Vì sao nguyên Tổng Giám đốc Tổng công ty Dầu và Kế toán trưởng bị truy tố?

• Hà Văn Thắm lĩnh thêm bản án 10 năm tù
• Xét xử vụ án thứ 3 của Hà Văn Thắm và đồng phạm
• Gây thiệt hại cho OceanBank, Hà Văn Thắm nhận thêm 15 năm tù
• Khởi tố nguyên Tổng Giám đốc Tổng Công ty Dầu Việt Nam Nguyễn Xuân Sơn

Đây là hai bị can có liên quan đến giai đoạn II vụ án Hà Văn Thắm và đồng phạm, phần liên quan đến các tổ chức kinh tế nhận tiền ngoài lãi suất tiền gửi (lãi ngoài) của Ngân hàng Đại Dương (OceanBank).

Được OceanBank chi 4 tỷ đồng ngoài lãi suất tiền gửi

Theo kết quả điều tra, dưới sự chỉ đạo của Hà Văn Thắm, Chủ tịch HĐQT OceanBank về việc chi trả lãi ngoài huy động vốn cho khách hàng gửi tiền trên toàn hệ thống OceanBank, Nguyễn Xuân Sơn, nguyên Tổng Giám đốc (giai đoạn năm 2009 - 2010), Nguyễn Minh Thu, nguyên Tổng Giám đốc (giai đoạn năm 2011 - 2014) và các lãnh đạo Ban Tổng Giám đốc, Khối Nghiệp vụ, Chi nhánh thuộc OceanBank thực hiện chi lãi ngoài huy động vốn, trái quy định của Ngân hàng Nhà nước về trần lãi suất huy động vốn theo từng thời kỳ (Giai đoạn 1 vụ án Hà Văn Thắm).

Trong giai đoạn năm 2009 - 2014, thực hiện chỉ đạo của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam (PVN) về việc ưu tiên sử dụng dịch vụ tài chính của Oceanbank, là Ngân hàng mà PVN góp 20% vốn điều lệ, PVOil đã mở 2 tài khoản thanh toán (tiền gửi không kỳ hạn) và ký 7 hợp đồng tiền gửi có kỳ hạn tại Oceanbank Chi nhánh TP Hồ Chí Minh.

Trong quan hệ gửi tiền không kỳ hạn và có kỳ hạn tại OceanBank, PVOil được Chi nhánh TP Hồ Chí Minh chuyển toàn bộ số tiền lãi phát sinh theo đúng biểu lãi suất không kỳ hạn do OceanBank công bố và lãi có kỳ hạn theo hợp đồng tiền gửi (có 2/7 hợp đồng tiền gửi có kỳ hạn, do PVOil có nhu cầu rút vốn trước hạn nên chỉ được OceanBank chi trả theo lãi suất gửi tiền không kỳ hạn).

Tổng cộng tiền lãi không kỳ hạn và có kỳ hạn được OceanBank chi trả là gần 109 tỷ đồng và hơn 159.000 USD. Toàn bộ số tiền lãi này được PVOil theo dõi, báo cáo tài chính theo đúng quy định (hạch toán nợ tài khoản tiền gửi 112 và có tài khoản tiền lãi hoạt động tài chính 511); sau đó số tiền lãi này được sử dụng như nguồn vốn của Tổng Công ty để phục vụ vào hoạt động sản xuất kinh doanh theo đúng quy chế tài chính.

Qua rà soát toàn diện hồ sơ, chứng từ kế toán đang lưu trữ, PVOil khẳng định trong quá trình phát sinh giao dịch tiền gửi tại OceanBank, không có tài liệu nào thể hiện PVOil được phía OceanBank chi trả các khoản tiền nào ngoài phần tiền lãi đã được hạch toán tại đơn vị.

Tuy nhiên, thực hiện chỉ đạo của Hà Văn Thắm, trong thời gian từ năm 2013 – 2014, Nguyễn Minh Thu, nguyên Tổng Giám đốc Oceanbank đã trực tiếp 6 lần nhận tiền từ tài khoản của các cá nhân tại Chi nhánh TP Hồ Chí Minh và 1 lần chỉ đạo lãnh đạo Chi nhánh TP Hồ Chí Minh nhận tiền do Hội sở Oceanbank chuyển vào để chi tiền ngoài hợp đồng cho Nguyễn Xuân Sơn và Vũ Trọng Hải.

Trong giai đoạn năm 2013 - 2014, Nguyễn Minh Thu và Hoàng Phương Nga, Phó Giám đốc Chi nhánh OceanBank TP Hồ Chí Minh đã đưa tiền lãi ngoài cho Nguyễn Xuân Sơn 3 lần, tổng số tiền 1,9 tỷ đồng, đưa cho Vũ Trọng Hải 4 lần tổng số tiền 2,1 tỷ đồng.

Trong những lần trên, Nguyễn Minh Thu được Hoàng Bích Vân, Giám đốc Chi nhánh OceanBank TP Hồ Chí Minh và Hoàng Phương Nga đưa đến gặp và đưa tiền lãi ngoài cho Vũ Trọng Hải tại phòng làm việc của Hải ở tầng 17; cho Nguyễn Xuân Sơn tại phòng làm việc của Tổng Giám đốc ở tầng 16, trụ sở PVOil, Tòa nhà số 1-3-5 Lê Duẩn, phường Bến Nghé, Quận 1, TP Hồ Chí Minh và lần cuối đưa cho Sơn tại phòng làm việc Chủ tịch HĐTV PVTrans, tầng 2, Số 43 Mạc Đĩnh Chi, phường Đakao, Quận 1, TP Hồ Chí Minh.

Nhận tiền "chăm sóc khách hàng" để chi tiêu cá nhân

Quá trình điều tra, bị can Nguyễn Xuân Sơn khai, do có mối quan hệ quen biết với Nguyễn Minh Thu vì có thời gian cùng làm việc tại Tổng Công ty Tài chính dầu khí (PVFC) nên đã nhận tiền chăm sóc khách hàng từ Thu 3 lần với tổng số tiền 1,9 tỷ đồng. Số tiền chiếm đoạt Nguyễn Xuân Sơn đã sử dụng chi tiêu mục đích cá nhân.

Về Vũ Trọng Hải, trong quan hệ gửi tiền của PVOil tại OceanBank, Hải là người có trách nhiệm trong việc đề xuất cân đối dòng tiền để chuyển từ tiền gửi không kỳ hạn sang có kỳ hạn, đề xuất số dư tiền gửi, kỳ hạn, ký tờ trình, ký nháy hợp đồng tiền gửi, trình Tổng Giám đốc phê duyệt để thực hiện.

Vào khoảng dịp tết năm 2012 - 2013, Hải được Nguyễn Xuân Sơn, Tổng Giám đốc cho biết tại PVOil có quỹ đối ngoại để phục vụ chi tiếp khách, lễ, tết... và sẽ có các đối tác ủng hộ, trong đó có OceanBank. Sơn giao cho Hải quản lý quỹ, thực hiện chi đối ngoại, lễ, tết khi có yêu cầu của Ban Tổng Giám đốc nhưng Hải không đồng ý mà đề xuất giao cho Phù Thị Vân, thủ quỹ PVOil quản lý, theo dõi thu - chi.

Trong thời gian năm 2013 – 2014, Hải đã nhận tiền chăm sóc khách hàng từ Nguyễn Minh Thu 3 lần và Hoàng Thị Phương Nga 1 lần với tổng số tiền 2,1 tỷ đồng. 

Tuy nhiên, căn cứ lời khai của Nguyễn Xuân Sơn, Phù Thị Vân và các cá nhân liên quan tại PVOil cũng như biên bản xác minh tại ngân hàng; kết quả đối chất giữa bị can Vũ Trọng Hải và các đối tượng liên quan có đủ cơ sở để kết luận Vũ Trọng Hải đã chiếm đoạt và sử dụng 2,1 tỷ đồng tiền lãi suất ngoài hợp đồng tiền gửi của Ngân hàng OceanBank.

Quá trình điều tra các bị can Nguyễn Xuân Sơn, Vũ Trọng Hải đều khai nhận: Họ là những người quyết định và ủng hộ việc sử dụng dịch vụ gửi tiền tại Oceanbank Chi nhánh TP Hồ Chí Minh, do vậy được Nguyễn Minh Thu chi tiền lãi suất ngoài hợp đồng tiền gửi hay còn gọi là chi tiền chăm sóc khách hàng. Tuy nhiên, việc nhận tiền từ Nguyễn Minh Thu do Thu chủ động, giữa Thu và các bị can không bàn bạc, thỏa thuận và các bị can không đòi hỏi.

Trong quá trình điều tra, các bị can Vũ Trọng Hải, Nguyễn Xuân Sơn thành khẩn khai báo, tích cực hợp tác với Cơ quan điều tra, bị can Nguyễn Xuân Sơn chủ động nộp lại số tiền chiếm đoạt; bị can Vũ Trọng Hải nộp 300 triệu đồng. 

Hành vi của các bị can đủ căn cứ kết luận phạm vào tội "Lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản" theo quy định tại Điều 280 BLHS 1999. Tuy nhiên căn cứ Nghị quyết 41/2017/QH14 ngày 20/6/2017 của Quốc hội về việc thi hành BLHS thì hành vi của các bị can bị khởi tố, truy tố theo Điều 355 BLHS 2015, sửa đổi năm 2017.