Cựu Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong khắc phục hơn 43 tỷ đồng nhận hối lộ

Chiều 5/1, TAND TP Hà Nội tiến hành thẩm vấn các bị cáo trong vụ án “Đưa hối lộ”, “Nhận hối lộ” xảy ra tại Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) và các tổ chức, cá nhân liên quan. Trong số 55 bị cáo hầu tòa, có hai cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm là Nguyễn Thanh Phong và Trần Việt Nga.

Bị cáo Nguyễn Thanh Phong được thẩm vấn đầu tiên. Trước bục khai báo, bị cáo Phong cho biết, bị cáo giữ chức Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm từ ngày 1/1/2015 đến tháng 8/2024 thì nghỉ hưu.

Theo bị cáo Phong, thời điểm Nghị định số 15/2018 của Chính phủ quy định về đăng ký, công bố sản phẩm đối với nhóm thực phẩm bảo vệ sức khỏe có hiệu lực từ ngày 2/2/2018. Tuy nhiên, từ tháng 5/2018, bị cáo nhận được nhiều phản ánh về việc số lượng hồ sơ đăng ký trong cấp giấy tiếp nhận, thẩm định, thẩm định lại, hậu kiểm cấp GMP (thẩm định và chứng nhận sản phẩm đạt chất lượng đồng nhất, an toàn) bị tồn quá hạn lớn.

Để không kéo dài thời gian, bị cáo đã chỉ đạo thêm cả phòng, ban không có chức năng nhiệm vụ trong lĩnh vực này tham gia xử lý hồ sơ. Khi giải quyết hồ sơ có hai trường hợp là doanh nghiệp lớn hầu hết đều tự làm được hồ sơ, trong khi với doanh nghiệp nhỏ thường không đáp ứng được và phải hướng dẫn họ làm nhiều lần. Do đó, các doanh nghiệp không thể tự làm hồ sơ đã kiến nghị nhờ các phòng, ban liên quan của Cục An toàn thực phẩm hướng dẫn.

Cũng theo lời khai của bị cáo Phong, khi nghe cán bộ báo cáo lại và không đề cập chuyện thu phí bao nhiêu, bị cáo chỉ đề nghị làm đúng quy định, không vì được hỗ trợ mà bỏ qua với hồ sơ không đạt. Tuy nhiên, bị cáo Phong cũng thừa nhận, nếu bị cáo không có chủ trương “cho nhận” thì cấp dưới không thể thu tiền từ doanh nghiệp.

Cũng vì không có thỏa thuận nên có phòng đưa cho bị cáo Phong 2,5 triệu đồng một hồ sơ được ký duyệt; có phòng đưa từ 1 triệu đồng đến 1,5 triệu đồng một hồ sơ. Bị cáo Phong đã ký hơn 20.000 hồ sơ và được cấp dưới đưa tổng cộng 43 tỷ đồng.

“Trong mỗi lần nhận hồ sơ, cấp dưới của bị cáo cũng nói về việc hồ sơ nào đã nhờ hỗ trợ. Thời điểm nhận tiền, bị cáo không nghĩ đó là tiền hối lộ. Bị cáo chỉ nghĩ rằng, nhận hối lộ phải là người ta làm đúng mà mình ép người ta phải chi tiền. Nhưng ở đây chỉ là mình hướng dẫn để người ta làm đúng rồi nên được cảm ơn”, bị cáo Phong khai.

Về việc chi tiêu số tiền đã nhận, bị cáo Phong cho biết, đã dùng để giúp đỡ người thân gặp khó khăn, giúp đỡ các cháu trong gia đình, giúp đỡ đồng nghiệp và tài trợ cho các giải thể thao của đơn vị. Đến nay, bị cáo đã khắc phục toàn bộ số tiền đã nhận hối lộ.

Trước bục khai báo, bị cáo Nguyễn Hùng Long (cựu Phó Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm) trình bày, bị cáo từng phụ trách Trung tâm Ứng dụng và đào tạo an toàn thực phẩm (Cục An toàn thực phẩm) từ tháng 9/2022 và trực tiếp ký giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm do trung tâm và Phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm.

Do lượng hồ sơ tồn đọng lớn từ năm 2022, bị cáo được giao hỗ trợ ký xử lý hồ sơ tiếp nhận sản phẩm thực phẩm và bảo vệ sức khỏe. Thời gian đó, bị cáo Long đã ký hơn 10.000 hồ sơ tiếp nhận do Phòng Quản lý sản phẩm thực phẩm và Trung tâm Ứng dụng và đào tạo an toàn thực phẩm trình.

Về số tiền hối lộ đã nhận, bị cáo Long khai, Giám đốc trung tâm nhiều lần đưa tiền cho bị cáo và nói, đây là khoản doanh nghiệp gửi sau khi hồ sơ được ký duyệt. Mỗi bộ hồ sơ, bị cáo được hưởng 2 triệu đồng. Tiền được đưa trực tiếp tại phòng làm việc, không có giấy tờ hay chuyển khoản.

Tổng số tiền bị cáo Long đã nhận là 8,69 tỷ đồng. Số tiền này được bị cáo Long sử dụng vào việc tặng học bổng cho học sinh, làm từ thiện, xây nhà tình nghĩa... Đến nay, bị cáo Long đã vận động gia đình nộp lại toàn bộ số tiền đã nhận hối lộ.

Cục An toàn thực phẩm là đơn vị giúp Bộ trưởng Y tế quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm. Giai đoạn từ năm 2018 đến năm 2024, bị cáo Nguyễn Thanh Phong giữ chức Cục trưởng.

Sau khi Nghị định 15/2018/NĐ-CP của Chính phủ có hiệu lực, nhiều doanh nghiệp gặp khó trong việc đăng ký bản công bố sản phẩm thực phẩm bảo vệ sức khỏe do yêu cầu hồ sơ chặt chẽ, dẫn đến tồn đọng kéo dài.

Lợi dụng nhu cầu sớm được cấp giấy công bố, bị cáo Phong đã chủ trương cho cấp dưới nhận tiền “bôi trơn” từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng mỗi hồ sơ để hướng dẫn hoàn thiện và rút ngắn thời gian thẩm định.

Bị cáo Phong là người tổ chức, điều hành việc nhận tiền và chia tiền trong Cục An toàn thực phẩm. Bị cáo Phong trực tiếp hưởng lợi bất hợp pháp hơn 43,5 tỷ đồng. Từ năm 2018 đến 2024, 31 chuyên viên Cục An toàn thực phẩm đã nhận hối lộ 93,7 tỷ đồng từ các doanh nghiệp.