Hậu quả khôn lường khi lan truyền thông tin sai sự thật về “bắt cóc trẻ em”, “buôn người”

Cụ thể, tại Điều 8, Luật An toàn thông tin mạng năm 2015 quy định về các hành vi bị nghiêm cấm, trong đó có hành vi cung cấp, trao đổi, truyền đưa hoặc sử dụng thông tin giả mạo, thông tin sai sự thật gây ảnh hưởng đến tổ chức, cá nhân. Tại Điều 9, Luật An ninh mạng năm 2018 cũng cấm các hành vi gồm: Đưa thông tin sai sự thật, gây hoang mang trong nhân dân; xuyên tạc, vu khống, xúc phạm danh dự, uy tín của tổ chức, cá nhân; xúc phạm danh dự, nhân phẩm của cá nhân.

Ngoài ra, các hành vi này có thể bị xử lý theo các chế tài hành chính hoặc hình sự như: xử phạt hành chính theo Nghị định 15/2020/NĐ-CP với mức phạt có thể lên đến 100 triệu đồng (tùy mức độ vi phạm); xử lý hình sự theo Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), có thể bị phạt tù nếu gây hậu quả nghiêm trọng. Ngoài các hình thức xử phạt trên, người vi phạm có thể bị buộc công khai xin lỗi, cải chính thông tin; buộc xóa bỏ nội dung sai sự thật trên mạng. Đồng thời, nếu gây thiệt hại, có thể phải bồi thường dân sự theo quy định pháp luật.

Thời gian gần đây, tại một số tỉnh, thành ở miền Trung, một số trang Facebook, Zalo cá nhân đã đăng tải, lan truyền thông tin “bắt cóc trẻ em”, “buôn người” trên mạng xã hội. Điều đáng nói, những thông tin sai sự thật về “bắt cóc trẻ em”, “buôn người” được các nhóm phụ huynh các lớp tiểu học chia sẻ để mọi người cảnh giác khiến nhiều phụ huynh lo lắng, hoang mang…

Qua công tác nắm tình hình trên không gian mạng, thời gian gần đây, Phòng An ninh mạng và Phòng chống tội phạm (ANM&PCTP) sử dụng công nghệ cao Công an TP Huế đã phát hiện một số tài khoản mạng xã hội trên địa bàn đăng tải, chia sẻ thông tin có đối tượng thực hiện hành vi “bắt cóc”, “buôn người” gây hoang mang dư luận. Cụ thể, vào tháng 2/2025, tài khoản Facebook D.N. của Nguyễn Văn D. (SN 1983, trú phường Phú Hậu, quận Phú Xuân, TP Huế) đã đăng tải: “Hôm nay con mình đi học Trường Trung học cơ sở Phạm Văn Đồng về đang đứng đợi mình đến đón, có một người mặc quần áo Grab đến nói là ba con đặt xe chú chở về. May mà con không lên xe… Nhờ mọi người chia sẻ mạnh tay, bọn buôn người càng ngày càng loạn”. 

Chỉ chưa đầy 4 giờ đồng hồ, bài đăng trên đã thu hút được hàng nghìn lượt like, share và đã bị chủ nhân xóa đi do lo ngại vấn đề pháp lý. Tuy nhiên, nội dung trên đã kịp lan tỏa và được nhiều tài khoản, trang cộng đồng khác lan tỏa rộng rãi.

Hay vừa qua, tài khoản Facebook S.N.T. của T.T.S.N. (SN 1988, trú phường Tây Lộc, quận Phú Xuân cũng đăng thông tin: “Tình trạng bắt cóc hiện nay rất nhiều. Trường hợp này là con của phụ huynh Trường Tiểu học Phú Cát – Huế”. Tài khoản cá nhân này còn nhắn nhủ đến phụ huynh trên Facebook rằng: “Nên phụ huynh cẩn thận đưa đón con em cẩn thận nhé”.

Ngoài việc đăng tải thông tin, tài khoản S.N.T còn chụp lại màn hình của hội phụ huynh lớp 2/6 Trường Tiểu học Phú Cát, trong đó có tin nhắn của phụ huynh gửi đến nhóm với nội dung: “Sáng nay lúc ra về, có bé lớp 4 gần nhà em bị một người đàn ông lạ bỏ bùa mê dẫn đi, không biết là bỏ mê chi cháu mà cháu không nhận thức được cứ đi theo. Bạn cháu bé thấy bèn gọi nhưng bạn cứ đi theo người đàn ông đó không nhận thức được. May mà cháu ở gần nên mọi người đều quen biết mặt cháu nên tri hô lên thì người đàn ông đó mới bỏ đi và cháu mới tỉnh lại. Mong quý phụ huynh lưu ý khi đón về giờ buổi trưa và chiều ạ”…

Những thông tin về “bắt cóc trẻ em” nói trên không chỉ được chia sẻ tại nhóm lớp của Trường Tiểu học Phú Cát mà còn được chia sẻ tại nhiều nhóm hội phụ huynh của một số trường tiểu học trên địa bàn TP Huế gây hoang mang dư luận trong thời qua. Chị Võ Thị Minh H. (trú phường Phước Vĩnh, quận Thuận Hóa) chia sẻ: “Tôi có con, cháu nhỏ đang học tiểu học nên các thông tin về bắt cóc trẻ em, người lạ bỏ bùa xuất hiện tại TP Huế khiến bản thân rất hoang mang, lo lắng. Dù nguồn tin chưa được kiểm chứng nhưng tâm lý chung của phụ huynh là lo ngại, e dè và cảnh giác”.

Không chỉ tại Huế, tại TP Đà Nẵng, tỉnh Quảng Nam, thời gian qua, một số đối tượng cũng đăng thông tin về “bắt cóc trẻ em” sai sự thật. Chẳng hạn như chiều 11/2, trên mạng xã hội Facebook có đăng tải nhiều thông tin sai sự thật liên quan việc bắt cóc trẻ em ở Đà Nẵng và Quảng Nam. Cụ thể tài khoản đăng nội dung: “Có chiếc ôtô trắng ở Hòa Quý bắt cóc con của anh Thanh Tuấn Trần mà lanh chạy nhanh thoát được. Mọi người cẩn thận có con nhỏ không cho đi xe đạp bắt cóc nhé, cả nhà cẩn thận nhé”; “Mọi người ơi. Cảnh giác ạ. Trước Trường tiểu học Nguyễn Ngọc Bình (Đại Hiệp). Con mình vừa đi học về (vì mình có dặn cảnh giác, có đưa xe bắt cóc cho con mình coi). Con mình kể, có 2 chú kêu con lại con thấy xe nên con không lại, vừa kêu con vừa nghe điện thoại. Hên là mình đã dặn con trước chứ không, không biết sao luôn ạ. Nên anh chị em nhà mình nay cảnh giác đưa đón con nha. Chắc mai tui không dám cho con tôi đi xe đạp luôn quá…”.

Các thông tin trên ngay lập tức gây xôn xao dư luận, được rất nhiều tài khoản mạng xã hội khác chia sẻ, lan truyền một cách chóng mặt. Quá trình làm việc với các đối tượng đăng tin, cơ quan Công an tỉnh Quảng Nam xác định, ngày 11/2, ông H.V.T. và bà P.T.C. (cùng trú huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam), lướt mạng xã hội Facebook thấy có thông tin trên (vụ ở Hòa Quý) nên đã chia sẻ lại thông tin này lên trang cá nhân của mình, không kiểm tra tính chính xác nguồn tin. Tại cơ quan Công an, trước những tài liệu, chứng cứ thu thập được, cả hai đã thừa nhận việc đăng tải tin bài trên là không đúng sự thật, gây dư luận phức tạp trong cộng đồng mạng và gỡ bỏ ngay lập tức những tin bài vi phạm. Công an tỉnh Quảng Nam đã làm với các đối tượng liên quan để xử lý theo quy định.

Trở lại việc các đối tượng đăng tải thông tin về “bắt cóc trẻ em”, “buôn người” ở TP Huế, quá trình thu thập các chứng cứ, điều tra làm rõ, mới đây Phòng ANM&PCTP sử dụng công nghệ cao Công an TP Huế đã ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính số tiền 7,5 triệu đồng/người đối với hành vi “Cung cấp, chia sẻ thông tin bịa đặt”.

Các đối tượng bị xử phạt gồm: Trần Thị Sơn N. (SN 1988), Nguyễn Thị T. (SN 1983) cùng trú tại phường Tây Lộc (quận Phú Xuân) và Nguyễn Văn D. (SN 1983, trú tại phường Phú Hậu, quận Phú Xuân). Tại cơ quan Công an, các đối tượng đều thừa nhận hành vi đăng tải, chia sẻ trên mạng xã hội phản ánh việc “bắt cóc trẻ em”, “buôn người” xảy ra tại địa bàn TP Huế là thiếu chính xác. Động cơ các đối tượng là nhằm chia sẻ và cảnh báo chung đến cộng đồng mạng. Tuy nhiên, thông tin đăng tải mang tính suy diễn, không đúng bản chất sự việc, gây hoang mang trong dư luận, giáo viên và học sinh ở các trường tiểu học trên địa bàn thành phố.

Cơ quan Công an TP Huế khuyến cáo, người dân cần tỉnh táo trước những thông tin đăng tải trên mạng xã hội và cần theo dõi những thông tin chính thức tại các website, báo chí chính thống của các cơ quan, tổ chức Nhà nước. Người dân tuyệt đối không chia sẻ những thông tin trên mạng khi chưa được kiểm chứng chính xác. Mọi hành vi đăng tải, chia sẻ thông tin giả mạo, sai sự thật sẽ bị phát hiện, điều tra và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.