Cho vay trái quy định, gây thất thoát hàng trăm tỷ đồng, nhiều cán bộ ngân hàng hầu tòa

Ngày 2/3, TAND TP Hà Nội mở phiên tòa hình sự sơ thẩm xét xử bị cáo Đỗ Quốc Hùng (SN 1963, cựu Giám đốc BIDV Chi nhánh Thành Đô) về tội “Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng”.

Cùng hầu tòa về tội danh trên là các bị cáo : Lưu Thị Bích Thủy (SN 1962, cựu Phó Giám đốc BIDV Chi nhánh Thành Đô), Lại Minh Ngọc (SN 1975, cựu Trưởng phòng Thẩm định, BIDV Chi nhánh Thành Đô) Phạm Anh Tài (SN 1961, cựu Trưởng phòng Tín dụng BIDV Chi nhánh Thành Đô), Nguyễn Văn Hà (SN 1978, cựu Phó trưởng Phòng Tín dụng, BIDV Chi nhánh Thành Đô), Lê Vũ Thanh (SN 1948, cựu Giám đốc BIDV Chi nhánh Tây Nam Quảng Ninh) và Đỗ Xuân Khoan (SN 1973, cựu Phó trưởng Phòng Tín dụng BIDV Chi nhánh Tây Nam Quảng Ninh).

Theo cáo trạng của Viện KSND tối cao, Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Kenmark (viết tắt là Công ty Kenmark) là doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài do Công ty TNHH Cheermaster (trụ sở tại Samoa) thành lập tại tỉnh Hải Dương.

Công ty Kenmark thực hiện dự án đầu tư và kinh doanh hạ tầng, khu công nghiệp Việt Hòa - Kenmark tỉnh Hải Dương, trên khu đất 46,4ha, tổng vốn đầu tư 1.594 tỷ đồng. Người đại diện pháp luật là ông Hwang Jonathan Chen Yu (quốc tịch Mỹ) là Tổng Giám đốc; ông Hwang Ding Kuo (Đài Loan, Trung Quốc) là Chủ tịch HĐQT.

Để có tiền thực hiện dự án, ngày 4/2/2008, Công ty Kenmark do ông Hwang Jonathan Chen Yu làm đại diện đã ký hợp đồng tín dụng vay hơn 67,6 triệu USD của ngân hàng.

Từ tháng 2/2008 đến tháng 5/2010, các ngân hàng đã giải ngân cho Công ty Kenmark tổng cộng hơn 52,8 triệu USD, hơn 57 tỷ đồng.

Mặc dù hồ sơ của Công ty Kenmark không đầy đủ tài liệu theo quy định của Luật Xây dựng; dự án đầu tư, phương án sản xuất, dịch vụ không khả thi..., nhưng tổ thẩm định Dự án Việt Hoà - Kenmark vẫn báo cáo kết quả rằng, Công ty Kenmark đáp ứng được các điều kiện cho vay theo quy định, phương án đầu tư hiệu quả, đồng thời đề xuất cho công ty vay tối đa hơn 67,6 triệu USD.

Ngày 12/12/2007, ông Đỗ Quốc Hùng ký tờ trình gửi BIDV đề nghị xét duyệt cho vay dự án Kenmark. Ngày 18/1/2018, ông Trần Anh Tuấn (Tổng Giám đốc, Chủ tịch Hội đồng tín dụng BIDV) ký văn bản chấp thuận cho vay đối với Công ty Kenmark, số tiền cho vay tối đa là 68 triệu USD. Ngân hàng SHB cũng đồng ý cho Công ty Kenmark vay hơn 18 triệu USD, với biện pháp bảo đảm tiền vay là tài sản hình thành từ vốn vay, tài sản trên đất dự án...

Ngày 5/2/2008, các chi nhánh BIDV gồm: Thành Đô, Đông Hà Nội, Tây Nam Quảng Ninh đã ký thỏa thuận cho Công ty Kenmark vay hơn 39 triệu USD.

Từ tháng 2/2008 đến tháng 5/2010, ngân hàng đã giải ngân cho Công ty Kenmark tổng cộng hơn 52,8 triệu USD, hơn 57 tỷ đồng.

Cơ quan tố tụng xác định, các chi nhánh ngân hàng giải ngân như trên là không đúng với yêu cầu về hình thức theo chỉ đạo của BIDV. Vì đến cuối năm 2009, Công ty Kenmark không phát sinh thêm doanh nghiệp nào ký hợp đồng thuê nhà xưởng.

Mặt khác, Công ty Kenmark chưa thu được khoản tiền nào từ việc cho thuê nhà xưởng và mới cơ bản hoàn thành đầu tư phần hạ tầng kỹ thuật của 13 trên tổng số 27 nhà xưởng. Điều đó thể hiện, việc giải ngân khi dự án không đảm bảo hiệu quả và khả năng thu hồi vốn vay.

Đến thời điểm khởi tố vụ án, dư nợ gốc của Công ty Kenmark là hơn 360 tỷ đồng và không có khả năng thu hồi, vì Công ty Kenmark ngừng hoạt động và đã được Tòa án Đài Loan (Trung Quốc) tuyên bố phá sản từ ngày 31/3/2018.

Ngày 10/5/2022, một số cán bộ, nhân viên ngân hàng vi phạm đã nộp gần 140 tỷ đồng để khắc phục hết số tiền dư nợ gốc (hơn 6,8 triệu USD) của Công ty Kenmark.

Ngày 4/8/2022, BIDV xác nhận, ông Nguyễn Hữu Tiến, ông Nguyễn Chí Thành (BIDV Chi nhánh Đông Hà Nội) đã tự nguyện nộp gần 38 tỷ đồng - dư nợ gốc của Công ty Kenmark tại chi nhánh để khắc phục hậu quả nên được xem xét không xử lý trách nhiệm hình sự.

Đến nay, dư nợ gốc của Công ty Kenmark không thu hồi được tại 3 chi nhánh BIDV, gây thất thoát  hơn 181 tỷ đồng.

Quá trình xét xử, bị cáo Phạm Anh Tài xin hoãn phiên tòa do vắng mặt luật sư bào chữa. Ngoài ra, một số người tham gia tố tụng cũng vắng mặt. Đại diện Viện kiểm sát thực hành quyền công tố tại phiên tòa cũng đề nghị Hội đồng xét xử hoãn phiên tòa để đảm bảo quyền lợi cho bị cáo Tài và những người tham gia tố tụng.

Sau khi hội ý, Hội đồng xét xử quyết định hoãn phiên tòa.