Vì sao “chúa chổm” Nguyễn Thị Dậu chậm bị xử lý hình sự?

Chỉ đến khi vụ vỡ nợ tại quận Hà Đông xảy ra, người ta mới hiểu rõ hơn về Nguyễn Thị Dậu, một người đàn bà không có nghề nghiệp ổn định, bản thân và gia đình không tham gia vào bất cứ hoạt động kinh doanh hay buôn bán gì. Khi cơn lốc tín dụng đen ào đến, Dậu đã nghĩ ngay ra việc đánh bóng hình ảnh bản thân, đồng thời tung tin về những dự án làm ăn "trên trời" để dụ các “con mồi” vào bẫy. Việc điều tra, xử lý nghiêm với Nguyễn Thị Dậu là cần thiết và là bài học cảnh báo cho các con nợ lẫn chủ nợ khi bị cuốn vào cơn lốc tín dụng đen.

Cũng vì sự cả tin của các bị hại mà từ cuối năm 2007 đến ngày 19/9/2011, vợ chồng Nguyễn Thị Dậu và Nguyễn Hồng Hảo ở số 5 Nguyễn Thái Học, phường Quang Trung, quận Hà Đông, Hà Nội đã vay của 52 người số tiền hơn 145 tỷ đồng. Khi vay tiền của mọi người, Dậu đều viết giấy biên nhận, không ghi thời hạn trả nợ, không có mục đích vay tiền, không ghi lãi suất thỏa thuận… và tất cả đều không có xác nhận của các cơ quan có thẩm quyền.

CQĐT khám xét khẩn cấp nơi ở của Nguyễn Thị Dậu tại số 5 Nguyễn Thái Học, quận Hà Đông sáng 3/11.

Trong các ngày từ 17 đến 23/9/2011, Dậu gọi các chủ nợ đến và tuyên bố vỡ nợ. Kèm với nó là một điều kiện rất nực cười: Người nào muốn nhận lại tiền thì mỗi tỷ cho vay được nhận lại 80 triệu đồng, xong hai bên phải làm giấy xóa nợ. Tất nhiên chẳng có ai chấp nhận thỏa thuận này và sự tráo trở của Dậu chỉ khiến các chủ nợ phát điên.

Cùng thời gian, Công an quận Hà Đông đã khẩn trương thu thập mọi tài liệu có liên quan để xác định xem hành vi của Dậu có dấu hiệu phạm tội hay không. Sau hơn 20 ngày, hàng nghìn bút lục đã được thu thập, củng cố. Có thể nói, đây là một nỗ lực rất lớn bởi không phải bị hại nào cũng hợp tác với CQĐT. Ngay cả khi vợ chồng Hảo - Dậu bị "quản thúc" trong nhà, cán bộ điều tra đến, Hảo - Dậu cũng cố tình khai báo quanh co, gian dối, tỏ thái độ bất hợp tác.

Sau một thời gian gấp rút điều tra, Công an quận Hà Đông đã có đủ cơ sở nhận định: Nguyễn Thị Dậu đã dùng nhiều thủ đoạn tinh vi, lợi dụng lòng tin, rồi vay tiền với lãi suất cao của nhiều người, vay của người sau trả cho người trước, với mục đích ăn chênh lệch thu lời bất chính với số lượng tiền lớn. Tháng 10/2010, dù đã mất khả năng thanh toán, song Dậu không những không dừng hành vi vi phạm để khắc phục hậu quả mà còn tiếp tục tìm vay của nhiều người với số lượng tiền lớn nhằm che đậy sự vỡ nợ của bản thân và tiếp tục thu lời bất chính. Đến tháng 9/2011, khi không thể tiếp tục vay được tiền nữa, Dậu đã tuyên bố vỡ nợ nhằm trốn tránh trách nhiệm trước số tiền đã vay. Hành vi của Dậu gây bức xúc dư luận, ảnh hưởng nghiêm trọng tới tình hình ANTT và phát triển kinh tế địa phương.

Trên cơ sở đánh giá tài liệu, chứng cứ chứng minh hành vi sai phạm, ý thức chiếm đoạt tài sản của Dậu và số tiền Dậu nhận đã chiếm đoạt sử dụng vào mục đích cá nhân, Văn phòng cơ quan CSĐT và Công an quận Hà Đông đã nhiều lần trao đổi, phân tích, đánh giá chứng cứ để rồi khẳng định: hành vi của Nguyễn Thị Dậu có dấu hiệu phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, cần được khởi tố điều tra làm rõ để xử lý theo đúng quy định của pháp luật. Đồng thời, thống nhất ra quyết định khởi tố vụ án, bị can và áp dụng biện pháp ngăn chặn đối với Nguyễn Thị Dậu về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản để tiến hành điều tra làm rõ.

Ngày 12/10/2011, Cơ quan CSĐT Công an quận Hà Đông đã ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự số 292, Quyết định khởi tố bị can số 604 và ra lệnh bắt bị can để tạm giam. Đồng thời ra lệnh khám xét và kê biên tài sản nhà ở đối với Nguyễn Thị Dậu. Cùng ngày, hồ sơ vụ án và các quyết định nêu trên được chuyển đến Viện KSND quận Hà Đông để phê chuẩn theo quy định của pháp luật.

Tuy nhiên, mọi việc không đơn giản như vậy. Quá trình thụ lý hồ sơ, Viện KSND quận Hà Đông cho rằng, việc vay nợ của Dậu là quan hệ vay mượn thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật Dân sự. Do đó, Cơ quan CSĐT Công an quận Hà Đông quyết định khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can đối với Nguyễn Thị Dậu về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản là chưa có đầy đủ căn cứ. Đồng thời, Viện KSND quận Hà Đông cũng liên tục có các văn bản yêu cầu CQĐT bổ sung tài liệu để phê chuẩn như: Việc vay nợ giữa Dậu và người cho vay có ngay thẳng và hợp pháp không? Dậu có dùng thủ đoạn gian dối để tiếp cận và chiếm đoạt tài sản của người cho vay hay không? Số tiền vay hằng tháng của Dậu là bao nhiêu, sử dụng vào mục đích gì, còn lại bao nhiêu… Vì thế, Viện KSND quận Hà Đông không phê chuẩn những quyết định trên.

Tất nhiên, sự thận trọng của Viện KSND quận Hà Đông là cần thiết bởi trong toàn bộ tài sản mà Dậu chiếm đoạt, có phần là dân sự, có phần là hình sự. Nhưng phải thừa nhận một thực tế là dấu hiệu hình sự rõ nét hơn: Đó là việc Dậu thực hiện các thủ đoạn gian dối, tinh vi để huy động vốn của nhiều người. Còn bỏ trốn tại thời điểm đó chưa xảy ra là vì bị các chủ nợ "quản thúc" chặt chẽ suốt 40 ngày chứ không phải là Dậu không muốn trốn. Và điều đó đã xảy ra vào ngày 2/11, vợ chồng Dậu - Hảo đã "không cánh mà bay" khỏi nhà số 5 Nguyễn Thái Học, phường Quang Trung, quận Đống Đa. Chính vì sự "quá thận trọng" này của Viện KSND quận Hà Đông vô tình đã để sự việc trở nên phức tạp hơn.

Ông Đinh Công Đạt, nguyên Phó trưởng Phòng TNMT Hà Đông trao đổi với PV Báo CAND sáng 4/11.

Có một chi tiết được nhiều bạn đọc quan tâm trong số báo trước, đó là Công văn số 835 ngày 3/10/2011 của Công an quận Hà Đông gửi Phòng TNMT quận Hà Đông đề nghị ngừng việc làm thủ tục cho phép vợ chồng Hảo - Dậu cùng các con mua bán, sang tên chuyển nhượng toàn bộ số thửa đất cùng một số lô đất phát sinh mang tên Hảo - Dậu và các con cho đến khi vụ việc được giải quyết theo đúng quy định của pháp luật.

Song, ngày 7/10/2011, Phòng TNMT quận Hà Đông đã làm thủ tục chuyển quyền sử dụng đất ngôi nhà số 5 Nguyễn Thái Học của Hảo - Dậu sang tên cho Trần Việt Cường ở quận Thanh Xuân, Hà Nội. Trao đổi với PV Báo Công an nhân dân sáng 4/11/2011, ông Đinh Công Đạt, nguyên Phó trưởng Phòng TNMT quận Hà Đông, nguyên Giám đốc Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất, hiện là Bí thư Đảng ủy phường Phúc La, người giải quyết việc sang tên chuyển nhượng trên cho biết: Do có sự chủ quan, sơ ý, không xem xét kỹ các văn bản nên để xảy ra sự việc đáng tiếc này. Tuy nhiên, ngay trong ngày 8/10/2011, Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất đã có Thông báo số 280 về việc hủy nội dung đăng ký chủ sử dụng đất do Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất quận Hà Đông thực hiện ngày 7/10/2011 đối với ông Trần Việt Cường.

Theo thông tin mới nhất mà PV Báo CAND nhận được chiều 4/11, Văn phòng Cơ quan CSĐT Công an TP và Viện KSND TP Hà Nội đang khẩn trương tiến hành thủ tục tố tụng để xử lý Nguyễn Thị Dậu, đảm bảo vụ án được điều tra theo đúng tiến độ và đáp ứng nhu cầu đấu tranh, phòng ngừa tội phạm lừa đảo bằng hình thức tín dụng đen trên địa bàn TP Hà Nội