Lỏng lẻo như bảo vệ... tiệm vàng

Cả chục ngày qua, dư luận cả nước vẫn xôn xao bàn tán đến vụ giết chủ tiệm vàng để cướp tài sản xảy ra tại Thường Tín (Hà Nội). Vụ án lại xảy ra trong lúc dư âm về vụ giết người, cướp tài sản tiệm vàng tại Bắc Giang vẫn còn đó nên khiến dư luận càng cảm thấy lo sẽ có thêm những kết cục đau lòng, nhất là khi thấy một số tiệm vàng vẫn còn xem nhẹ điều kiện an ninh…

Thú thật, dù đã xảy cách nay hơn 4 năm rồi nhưng mỗi khi đặt chân đến khu vực bến Ninh Kiều (thuộc phường Tân An, quận Ninh Kiều, Cần Thơ) là tôi lại nhớ đến vụ án gắn với tiệm vàng Kim Hoàng tại số 17 Võ Văn Tần. Lúc đó, anh chủ tiệm giao việc giao dịch cho em vợ mình là anh Trần Thanh Lê. Xế chiều hôm đó, có một phụ nữ nói giọng Bắc bước vào xin đổi 10.380 USD. Sau khi anh Lê kiểm tra, trả tiền Việt theo tỉ giá thỏa thuận xong, người phụ nữ rời tiệm vàng, bước lên xe ô tô đang đậu chờ gần đó rồi biến mất trên đường phố; phía tiệm vàng không hề biết mình vừa bị mất số tiền lớn.

Cho tới sau này bị Công an Tiền Giang bắt, Nguyễn Thị Kim Vân (54 tuổi, ngụ quận Tây Hồ, Hà Nội) mới khai ra thủ đoạn "làm ăn" đơn giản của mình để thực hiện 17 vụ trộm số tiền 127.600 USD, tại hàng loạt tiệm vàng từ Bắc chí Nam, rằng: Sau khi phía tiệm vàng Kim Hoàng đồng ý với mức tỉ giá quy đổi, Vân  lấy cọc tiền USD đã được phân sẵn, gồm: Một bó 100 tờ mệnh giá 100 USD/tờ; ba bó mỗi bó 100 tờ loại 1 USD/tờ và 1 bó 80 tờ 1 USD/tờ.

Khi anh Lê kiểm tra xong, bỏ các cọc tiền vào bọc nilon màu đen thì Vân nói ấy là tiền mượn của bạn nên có thể chiều sẽ quay lại để "chuộc" lại. Để khỏi mất công đếm lại khi chiều quay lại, Vân đề nghị tiệm vàng niêm phong các cọc tiền. Anh Lê đồng ý và đề nghị khách đặt cọc 500 ngàn, nếu chiều không quay lại sẽ mất cọc, Vân chấp nhận. Rồi Vân giả vờ mượn lại để kiểm tra cọc tiền USD. Lợi dụng sơ hở, Vân rút ngay bó tiền 100 tờ mệnh giá 100 USD/tờ bỏ vào túi, giao lại tiệm. Anh Lê chẳng kiểm tra mà bỏ mấy cọc USD vào tủ rồi lấy tiền Việt chi trả cho Vân…. 

Mới chỉ lơ là mất cảnh giác trong nháy mắt, tiệm vàng nằm tại khu vực trung tâm nhất của TP Cần Thơ đã bị mất cọc 10.000 USD tiền kèm theo giá trị tiền Việt mà tiệm đã chi trả. Nhắc lại chuyện này, nhiều chủ tiệm vàng tại đây cho biết cũng rút kinh nghiệm xương máu trước thủ đoạn này. Gần đây, qua theo dõi qua báo đài, họ có biết đến hàng loạt vụ cướp tiệm vàng táo tợn tại nhiều địa phương trong cả nước, trong đó có vụ tại huyện Thường Tín (Hà Nội) hơn 1 tuần trước và cũng cảm thấy sợ.

Tiệm vàng này chẳng thấy bóng dáng bảo vệ ở đâu.

Nói "có sợ" nhưng sáng 26/2, chúng tôi thử một vòng quan sát một số tiệm vàng lớn trên địa bàn phường Tân An và phường Cái Khế - những phường trung tâm nhất của Tây Đô, thực tế thật đáng ngại. Hầu hết đều được trang bị hệ thống cảnh báo theo khuyến cáo của Công an và có thuê bảo vệ nhưng chỉ mang tính hình thức. Bảo vệ không được trang bị công cụ hỗ trợ, thậm chí ăn mặc xuềnh xoàng. Hỏi một số nhân viên bảo vệ, họ cho biết công việc của họ được giao chủ yếu là để sắp xếp, giữ xe cho khách ra vào tiệm hơn là việc giám sát để cảnh báo, ngăn ngừa tội phạm. Thậm chí, tại tiệm vàng T.L. tại khu vực Trung tâm Thương mại Cái Khế, chúng tôi không thấy bóng dáng một nhân viên bảo vệ nào.

Trung tá Nguyễn Minh Quang - Trưởng Công an phường Tân An cho biết trên địa bàn phường hiện có 15 cơ sở kinh doanh vàng, bạc đá quý quy mô lớn và 36 chi nhánh ngân hàng thương mại. Qua theo dõi, để đảm bảo an ninh, nhiều chủ tiệm vàng đã quan tâm lắp đặt hệ thống camera, hệ thống báo động khẩn cấp, đường dây nóng… nhưng cũng có tiệm làm cho có chứ không quan tâm đến hiệu quả.

Có chủ tiệm vàng bộc bạch vô tư với chúng tôi rằng: "Lo gì, mình đã có camera. Nó vào cướp thì chạy đâu cho thoát".

Thực tế, camera mới chỉ là thiết bị cần chứ chưa đủ. Thực tế có không ít vụ án khi cơ quan Công an khai thác dữ liệu ghi được từ camera để điều tra và bắt được thủ phạm thì người của tiệm vàng đã bị giết chết một cách dã man. Trong khi đó, hầu hết các đối tượng sau khi bị bắt đều khai trước lúc hành động đã điều nghiên, quan sát kỹ và khi thấy sơ hở thì ra tay. Thực tế này càng cho thấy kỹ năng ứng phó trước tình huống đối mặt với "kẻ ác", để sao có đối sách hợp lý và giữ được tính mạng mới là quan trọng.

Để hoạt động kinh doanh vàng được đảm bảo, đặc biệt là kéo giảm đến mức thấp nhất những vụ việc đáng tiếc gây mất mát lớn cho không riêng gì về phía tiệm vàng mà cho cả xã hội, nhiều người dân đề nghị Nghị định quy định về quản lý hoạt động kinh doanh vàng (sắp được ban hành) phải có nội dung quy định phù hợp với thực tế hơn, trong đó đặt lên hàng đầu phải là yếu tố đảm bảo an ninh, thay vì chỉ quy định chung chung về địa điểm, cơ sở vật chất, trang thiết bị...

Cần đưa hoạt động kinh doanh vàng vào danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện; có thể đưa kinh doanh vàng vào khu kinh doanh tập trung