Ngăn ngừa, xử lý các băng nhóm thanh, thiếu niên tụ tập, hỗn chiến
Thời gian qua, tình hình tội phạm, vi phạm pháp luật liên quan đến người dưới 18 tuổi có xu hướng tăng, mang tính chất nghiêm trọng. Đáng chú ý, những đối tượng chưa thành niên phạm tội không những ở thành thị mà còn xảy ra ở nông thôn, vùng núi, vùng người dân tộc thiểu số sinh sống...
Mới đây, vào khoảng 13h ngày 10/9, hơn chục đối tượng đi trên nhiều xe máy mang theo dao tự chế xông vào một quán cà phê ở ấp Phú Lễ (xã Phú Tân, huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang) hò hét, lao vào tấn công 2 người đàn ông đang ngồi trò chuyện. Sau khi gây án, các đối tượng nhanh chóng lên xe tẩu thoát. Nạn nhân bị thương nặng được đưa đi cấp cứu. Vụ việc xảy ra ở vùng nông thôn vốn dĩ yên bình nên khiến người dân địa phương hoang mang, lo lắng.
Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Hậu Giang phối hợp Công an huyện Châu Thành lập tức vào cuộc điều tra, truy bắt các đối tượng gây án. Nhiều đối tượng là thanh, thiếu niên đã đến cơ quan Công an đầu thú, giao nộp hung khí, khai nhận hành vi phạm tội. Vụ việc được xác định do mâu thuẫn nhỏ, đời sống thường nhật nhưng các đối tượng đã chọn cách giải quyết bằng tụ tập băng nhóm, dùng hung khí để “nói chuyện”.
Theo Công an tỉnh Hậu Giang, thời gian qua, tình hình tội phạm xâm phạm tính mạng, sức khỏe có nhiều diễn biến phức tạp, trong đó địa bàn xảy ra tội phạm chủ yếu là vùng nông thôn chiếm 64%, đối tượng phạm tội là người địa phương chiếm đến 77%, phạm tội lần đầu chiếm 81%. Thực tế, các vụ đánh nhau thường xảy ra chớp nhoáng tại những nơi vắng vẻ, đêm khuya, khó phát hiện, xử lý. Hầu hết là các vụ ẩu đả với số đối tượng tham gia đông và chủ yếu là thanh, thiếu niên.
Thượng tá Huỳnh Minh Thơ, Trưởng phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh Hậu Giang nhận định, từ những vụ việc các băng nhóm thanh, thiếu niên ẩu đả làm ảnh hưởng xấu đến trật tự an toàn xã hội. Với loại tội phạm này, nếu không được trấn áp, xử lý kịp thời, nghiêm minh để răn đe thì nguy cơ manh nha hình thành các băng nhóm tội phạm có tổ chức là rất cao.
Còn ông Phạm Hoàng Lâm, Phó Chánh án Tòa án nhân dân tỉnh Hậu Giang cho biết, qua thực tiễn xét xử cho thấy, phần lớn các vụ án gây rối trật tự công cộng, cố ý gây thương tích, giết người… xảy ra trên địa bàn tỉnh thời gian qua, đều xuất phát ban đầu từ những mâu thuẫn trong cuộc sống, sinh hoạt đời thường, mâu thuẫn trên mạng xã hội, do tranh chấp đất đai hoặc sau khi sử dụng rượu bia… Sau đó, các đối tượng khiêu khích, lôi kéo nhau thành các băng nhóm tự phát chuẩn bị các loại vũ khí, hung khí, như dao tự chế, tuýp sắt,… hẹn đánh nhau, rồi dẫn đến hậu quả nghiêm trọng.
Tại tỉnh An Giang, theo lãnh đạo Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh, một số ban, ngành, đoàn thể, lãnh đạo một số đơn vị, địa phương còn tư tưởng xem công tác phòng ngừa tình trạng người chưa thành niên vi phạm pháp luật là nhiệm vụ của Công an. Công tác phối hợp phòng ngừa, xử lý tội phạm, vi phạm pháp luật liên quan người dưới 18 tuổi, giữa các ban ngành chưa được thường xuyên. Người chưa thành niên thuộc lứa tuổi chưa nhận thức đầy đủ các vấn đề xã hội; đang giai đoạn hình thành nhân cách, suy nghĩ chưa chín chắn, vì vậy dễ bị tác động, chi phối bởi những trào lưu mới của xã hội, kể cả cái xấu. Ngoài ra, nhóm đối tượng này có tâm lý hiếu thắng, bốc đồng, muốn thể hiện mình, dễ có hành vi ứng xử, lối sống thực dụng, đua đòi... dẫn đến phạm tội, nếu không được quản lý, giáo dục kịp thời. Tính riêng 6 tháng đầu năm 2024, Công an toàn tỉnh An Giang thụ lý, điều tra 70 vụ, liên quan 147 đối tượng là người chưa thành niên vi phạm pháp luật; so với cùng kỳ 6 tháng đầu năm 2023 tăng 27 vụ (70/43 vụ), tỷ lệ tăng 62,8%.
Thời gian qua, An Giang duy trì các mô hình phòng chống tội phạm như: Tổ quản lý con em gia đình không tham gia các hoạt động tệ nạn xã hội; mô hình “Tổ tự quản khu nhà trọ công nhân”; Mô hình “Quản lý, giáo dục con, em, người thân trong gia đình không phạm tội, vi phạm pháp luật khác và tệ nạn xã hội”; và mô hình “Quản lý, giáo dục trẻ em và người chưa thành niên làm trái pháp luật và có nguy cơ làm trái pháp luật tại cộng đồng dân cư”. Xây dựng và nhân rộng mô hình “Quản lý giáo dục trẻ em hư, trẻ em làm trái pháp luật tại cộng đồng dân cư”, “Phong trào gia đình chấp hành pháp luật, con em không tham gia tệ nạn xã hội và không vi phạm pháp luật”.
Thượng tá Nguyễn Hồng Phòng, Trưởng phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh An Giang cho rằng, cần huy động sức mạnh tổng hợp của toàn thể các ban, ngành, đoàn thể thực hiện công tác tuyên truyền giáo dục pháp luật, đạo đức, để các thanh, thiếu niên nhận thức, chấp hành đúng quy định pháp luật, các chuẩn mực đạo đức, lối sống. Gia đình, nhà trường cần phối hợp chặt chẽ trong quản lý, giáo dục, thường xuyên quan tâm đến nhận thức và nhắc nhở, uốn nắn kịp thời những sai phạm để những thanh, thiếu niên kịp thời khắc phục, sửa đổi, hạn chế đến mức thấp nhất những hành vi phạm tội, vi phạm pháp luật.