Cảnh giác việc lợi dụng hoạt động quỹ từ thiện, quỹ xã hội vi phạm pháp luật

Trong những năm qua, hoạt động của QTT-QXH đã góp phần huy động nguồn lực cho xã hội tham gia các mục tiêu an sinh xã hội, hỗ trợ khắc phục thiên tai, dịch bệnh và giải quyết một số vấn đề xã hội. Những hoạt động từ các quỹ đã trở thành một phong trào có sức lan tỏa sâu rộng trong toàn xã hội, thu hút sự tham gia tích cực, ủng hộ của nhiều tổ chức, cá nhân nhằm kịp thời hỗ trợ, sẻ chia giúp đỡ với những khó khăn mất mát của đồng bào ta.

Thông qua hoạt động từ thiện xã hội, các tổ chức và cá nhân đã chung tay cùng Đảng, Nhà nước giải quyết từng bước những khó khăn cho người nghèo, người có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn, các địa phương vùng sâu, đặc biệt trong hoàn cảnh bị thiệt hại do thiên tai, dịch họa.

Sự đóng góp của các tổ chức, cá nhân trong thời gian qua ngoài giá trị bằng vật chất to lớn, còn phản ánh về mặt tinh thần, cùng với Đảng, Nhà nước thực hiện tốt công tác an sinh xã hội, ổn định chính trị, bảo đảm an toàn xã hội trên địa bàn, đồng thời truyền cảm hứng của lòng yêu nước, sự đoàn kết thương yêu nhau trong nhân dân, thể hiện nghĩa cử cao đẹp, tinh thần đoàn kết tương trợ, giúp đỡ quý báu, truyền thống đạo lý “lá lành đùm lá rách” của dân tộc ta.

Tuy nhiên, một số tổ chức cá nhân đã lợi dụng danh nghĩa QTT-QXH để vận động, tiếp nhận và sử dụng nguồn lực không đúng mục đích, thiếu công khai, minh bạch; trục lợi cá nhân, gây bức xúc dư luận trong xã hội.

Đáng chú ý, đã xuất hiện tình trạng lợi dụng hoạt động của QTT-QXH để hợp thức hóa dòng tiền, huy động và chuyển tiền trái quy định; lồng ghép các hoạt động không phù hợp với tôn chỉ, mục đích của quỹ, tiềm ẩn nguy cơ xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội (TTATXH).

Công an TP Hồ Chí Minh đã phát hiện nhiều hoạt động lợi dụng danh nghĩa các tổ chức Phi chính phủ liên kết với các cá nhân, tổ chức để hoạt động chống phá Đảng, Nhà nước như: Tổ chức “Rise”, “Voice” núp bóng hoạt động xã hội trợ cấp học bổng, hứa hẹn tài trợ kinh phí nhằm nâng cao trình độ tiếng Anh, kỹ năng mềm, đưa ra nước ngoài để học tập…, tán phát nhiều thông báo tuyển sinh trá hình đào tạo về “xã hội dân sự”, nhằm móc nối, lôi kéo các trường hợp quan tâm đến các vấn đề về xã hội, chính trị, dân chủ, nhân quyền, nhất là sinh viên các trường đại học, thanh niên, nhân sĩ, trí thức trong nước tham gia các khóa đào tạo, huấn luyện của chúng…

Bên cạnh đó, Công an TP Hồ Chí Minh cũng đã tăng cường triển khai có hiệu quả công tác dân vận, cảnh báo người dân về hoạt động từ thiện trái phép.

​Ngày 9/1/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 03/2026/NĐ-CP quy định về tổ chức và hoạt động của QTT-QXH… nhằm bảo đảm các hoạt động thiện nguyện được triển khai đúng mục đích, minh bạch, lành mạnh, vì lợi ích cộng đồng; theo quy định QTT-QXH hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận, dựa trên tinh thần tự nguyện, nhân ái; việc quản lý, sử dụng nguồn đóng góp phải công khai rõ ràng, đúng tôn chỉ mục đích đã được cơ quan có thẩm quyền cho phép.

Công an TP Hồ Chí Minh khuyến cáo người dân khi tham gia thành lập, quản lý điều hành hoặc đóng góp, tài trợ hoạt động của QTT-QXH cần lưu ý một số nội dung chính. Trong đó, các cá nhân, tổ chức chỉ tham gia, đóng góp, tài trợ cho các hoạt động của QTT-QXH đã được cơ quan có thẩm quyền cấp phép thành lập và hoạt động đúng quy định pháp luật; tìm hiểu tôn chỉ, mục đích, phạm vi hoạt động và tình trạng pháp lý của quỹ trước khi tham gia.

Việc đóng góp tài sản, tài trợ thực hiện trên cơ sở tự nguyện, đúng mục đích, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của các quỹ từ thiện; không tham gia, tiếp tay cho các hoạt động huy động, tiếp nhận, sử dụng tài sản trái quy định của pháp luật; có trách nhiệm tuân thủ về công khai, minh bạch tài chính, kế toán, báo cáo, kiểm toán, không lợi dụng hoạt động của quỹ từ thiện để trục lợi cá nhân, cho vay, góp vốn đầu tư, hợp thức hóa dòng tiền hoặc thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật.

Đồng thời, các cá nhân, tổ chức cần nâng cao cảnh giác các hình thức lợi dụng danh nghĩa QTT-QXH để kêu gọi và vận động tài trợ trái phép; có dấu hiệu gian lận, lừa đảo hoặc xâm phạm an ninh quốc gia, TTATXH; kịp thời phản ảnh, cung cấp thông tin về các dấu hiệu vi phạm cho cơ quan chức năng để phối hợp xử lý theo quy định, kiên quyết đấu tranh, xử lý nghiêm những đối tượng có hành vi lợi dụng danh nghĩa các tổ chức Phi chính phủ núp bóng danh nghĩa tài trợ để lồng ghép, lợi dụng xuyên tạc chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; kích động, cổ súy các hành vi chống đối, biểu tình, vi phạm pháp luật…

Việc tham gia hoạt động của QTT-QXH cũng cần gắn với ý thức trách nhiệm xã hội, tuân thủ pháp luật, góp phần bảo đảm các hoạt động nhân đạo, từ thiện được thực hiện đúng mục đích, hiệu quả, minh bạch và bền vững.