Sai phạm của ông Huỳnh Ngọc Sỹ không chỉ là “lợi dụng chức vụ quyền hạn”

Chỉ trong vài năm quản lý trong lĩnh vực đầu tư xây dựng GTVT tại lực lượng TNXP, ông Sỹ đã để lại nhiều tai tiếng xảy ra tại công trình cầu Văn Thánh 2. Đến nay, mặc dù UBND thành phố đã thống nhất với kết quả kiểm tra của Thanh tra thành phố: Trách nhiệm chính trong việc để xảy ra sự cố lún, nứt đường, nứt nhà dân thuộc về đơn vị tư vấn thiết kế là Công ty CP Tư vấn thiết kế GTVT phía Nam (Bộ GTVT); các đơn vị còn lại gồm chủ đầu tư; tư vấn giám sát và nhà thầu thi công phải liên đới chịu trách nhiệm.

Nhưng sau hàng năm trời cả triệu người dân thành phố phải khổ sở chịu cảnh ngập nước, kẹt xe do việc thi công sửa chữa cầu gây ra; hàng trăm con người của hơn 50 hộ dân ở 2 phía đầu cầu phải nhiều năm trời sống trong cảnh nơm nớp lo sợ nhà sập khi tình trạng nhà bị lún, nghiêng, nứt do thi công cầu Văn Thánh 2 gây ra và đau khổ nhìn khối tài sản trị giá tiền tỷ của mình dần bị phá hủy trước sự bàng quan, vô trách nhiệm của cả chủ đầu tư và đơn vị tư vấn thiết kế; tư vấn giám sát cho đến nhà thầu thi công gây ra.

Đặc biệt là số tiền hơn 141 tỷ đồng ngân sách thành phố đã phải bỏ ra chi tạm ứng cho việc sửa chữa lớn, khắc phục sự cố cầu Văn Thánh 2 hiện vẫn chưa xác định được cá nhân, đơn vị nào phải chịu trách nhiệm trả lại.

Đường dẫn vào hầm chui Thủ Thiêm cũng phải tạm ngưng chờ xử lý vết nứt ở 4 đốt hầm.

Từ kinh nghiệm kiểu "trời ơi" và cách quản lý vô cảm trước cộng đồng tích lũy được trong vòng hơn 5 năm làm việc chuyên trách quản lý đầu tư các dự án xây dựng cầu đường trong lực lượng TNXP, nhưng không hiểu bằng cách nào, ông Huỳnh Ngọc Sỹ đã được cất nhắc lên làm Phó giám đốc Sở GTVT kiêm Giám đốc PMU Đông Tây và tại vị trong một khoảng thời gian khá dài, gần 10 năm trời cho đến ngày bị bắt.

Được giao quản lý một dự án khổng lồ, lên tới 10 ngàn tỷ đồng, ngoài những thiệt hại khi lòng tin của hàng ngàn người dân có nhà, đất bị giải tỏa đối với chính quyền giảm bởi cả 4 công trình tái định cư do chính PMU Đông Tây là chủ đầu tư chậm bàn giao nhà khiến nhiều người dân phải sống tạm cư lây lất.

Trong quá trình làm chủ đầu tư, ông Sỹ đã để mặc cho các nhà thầu "tự tung tự tác" trong việc rào chắn đào đường, bít cống, lấp rạch thoát nước kéo dài gây cảnh kẹt xe, ngập nước và ô nhiễm. Việc này, cả Thanh tra Sở GTVT và Ban ATGT TP, thậm chí cả ông Trần Quang Phượng, Giám đốc Sở GTVT đã phải nhiều lần nhắc nhở bằng văn bản, nhưng thói quen vô cảm trước cộng đồng đã ngấm sâu, mặc cho ai kêu cứ kêu.

Không chỉ liên quan đến lời khai của các lãnh đạo Công ty PCI rằng chính ông Sỹ đã nhận "lại quả" tiền tỷ từ tay họ. Để biện minh cho việc chậm tiến độ hoàn thành PMU Đông Tây, trong nhiều văn bản báo cáo với cấp trên, ông Sỹ đã đưa ra lý do "Hàng loạt hạng mục trong dự án phải thay đổi thiết kế".

Như vậy chỉ có thể đặt ra 2 khả năng: Một là, do năng lực của nhà thầu tư vấn thiết kế PCI yếu kém, không đủ khả năng tư vấn, giám sát cho việc thiết kế một đại công trình là PMU Đông Tây nên mới phải đưa hối lộ cho ông Sỹ để được nhận thầu; hai là, đây là một hình thức "chẻ thầu" trá hình hoặc nhằm mục đích tăng vốn đầu tư để "rút ruột" công trình.

Theo quan điểm của một kỹ sư có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực quản lý xây dựng cầu đường "Việc hàng loạt hạng mục trong dự án PMU Đông Tây phải thay đổi thiết kế đồng nghĩa với tình trạng thất thoát rất lớn. Chỉ tính riêng số tiền thành phố phải chi cho tư vấn thiết kế chi tiết; tư vấn giám sát xây dựng đối với 3 gói thầu của PCI trong dự án PMU Đông Tây đã lên tới trên 707 tỷ đồng".

Trách nhiệm này không ai khác, chính ông Sỹ cũng phải chịu một phần, nhưng thật đáng tiếc, ông Huỳnh Ngọc Sỹ hầu như vô can suốt những năm qua cho đến khi bị lực lượng của C37 "sờ gáy".

Chưa dừng lại ở đó, khi "đại công trình" thứ 2 được giao vào tay ông Sỹ quản lý, cũng giống như cầu Văn Thánh 2, hạng mục quan trọng nhất trong dự án này là hầm dìm Thủ Thiêm tiếp tục gặp sự cố gây tai tiếng và tốn kém tiền của Nhà nước: Cả 4 đốt hầm dìm Thủ Thiêm, vừa được đúc xong chờ ngày lắp ghép đã bị nứt và kế hoạch dìm các đốt hầm xuống lòng sông Sài Gòn vào tháng 6/2009 đã phải dời lại.

Chưa kể khoản chi phí phát sinh do việc thi công ngưng trệ, chờ xử lý xong vết nứt từ các đốt hầm, riêng khoản tiền thành phố phải bỏ ra thuê đơn vị tư vấn kiểm định độc lập của nước ngoài đã ngốn hết 16 tỷ đồng. Với khoản tiền chi phí tăng thêm này, trên cương vị Giám đốc Ban quản lý dự án, ông Sỹ không thể chối bỏ trách nhiệm.

Tại một hạng mục thuộc dự án thành phần môi trường nước cũng vậy. Nhà máy xử lý nước thải ở huyện Bình Chánh nằm trong gói thầu E với kinh phí đầu tư lên tới 100 triệu USD, khi nhà thầu mới chỉ đóng được 8.000 cọc bê tông thì đã có 5.227 cọc bị sự cố kỹ thuật, trong đó có tới 2.563 cọc nằm lệch quá giới hạn cho phép.

Chỉ đến khi PMU Đông Tây hoàn thành được 65% khối lượng thi công và hàng loạt sự việc sai phạm vỡ lở, UBND TP HCM mới can thiệp bằng cách làm văn bản đề nghị Chính phủ hỗ trợ về mặt quản lý chất lượng xây dựng của công trình.

Căn cứ vào đề nghị này và từ những sai phạm nghiêm trọng phát sinh trong quá trình thi công PMU Đông Tây, Chính phủ đã giao Bộ Xây dựng và Hội đồng nghiệm thu Nhà nước các công trình xây dựng có những giải pháp tích cực để hỗ trợ TP HCM. Đặc biệt là trong công tác kiểm tra, nghiệm thu và đánh giá chất lượng xây dựng toàn bộ công trình cũng như đối với hạng mục hầm dìm Thủ Thiêm.

Như vậy có thể thấy, là một cán bộ yếu kém trong công tác quản lý nhưng ông Sỹ được "ôm" cả một công trình trọng điểm mang tầm quốc gia trong một thời gian rất dài. Bài học về bố trí, quản lý cán bộ này còn những ai sẽ phải chịu trách nhiệm?