệm hiện trường và triển khai các biện pháp nghiệp vụ truy xét hành tung những kẻ xâm phạm mồ mả, hài cốt.
Trong lúc cuộc điều tra đang dần bế tắc, những trang hồ sơ vụ án mới mở ra tưởng chừng phải xếp lại, thì hàng chục vụ đào bới, lấy trộm hài cốt tái diễn liên tiếp ở các địa bàn xã Ninh An, Ninh Phú, Ninh Phước, Ninh Giang.
Do đối tượng gây án luôn thay đổi địa bàn và thời gian hoạt động, lúc thì vào nghĩa trang ban ngày, lúc thì xâm nhập giữa đêm khuya, hơn nữa nghĩa trang ở xa khu dân cư, nên rất khó phát hiện kịp thời những phi vụ xâm phạm mồ mả, hài cốt.
Chính vì vậy, ngoài việc huy động những cán bộ, chiến sĩ Cảnh sát hình sự năng động triển khai phương án mai phục tại một số nghĩa trang có khả năng đối tượng gây án sẽ mò đến, Công an huyện Ninh Hòa đã phát động quần chúng nhân dân chủ động cảnh giác phát hiện kịp thời và tham gia đấu tranh truy chặn những kẻ trộm hài cốt.
Có lần giữa buổi trưa cuối năm 2000, những đứa trẻ chăn bò ở xã Ninh Thủy nhìn thấy một người đàn ông mang khẩu trang, lầm lũi đào bới ngôi mộ đất gần khóm cây dại trong nghĩa trang Mỹ Á. Khi bọn trẻ định chạy về làng báo tin cho người lớn, thì bị gã đàn ông đe dọa, rồi lên xe máy tẩu thoát.
Thậm chí, tại nghĩa trang Núi Sầm, thôn Phong Phú, xã Ninh Giang, kẻ trộm liều lĩnh đến mức đào bới, lấy trộm 6 bộ hài cốt của tộc họ ông Nguyễn Có và Trần Tấn Hưng. Ngay như gia đình ông Nguyễn Văn Bê, trú ở thôn Hà Bá 1, xã Ninh Thủy có 3 ngôi mộ vừa cải táng vài tháng đã bị kẻ trộm đào bới, lấy 2 bộ hài cốt.
Trả giá trước pháp luật
Trong lúc các trinh sát hình sự Công an huyện Ninh Hòa đang tập trung truy xét hành tung thủ phạm, thì cuối năm 2004, cơ quan An ninh điều tra Công an tỉnh Đồng Nai khám phá một phi vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản bằng chiêu thức đưa người đi xuất cảnh bằng con đường "ăn theo" hài cốt lính Mỹ có liên quan đến đường dây mua bán hài cốt ở các tỉnh Khánh Hòa, Phú Yên, Kiên Giang, TP HCM.
Trong số các đối tượng bị bắt tạm giam có hai đối tượng ở huyện Ninh Hòa là Nguyễn Cư (52 tuổi), trú ở thôn Hòa Thiện 2, xã Ninh An và Nguyễn Phước Thiện (61 tuổi), trú ở thôn Ngân Hà, xã Ninh Thủy.
Cứ tưởng những vụ đào bới, xâm phạm mồ mả, hài cốt ở Ninh Hòa đã kết thúc, không ngờ hơn nửa năm sau đó, kẻ trộm tiếp tục xâm hại nhiều ngôi mộ ở nghĩa trang thôn Mỹ Giang, xã Ninh Phước.
Nhận định một đường dây mua bán hài cốt mới hình thành, nên Công an huyện Ninh Hòa xác lập chuyên án truy xét. Được sự hỗ trợ tích cực của các đồng sự ở Công an tỉnh Đồng Nai, một tổ công tác vào Trại tạm giam B5 ở TP Biên Hòa để xác minh mối quan hệ của Nguyễn Cư, Nguyễn Phước Thiện.
Từ kết quả xác minh ở Đồng Nai, nhiều biện pháp nghiệp vụ điều tra trinh sát đã được Ban chuyên án triển khai.
Qua đó đã phát hiện các đối tượng trong đường dây đào bới, xâm phạm mồ mả hài cốt, nên đã lần lượt tạm giữ ba anh em Nguyễn Lên (37 tuổi), Nguyễn Thị Liễu (32 tuổi), Nguyễn Lại (30 tuổi), trú ở thôn Mỹ Chánh, xã Ninh Giang; mẹ con Nguyễn Thị Mơ (56 tuổi), Trần Quang Thái (35 tuổi), trú ở 536 Trần Quý Cáp, thị trấn Ninh Hòa; Nguyễn Lực (62 tuổi), Nguyễn Tấn Thạch (33 tuổi), Nguyễn Tấn Tài (37 tuổi), trú ở xã Ninh Giang; Huỳnh Hơn (49 tuổi), Nguyễn Lực (62 tuổi), trú ở xã Ninh Giang; Trần Hữu Duyên Anh (34 tuổi), trú ở thôn 2, xã Ninh Sơn.
Mở rộng điều tra, cơ quan CSĐT Công an huyện Ninh Hòa làm rõ chân tướng của ba đối tượng khác gồm vợ chồng Dương Hồng Thái (53 tuổi) - Trần Thị Ánh (53 tuổi), trú ở thôn Bàn Nham, xã Hòa Xuân Tây, huyện Đông Hòa, tỉnh Phú Yên và Trịnh Văn Thuốt (37 tuổi), trú ở Trung Hiệp Thạnh, xã Trung Lập Thượng, huyện Củ Chi, TP HCM.
Tại phiên tòa sơ thẩm, các bị cáo chỉ khai nhận đã gây ra 14 vụ đào bới, lấy trộm hàng chục bộ hài cốt để bán cho Trần Nhựt, Trần Hùng Châu và Trịnh Văn Thuốt với tổng số tiền thu lợi bất chính 65.534.000 đồng.
Trong vụ án này, ngoài hành vi xâm phạm mồ mả, hài cốt, Trần Hùng Châu còn dùng rễ cây mục lẫn với đất bỏ vào 6 bao nilon nhựa màu đen có kèm thẻ bài căn cước, rồi nói dối với Trịnh Văn Thuột đó là… hài cốt để lừa đảo chiếm đoạt 700 USD.
TAND huyện Ninh Hòa đã tuyên xử hình phạt tổng hợp 37 năm 2 tháng tù đối với 16 bị cáo về tội "Xâm phạm mồ mả, hài cốt", riêng Trần Hùng Châu còn bị xử phạt 3 năm 6 tháng tù về tội "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản".
Ngoài ra, Dương Hồng Thái và Nguyễn Cư, mỗi bị cáo còn phải chấp hành hình phạt 3 năm tù về tội "Xâm phạm mồ mả, hài cốt" theo bản án hình sự sơ thẩm số 01/2006/HSST ngày 10/1/2006 của TAND tỉnh Đồng Nai.
Phía sau hình phạt tù, tòa án lương tâm sẽ khiến các bị cáo phải day dứt khi nhận diện hành vi bất nhân thất đức do chính họ gây ra