Nghiền bột cây cỏ, quảng bá “thần y”, lừa đảo chiếm đoạt hàng trăm tỷ đồng

Hành trình dựng lên “bài thuốc gia truyền”

Theo tài liệu điều tra, năm 2016 Hoàng Văn Toàn đăng ký học lớp về y học cổ truyền. Sau khi hoàn thành khóa học vào năm 2018, Toàn tìm đến Hoàng Thị Nhung (sinh năm 1987, trú tại phố 1, xã Bá Thước, tỉnh Thanh Hóa) để xin học việc tại phòng khám y học cổ truyền do Nhung thành lập. Trong thời gian làm việc tại đây, Toàn và Nhung quen biết một người tên Bộ ở tỉnh Thái Nguyên, được cho là sở hữu bài thuốc chữa bệnh xương khớp. Hai người tìm đến học hỏi và được chia sẻ một số kinh nghiệm phối dược liệu. Tuy nhiên, khi áp dụng thực tế, do không nắm rõ tỷ lệ các vị thuốc nên việc điều trị cho bệnh nhân không đạt hiệu quả.

Cuối năm 2020, khi dịch bệnh COVID-19 bùng phát, phòng khám của Nhung ngừng hoạt động. Lợi dụng cơ hội này, Toàn mượn địa điểm và thuê chứng chỉ hành nghề của Nhung để tiếp tục hoạt động. Đồng thời, Toàn tự phối trộn các loại dược liệu theo ý tưởng riêng và đặt tên sản phẩm là “Thảo dược đắp xương khớp Hoàng Minh Đường”. Ban đầu, sản phẩm này chỉ được sử dụng cho bệnh nhân đến khám trực tiếp tại phòng chẩn trị. Tuy nhiên, do hiệu quả không rõ ràng, lượng bệnh nhân không nhiều, Toàn bắt đầu tìm cách mở rộng hoạt động kinh doanh.

Khoảng tháng 10/2023, nhận thấy việc quảng cáo trên các nền tảng mạng xã hội có thể mang lại nguồn thu lớn, Hoàng Văn Toàn mời Lê Đình Tiến đến phòng khám để phụ trách truyền thông và quảng bá sản phẩm. Sau khoảng một tháng làm việc, thông qua việc chạy quảng cáo và tìm hiểu thực tế, Tiến nhận thức rõ rằng bài thuốc này chưa được cơ quan chức năng cấp phép lưu hành và cũng không phải là bài thuốc gia truyền của gia đình Toàn. Tuy nhiên, vì lợi nhuận, Tiến vẫn cùng Toàn xây dựng kịch bản quảng cáo, giới thiệu đây là bài thuốc gia truyền 3 đời, có khả năng chữa trị nhiều bệnh về xương khớp. Thấy đơn hàng bắt đầu tăng nhanh, Tiến đề xuất thành lập công ty để mở rộng hoạt động kinh doanh. Dù trên thực tế doanh nghiệp chưa được thành lập, hai đối tượng đã thống nhất ăn chia lợi nhuận theo tỷ lệ: Toàn hưởng 70%, Tiến hưởng 30%. Từ đây, hoạt động kinh doanh loại “thảo dược” này được tổ chức bài bản, với nhiều bộ phận chuyên trách.

Để sản xuất “Thảo dược đắp xương khớp Hoàng Minh Đường”, Hoàng Văn Toàn trực tiếp liên hệ với nhiều người dân để thu mua các loại thân cây, lá cây, vỏ cây và cỏ dại theo nhu cầu. Số nguyên liệu này sau đó được đưa về khu vực sản xuất tại xã Bá Thước, tỉnh Thanh Hóa. Tại đây, các nhân viên tiến hành rửa sạch, phơi khô rồi sử dụng máy móc để băm, chặt, nghiền thành bột. Các loại bột dược liệu được trộn với nhau theo tỷ lệ do Toàn quy định, rồi đóng vào túi nilon dạng zip. Sau khi hoàn thành, sản phẩm được bảo quản trong tủ đông để chờ xuất bán. Đáng chú ý, những người trực tiếp tham gia sản xuất như Trần Minh Long (sinh năm 1968), Hoàng Thị Tuyết (sinh năm 1990) và Đỗ Thanh Hải (sinh năm 1981) khai báo họ chỉ làm theo công thức được Hoàng Văn Toàn viết sẵn treo tại khu vực trộn thuốc.

Tháng 7/2024, Hoàng Văn Toàn và Lê Đình Tiến chính thức thành lập Công ty TNHH Hoàng Minh Đường. Cùng thời điểm này, Toàn bàn với Hoàng Thị Nhung để đưa phòng chẩn trị y học cổ truyền của Nhung trực thuộc công ty. Với vai trò giám đốc, Toàn xây dựng mô hình hoạt động gồm nhiều bộ phận: Bộ phận sản xuất thuốc; Bộ phận khám chữa bệnh trực tiếp; Bộ phận tư vấn, khám bệnh online; Bộ phận truyền thông – marketing; Bộ phận hành chính, nhân sự và pháp lý. Không dừng lại ở địa điểm tại xã Bá Thước, tháng 1/2025, Toàn và Tiến tiếp tục mở thêm cơ sở thứ hai tại địa chỉ số 31–33 Khuất Duy Tiến, phường Thanh Xuân, Hà Nội. Mô hình hoạt động của cơ sở mới vẫn tương tự, với mục tiêu mở rộng quy mô bán thuốc trên toàn quốc.

Chiêu trò quảng cáo “thần dược” trên mạng xã hội

Để tạo niềm tin cho người bệnh, Hoàng Văn Toàn và các đồng phạm liên tục tung ra nhiều thông tin sai sự thật. Theo đó, sản phẩm được quảng bá là bài thuốc gia truyền ba đời, do “lương y Hoàng Văn Toàn” nghiên cứu và phát triển. Trong các video và bài viết quảng cáo, Toàn được giới thiệu là “thầy thuốc”, “lương y nổi tiếng”. Các đối tượng còn đăng tải hình ảnh, video dựng cảnh Hoàng Văn Toàn và bài thuốc được vinh danh trên các phương tiện truyền thông như VTV, VTC hay các hiệp hội Đông y. Những nội dung quảng cáo này được phát tán rộng rãi trên các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Zalo, TikTok… thông qua hàng loạt fanpage và tài khoản ảo. Đặc biệt, khi tư vấn cho bệnh nhân, các nhân viên luôn khẳng định thuốc có thể chữa khỏi hoàn toàn bệnh xương khớp, điều trị tận gốc và không gây tác dụng phụ. Chính những lời quảng cáo “có cánh” này đã khiến nhiều người tin tưởng và đặt mua thuốc.

Hoạt động khám bệnh trực tiếp ban đầu do Hoàng Văn Toàn thực hiện. Sau đó, Toàn mời thêm Vũ Ngọc Thọ (sinh năm 1986) tham gia. Mặc dù Thọ tốt nghiệp ngành y chuyên về mắt, nhưng được Toàn đưa vào phòng khám để tăng uy tín. Sau một thời gian tìm hiểu bài thuốc và phác đồ điều trị do Toàn xây dựng, Thọ bắt đầu trực tiếp khám bệnh và kê đơn cho bệnh nhân. Từ tháng 3/2025, khi cơ sở mới tại Hà Nội đi vào hoạt động, Thọ được điều ra phụ trách chuyên môn tại đây. Đối với Hoàng Thị Nhung, sau một thời gian cho Toàn mượn địa điểm phòng khám, đến tháng 5/2025 Nhung được mời quay lại làm việc với vai trò bác sĩ chuyên môn, trực tiếp khám chữa bệnh với mức lương 15 triệu đồng mỗi tháng. Theo kết quả điều tra, cả Thọ và Nhung đều biết rõ bài thuốc của Toàn không phải gia truyền và chưa được cấp phép, nhưng vẫn tham gia khám chữa bệnh vì lợi ích cá nhân.

Hoạt động quảng cáo ban đầu do Lê Đình Tiến trực tiếp điều hành, sau đó được giao cho Lê Văn Dũng (sinh năm 1995). Dũng quản trị các fanpage và liên tục lập thêm các trang mới để quảng cáo sản phẩm. Khi biết bài thuốc chưa được cấp phép, Dũng vẫn tiếp tục triển khai quảng cáo theo chỉ đạo của Toàn. Đến tháng 3/2025, khi Hà Thúy Biển được tuyển vào phụ trách pháp lý, Biển đã yêu cầu xóa các nội dung quảng cáo sai sự thật, đặc biệt là những nội dung gọi Hoàng Văn Toàn là “lương y”. Tuy nhiên, do lo ngại ảnh hưởng đến doanh thu, các đối tượng chỉ xóa dần các bài viết, đồng thời ẩn những nội dung có lượng tương tác cao để tránh bị cơ quan chức năng phát hiện.

Song song với quảng cáo, nhóm đối tượng còn xây dựng hệ thống tư vấn và bán hàng online. Các trưởng nhóm sale như Quản Trọng Phương, Hà Thị Trâm, Bùi Văn Thành và Nguyễn Minh Đoan chịu trách nhiệm đào tạo nhân viên theo kịch bản do Hoàng Văn Toàn xây dựng. Theo đó, khi có khách hàng liên hệ, nhân viên sẽ tìm cách thuyết phục rằng chỉ có thuốc của Hoàng Minh Đường mới chữa khỏi bệnh. Nhiều trường hợp còn cam kết khỏi bệnh 100%. Khi bệnh nhân phản ánh tình trạng ngứa hoặc phồng rộp sau khi sử dụng thuốc, các đối tượng gửi kèm một lọ kháng sinh Tetracyclin mua từ hiệu thuốc tây để xử lý triệu chứng.

Theo dữ liệu từ phần mềm quản lý bán hàng của các đối tượng, từ năm 2023 đến năm 2025, nhóm này đã bán thuốc cho hơn 80.000 khách hàng trên toàn quốc. Tổng số tiền thu lợi bất chính được xác định lên tới 227.011.792.361 đồng. Số tiền này chủ yếu đến từ việc bán các gói thuốc điều trị xương khớp với giá cao, trong khi sản phẩm chưa được cấp phép và không có cơ sở khoa học chứng minh hiệu quả.

Vụ việc trên là hồi chuông cảnh báo về tình trạng lợi dụng mạng xã hội để quảng cáo các loại “thần dược”, “bài thuốc gia truyền” nhằm trục lợi. Các chuyên gia y tế khuyến cáo người dân cần thận trọng khi lựa chọn phương pháp điều trị, chỉ nên sử dụng thuốc đã được cơ quan chức năng cấp phép và tham khảo ý kiến của bác sĩ chuyên môn. Đồng thời, cơ quan chức năng cũng đang tiếp tục mở rộng điều tra, làm rõ vai trò của từng cá nhân liên quan để xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.

Việc xử lý triệt để những đường dây kinh doanh thuốc giả, thuốc chưa được cấp phép không chỉ nhằm bảo vệ quyền lợi của người bệnh mà còn góp phần lập lại trật tự trong lĩnh vực khám chữa bệnh, ngăn chặn những chiêu trò trục lợi trên nỗi lo bệnh tật của người dân.