Cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến chỉ định thầu trái quy định gây thất thoát hơn 70 tỷ đồng
Cơ quan điều tra xác định, Bộ Y tế chỉ định thầu trái quy định của Chính phủ đối với một số pháp nhân nước ngoài cho thiết kế kỹ thuật xây dựng Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 và Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2, dẫn đến thất thoát hơn 70 tỷ đồng của Nhà nước.
Trong vụ án cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến, cơ quan diều tra xác định, bị can Tiến và đồng phạm gây thất thoát 800 tỷ đồng tại hai dự án xây dựng Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 và Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2.
Số này bao gồm hơn 733 tỷ đồng lãng phí tiền vốn đã chi cho hai dự án xây dựng bệnh viện và hơn 70 tỷ đồng thất thoát trong việc “thuê tư vấn nước ngoài lập dự án đầu tư, thiết kế kỹ thuật, thiết kế thi công”.
Kết quả điều tra xác định, tư vấn nước ngoài trong vụ án này là Công ty VK Group - doanh nghiệp có loại hình là Công ty trách nhiệm hữu hạn đại chúng đến từ Vương quốc Bỉ, nhưng không còn tồn tại.
Liên quan Công ty VK Group còn có một số pháp nhân liên quan. Trong đó, “VK Architects and Engineers” là thương hiệu chung, được sử dụng trong việc quảng bá dịch vụ chung cho các pháp nhân của VK. Còn Công ty TNHH MTV VK Việt Nam có chủ doanh nghiệp là VK Asia Pacific Limited; đại diện theo pháp luật là ông Peter Maurits Elza Van Kerckhove (Năm 2019, thay đổi thành Paul Michel H. Corbeel. Và hiện công ty này cũng đã ngừng hoạt động).
Pháp nhân liên quan tiếp theo là Công ty VK Studio Architects, Planners and Designers, cũng có địa chỉ tại Vương quốc Bỉ.
Về sai phạm trong việc thuê tư vấn nước ngoài thiết kế hai dự án xây dựng bệnh viện, kết quả điều tra xác định, tháng 8/2013, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Thiện Nhân có kết luận: Làm rõ yêu cầu phải có cơ chế đặc thù trong quá trình lập và triển khai dự án.
Tuy vậy, tháng 12/2013, bị can Nguyễn Thị Kim Tiến, khi đó là Bộ trưởng Bộ Y tế đã ký tờ trình gửi Thủ tướng Chính phủ kiến nghị một số cơ chế đặc thù, trong đó nêu: Công tác thiết kế: Cho phép thuê tư vấn nước ngoài…
Tháng 1/2014, Thủ tướng Chính phủ ký quyết định phê duyệt đề án đầu tư 5 bệnh viện, viện tuyến trung ương và tuyến cuối ở TP Hồ Chí Minh, trong đó không có nội dung đồng ý cho thuê tư vấn nước ngoài.
Như vậy, Bộ Y tế chưa thực hiện kết luận khi đó của Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Thiện Nhân về việc, làm rõ thiết kế phải có sự tham gia của công ty nước ngoài nhưng vẫn trình và không được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt cơ chế đặc thù cho phép thuê tư vấn nước ngoài.
Kết luận điều tra xác định, dù Chính phủ không cho phép, nhưng Ban Y tế trọng điểm Bộ Y tế thời điểm bị can Nguyễn Chiến Thắng làm Giám đốc Ban vẫn đề nghị, để Bộ trưởng Bộ Y tế khi đó là Nguyễn Thị Kim Tiến quyết định cho phép thuê tư vấn nước ngoài, hợp thức việc thuê Công ty VK Studio Architects,
Planners and Designers tư vấn thiết kế, lập dự án đầu tư hai bệnh viện. Hành vi này vi phạm Luật Đấu thầu và Quy chế thuê tư vấn nước ngoài trong hoạt động xây dựng tại Việt Nam.
Đồng thời, với việc cho phép thuê tư vấn nước ngoài, bị can Nguyễn Chiến Thắng còn ký tờ trình, đề nghị Bộ Y tế phê duyệt kế hoạch tuyển chọn phương án thiết kế kiến trúc hai bệnh viện.
Tờ trình này nhằm hợp thức căn cứ để Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến ký quyết định cho Công ty VK Architects and Engineers được lập và báo cáo các phương án thiết kế kiến trúc hai dự án bệnh viện. Từ đó, hợp đồng được ký giữa Ban Y tế trọng điểm Bộ Y tế và Công ty VK Group.
Tính đến năm 2019, Ban Y tế trọng điểm Bộ Y tế đã thanh toán cho Công ty VK Group hơn 22 tỷ đồng từ hợp đồng tư vấn lập dự án đầu tư xây dựng mới Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2. Theo quy của Bộ Xây dựng, tỷ lệ % của hợp đồng này tối đa được chi hơn 4,8 tỷ đồng. Do đó hành vi này đã gây thiệt hại hơn 17,2 tỷ đồng.
Đối với hợp đồng tư vấn lập dự án đầu tư xây dựng mới Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2, Ban Y tế trọng điểm Bộ Y tế thanh toán cho Công ty VK Group hơn 22,3 tỷ đồng. Theo quy định của Bộ Xây dựng, tỷ lệ % của hợp đồng này tối đa chỉ được chi 4,9 tỷ đồng. Do đó hành vi này đã gây thất thoát hơn 17,4 tỷ đồng.
Sai phạm tiếp theo xảy ra tại các gói thầu tư vấn xây dựng Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 và Bệnh viện Việt Đức cơ sở 2 (TVBM-04 và TVVĐ-04).
Kết quả điều tra xác định, hai gói thầu này về tư vấn thiết kế kỹ thuật, thiết kế bản vẽ thi công, đều được giao cho Công ty VK Studio không đúng quy định như đã phân tích ở trên.
Trong khi Bộ Xây dựng quy định, gói TVBM-04 chỉ được chi gần 29 tỷ đồng, nhưng Bộ Y tế đã trả cho Công ty VK Studio hơn 46,8 tỷ đồng, gây thiệt hại gần 18 tỷ đồng.
Đối với gói TVVĐ-04 chỉ được chi hơn 28,6 tỷ đồng, nhưng Bộ Y tế đã trả cho Công ty VK Studio hơn 46,2 tỷ đồng, gây thất thoát hơn 17,5 tỷ đồng.