Nạn bắt cóc phụ nữ ở Hà Giang
Tôi đã lên tận xã Lũng Cú, huyện Đồng Văn (Hà Giang) để bước chân trên một trong những đoạn đường tiểu mạch qua biên giới được liệt vào dạng nguy hiểm nhất ấy. Nó chỉ dài khoảng 50m, nằm vắt từ chân đồi bên này, rồi chạy thoai thoải xuống thung lũng nước bạn Trung Quốc. Nó còn gần hơn rất nhiều đường đi từ bản này sang bản khác, vì thế người dân 2 bên chỉ cần 2 phút là đặt chân sang đất nước của nhau.
Chính từ sự thông thoáng này mà nhiều người dân Việt Nam, đặc biệt là phụ nữ các dân tộc thiểu số xung quanh hay tranh thủ sang Trung Quốc đi chợ, làm thuê. Và họ không thể ngờ rằng, rình rập trên mỗi bước đường họ ra đi và trở về có cả những cạm bẫy người hết sức nguy hiểm. Và nhiều vụ bắt cóc, buôn bán phụ nữ ra nước ngoài đã xảy ra…
Khi chúng tôi lên đến xã Thài Phìn Tủng thì trời đã buổi trưa, tiếc rằng chị Ly Thị Pà và Ly Thị Khè, 2 nạn nhân vừa trốn thoát khỏi bọn bắt cóc phụ nữ vào rạng sáng 11/7 vừa qua đã đi chợ phiên chưa về. Tuy nhiên, những người trong bản ai cũng biết đến câu chuyện của họ.
Một cô gái có chiếc răng mạ vàng khá xinh và duyên dáng kể cho chúng tôi nghe. Để đi chợ Má Púng (Trung Quốc), các cô phải dậy rất sớm và đi bộ từ bản qua đường mòn.
Khoảng 5h ngày 11/7, khi 3 cô gái mới 18, 20 tuổi là Ly Thị Say, Ly Thị Pà và Ly Thị Khè đang lầm lũi nối đuôi nhau đi qua một khe dốc thì nghe thấy tiếng chạy huỳnh huỵch từ trên đỉnh dốc xuống. Chưa kịp định thần thì các cô đã bị 2 gã đàn ông bịt mặt lao từ đỉnh dốc xuống ôm ngang người.
Cô Pà và cô Khé vùng vẫy mạnh, tuột khỏi tay bọn bắt cóc và chạy ngược về phía Việt Nam. Cô Say tội nghiệp bị 2 tên giữ chặt 2 tay vì thế không thể vùng vẫy thoát ra được. Cô gào thét kêu cứu, gọi bạn nhưng tiếng kêu của cô lọt thỏm giữa núi rừng âm u và bóng tối vẫn dày đặc. 2 người bạn gái lúc đó quá hoảng hốt, cứ lao đầu chạy theo hướng ngược lại.
Khi họ chạy đến con đường dẫn về bản thì mới hết hoảng sợ. Lúc này, hai cô kiểm lại mới biết rằng, Ly Thị Say đã không may mắn thoát nạn như mình. Họ chạy về bản gọi đàn ông, trai tráng trong bản đi giải cứu Say. Nhưng khi họ dẫn mọi người đến đoạn đường bị bắt cóc thì ở đó đã vắng lặng, không còn ai. Bên vệ đường chỉ còn vất lại chiếc gùi đeo của Say bị giẫm bẹp…
Cách đây gần một năm, ở xã Sảng Tủng, huyện Đồng Văn cũng được phen hốt hoảng bởi vụ bắt cóc phụ nữ trắng trợn như vậy trên con đường mòn dẫn về Việt Nam. Hôm đó, cô Sùng Thị Máy, Sùng Thị Dính, Sùng Thị Mỷ rủ nhau sang chợ Khó Già (Trung Quốc) mua sắm. Khi họ đi chợ về thì trời đã sâm sẩm tối, 3 cô càng giục nhau rảo bước nhanh hơn về Việt Nam.
Chưa kịp đặt chân về đất mình, 3 cô đã bị 2 thanh niên to khỏe, bịt mặt nấp trong rừng xông ra túm lấy và lôi các cô xềnh xệch về phía Trung Quốc mặc các cô vùng vẫy, kêu cứu. Cố hết sức, cô Mỷ thoát ra khỏi tay của 1 tên, cô lao đầu chạy về phía Việt Nam. Vì trong tay cũng đã có 2 cô gái trẻ trung, xinh đẹp nên dù rất tiếc, 2 tên bắt cóc buộc phải bỏ qua con mồi thứ 3.
Gần 1 năm trôi qua, gia đình 2 cô Máy và Dính cũng đã sang những bản làng của Trung Quốc ở gần biên giới để tìm, nhưng đến nay tung tích của các cô gái vẫn biệt tăm. Có lẽ họ đã bị đưa bán sâu vào nội địa…
Những vụ việc bắt cóc như trên khi được báo về cho Công an huyện Đồng Văn đều khiến Ban lãnh đạo Công an huyện rất đau lòng. Bởi liên tiếp trong một vài năm gần đây, đã có gần trăm phụ nữ, trẻ em gái của các xã thuộc huyện biên giới vùng cao này đã biến mất khỏi địa bàn và nghi là bị lừa bán sang Trung Quốc.
Trong nhật ký công tác của các anh ghi rất rõ: Tại Ngà Lủng, xóm Mới, xã Đồng Văn có bà Hầu Thị Dí, Hầu Thị Mỷ bị một số người rủ rê sang Trung Quốc làm thuê với giá cao, Mỷ và Dí đã cùng nhau đi và sau đó không trở về. Tại Má Xí, Lũng Táo có cô Mua Thị Cho (SN 1983) đi chợ, sau đó không thấy về nhà…".
Hầu hết những người phụ nữ nghi là bị lừa hay bị bắt cóc bán sang nước ngoài đều ở độ tuổi từ 18 đến 35, chưa lập gia đình hoặc có hoàn cảnh gia đình khó khăn. Ở các bản làng vùng cao, những người phụ nữ ấy là lực lượng lao động chính trong gia đình nên làm xáo trộn gia đình họ và hoang mang cho mọi người xung quanh.
Theo anh Hoàng Văn Quang, Phó Trưởng Công an huyện Đồng Văn thì cả huyện có 52km đường biên giới với nhiều đường tiểu mạch thông sang nước bạn. Theo quy định, mỗi khi có nhu cầu sang nước bạn thì phải làm giấy thông hành, nhưng do đường đi chỉ là đoạn ngắn rất đơn giản, nhiều người lại ngại các thủ tục giấy tờ nên họ thường tự tiện đi lại giữa 2 nước mà không xin phép chính quyền địa phương. Chính lợi dụng điều này mà một số đối tượng hình sự trong nước đã câu kết với đối tượng hình sự nước bạn hình thành các ổ nhóm buôn bán phụ nữ rất manh động và có sự phân công trách nhiệm cụ thể.
Các đối tượng người Việt Nam dụ dỗ các cô gái đi chợ chơi, hay rủ sang làm thuê với mức lương cao… để đưa sang đến đường mòn, ở đó đã có các đối tượng người Trung Quốc nhận "hàng" (thậm chí tổ chức thành màn kịch bắt cóc) để đưa các cô vào sâu trong nội địa Trung Quốc bán làm vợ hay bán cho các động mại dâm. Truy bắt các đối tượng gây án vô cùng khó khăn, bởi các đường tiểu mạch này trải dài trong cả huyện Đồng Văn, phần lớn những vụ bắt cóc xảy ra khi các cô gái vẫn ở trên đất Trung Quốc.
Chính vì vậy, bên cạnh việc tiến hành điều tra, truy xét, Công an huyện Đồng Văn lấy công tác phòng ngừa là chính. Công an huyện đã chủ động phối hợp và tham mưu cho cấp ủy, chính quyền các xã, thị trấn tổ chức họp xóm và cho nhân dân ký cam kết: 4 không làm (không vượt biên trái phép; không chứa chấp, bao che người lạ mặt đến gia đình, địa phương; không vượt biên trái phép sang Trung Quốc lấy vợ hoặc chồng; không nghe theo sự dụ dỗ, lôi kéo, mê hoặc của kẻ xấu); 4 việc phải làm (phải đăng ký tạm trú, tạm vắng với trưởng xóm hoặc Công an viên phụ trách; phải xin cấp giấy thông hành khi sang Trung Quốc; phải báo cáo và đề nghị chính quyền xã hướng dẫn các thủ tục theo luật định khi kết hôn với người nước ngoài; phải tố giác các trường hợp người nước ngoài đến cư trú trái phép hoặc có các hành vi nghi vấn).
Nhiều phiên chợ vùng cao là nơi trao đổi buôn bán hàng hóa và giao lưu văn hóa của nhiều tộc người đến từ nhiều địa phương trong và ngoài nước đã được Công an huyện và các đoàn thể địa phương biến thành các "lớp học lớn", tuyên truyền cho nhân dân về các phương thức, thủ đoạn của bọn buôn bán phụ nữ, về các vụ án đã được khám phá… Đối với nhóm có nguy cơ cao trở thành nạn nhân là các phụ nữ, trẻ em gái có hoàn cảnh khó khăn, Công an huyện và các cấp ủy, chính quyền đã có những biện pháp giúp đỡ họ phát triển kinh tế, nâng cao nhận thức về thủ đoạn hoạt động của bọn tội phạm, đồng thời động viên họ và mọi người tố giác tội phạm…
Trong thời gian tới, Công an huyện Đồng Văn sẽ có cuộc họp bàn với Công an huyện Maliphơ (Trung Quốc) về sự phối hợp điều tra trong các vụ án buôn bán phụ nữ nói chung và các vụ bắt cóc phụ nữ nói riêng. Hy vọng rằng, tình trạng buôn bán phụ nữ, đặc biệt là nạn bắt cóc phụ nữ nguy hiểm trên sẽ được hạn chế