Trục lợi tiền bồi thường, hỗ trợ tái định cư, hàng loạt cán bộ lĩnh án
Trong quá trình được giao nhiệm vụ triển khai thực hiện việc thu hồi đất và tái định cư Dự án hồ chứa nước thuỷ lợi Ia Mơ, hàng loạt cán bộ đã trục lợi số tiền hàng tỷ đồng.
Ngày 30/6, TAND tỉnh Gia Lai đã đưa 8 bị cáo gồm: Hà Ngọc Thẩn (SN 1962, nguyên Trưởng Ban đền bù giải phóng mặt huyện Chư Prông); Quách Văn Lực (SN 1987, nguyên cán bộ của Ban đền bù giải phóng mặt bằng huyện Chư Prông); Bùi Đình Hiếu (SN 1986, nguyên cán bộ địa chính xã Ia Mơr, huyện Chư Prông); Rơ Lan Chim (SN 1979, nguyên Chủ tịch UBND xã Ia Mơr, huyện Chư Prông); Nguyễn Tiến Tạo (SN 1981), Nguyễn Ngọc Ánh (SN 1986, cùng là nguyên Phó Phòng và cán bộ Phòng Tài nguyên - Môi trường huyện Chư Prông); Nguyễn Thị Luyên (SN 1984, nguyên kế toán của Ban đền bù huyện Chư Prông) và Trịnh Minh Hòa (SN 1983, người dân) ra xét xử sơ thẩm về nhiều tội danh khác nhau.
Theo cáo trạng, Dự án thủy lợi hồ chứa nước Ia Mơ được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Văn bản số 1215/TTg-NN, ngày 11/8/2005 với tổng mức đầu tư hơn 1.263 tỷ đồng. Đến năm 2015, Thủ tướng Chính phủ có văn bản phê duyệt điều chỉnh bổ sung dự án, giao Bộ Nông nghiệp và PTNT tiếp tục thực hiện triển khai. Ngày 30/10/2015, Bộ Nông nghiệp và PTNT đã ban hành Quyết định 4378/QĐ-BNN-XD, phê duyệt điều chỉnh mức đầu tư giai đoạn 1 và mức đầu tư giai đoạn 2. Ngày 30/3/2017, ban hành Quyết định số 1063/QĐ-BNN-KH, giao UBND tỉnh Gia Lai và Đắk Lắk làm chủ đầu tư hợp phần bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trên địa bàn tỉnh. Tại tỉnh Gia Lai, huyện Chư Prông được tỉnh giao triển khai thực hiện việc thu hồi đất và bồi thường hỗ trợ tái định cư trên địa bàn huyện.
Trong quá trình thực hiện việc lập, thẩm định hồ sơ, chi trả bồi thường, hỗ trợ tái định cư, Hà Ngọc Thẩn, Quách Văn Lực, Bùi Đình Hiếu, Rơ Lan Chim, Nguyễn Tiến Tạo và Nguyễn Ngọc Ánh đã có hành vi vi phạm quy định về bồi thường, hỗ trợ tái định cư và thiếu trách nhiệm gây thiệt hại cho Nhà nước tổng số tiền hơn 1 tỷ đồng. Nguyễn Thị Luyên và Hà Ngọc Thẩn đã sử dụng trái phép tiền đền bù của các công trình để gửi tiết kiệm với tổng số tiền gần 42 tỷ đồng. Ngoài ra, Nguyễn Thị Luyên còn có hành vi lập chứng từ khống để chiếm đoạt hơn 161 triệu đồng và Trịnh Minh Hòa đã có hành vi gian dối lập giả giấy đổi đất để chiếm đoạt gần 649 triệu đồng của Nhà nước.
Cơ quan chức năng xác định, trong vụ án này, mỗi bị cáo có chức vụ, quyền hạn, vai trò khác nhau nên tính chất, mức độ, hành vi phạm tội của các bị cáo cũng khác nhau.
Khi được Lực báo cáo về việc 10 hộ dân không đủ điều kiện được bồi thường, hỗ trợ đền bù thì Hà Ngọc Thẩn đã chỉ đạo Lực lùi thời điểm sử dụng đất về trước năm 2008 để các hộ dân này đủ điều kiện được đền bù dẫn đến các hộ dân này được bồi thường, hỗ trợ không đúng quy định gây thiệt hại cho Nhà nước hơn 402 triệu đồng. Nguyễn Thị Luyên, ngoài nhiệm vụ được giao thì còn được Hà Ngọc Thẩn giao nhiệm vụ chi trả tiền kinh phí hỗ trợ giải phóng mặt bằng các công trình đường liên xã Ia Băng - Ia Vê và công trình hồ thủy lợi chứa nước Ia Mơr hạng mục Kênh Đông - Kênh Tây. Trong quá trình quản lý tiền chi trả tiền cho các hộ dân, Luyên đã lập chứng từ khống thể hiện đã chi trả hơn 161 triệu đồng để thanh toán tạm ứng nhưng thực tế Luyên chưa chi trả cho các hộ dân.
Đối với Trịnh Minh Hòa, mặc dù biết bản thân mình không thuộc diện được nhận tiền bồi thường, hỗ trợ tái định cư từ Nhà nước đối với thửa đất mà Hòa đã đổi cho ông Kpă G., nhưng vì muốn nhận được tiền bồi thường nên Hòa đã dùng thủ đoạn gian dối lập giả giấy đổi đất giữa ông Kpă G. và Rơ Mah Nh. để hợp thức hóa cho ông Rơ Mah Nh. là chủ đất để nhận gần 649 triệu đồng tiền bồi thường và chiếm đoạt số tiền này.
Bùi Đình Hiếu chịu trách nhiệm xác minh nguồn gốc đất, hiện trạng sử dụng đất đối với các hộ dân trong diện được bồi thường, hỗ trợ tái định cư. Hiếu đã không tiến hành xác minh nguồn gốc đất của các hộ dân theo quy định mà cùng với Quách Văn Lực lùi thời điểm sử dụng đất của người dân từ năm 2010 thành từ năm 2008 trở về trước để đủ điều kiện được đền bù; không tiến hành xác minh nguồn gốc đất đối với hộ ông Rơ Mah Nh. mà còn sửa nội dung nguồn gốc đất được Nhà nước cấp hỗ trợ tái định canh năm 2014 thành năm 2010 để hợp thức hóa thời điểm được Nhà nước cấp dẫn đến bồi thường sai quy định với tổng số tiền hơn 1 tỷ đồng.
Đối với Quách Văn Lực đã cùng Hiếu lùi thời điểm sử dụng đất của dân, dẫn đến bồi thường sai quy định với tổng số tiền hơn 402 triệu đồng. Đối với bị cáo Rơ Lan Chim khi ký xác nhận tờ khai nguồn gốc đất đối với hộ ông Rơ Mah Nh. và nhiều hộ dân khác, Rơ Lan Chim đã không thực hiện đầy đủ nhiệm vụ, không làm hết trách nhiệm khi kiểm tra hồ sơ, tài liệu liên quan chứng minh nguồn gốc đất các hộ dân, không đôn đốc, nhắc nhở, kiểm tra Bùi Đình Hiếu khi thực hiện nhiệm vụ nên không phát hiện được các hộ dân này không đủ điều kiện được bồi thường, hỗ trợ tái định cư dẫn đến bồi thường sai quy định với tổng số tiền hơn 1 tỷ đồng.
Nguyễn Tiến Tạo và Nguyễn Ngọc Ánhcó nhiệm vụ kiểm tra, thẩm định hồ sơ bồi thường, hỗ trợ tái định cư. Tuy nhiên bị cáo Tạo đã không kiểm tra căn cứ thể hiện nguồn gốc đất, không kiểm tra điều kiện chuyển nhượng, tặng cho quyền sử dụng đất do Nhà nước giao đất theo chính sách hỗ trợ nên không phát hiện ra hộ ông Rơ Mah Nh. và các hộ dân khác không đủ điều kiện được bồi thường, hỗ trợ tái định cư dẫn đến bồi thường sai quy định với tổng số tiền hơn 1 tỷ đồng.
Ngoài ra, theo chỉ đạo của Hà Ngọc Thẩn, Nguyễn Thị Luyên đã sử dụng tiền đền bù của 3 công trình gồm công trình thủy lợi Ia Mơr, công trình đường liên xã Ia Băng - Ia Vê và công trình đường liên huyện Chư Păh - Ia Grai -Đức Cơ - Chư Prông để gửi trái phép 29 sổ tiết kiệm cá nhân mang tên Nguyễn Thị Luyên tại các ngân hàng với tổng số tiền gần 42 tỷ đồng, phát sinh lãi hơn 200 triệu đồng. Số tiền lãi phát sinh có được Thẩn đã chỉ đạo Luyên chi các hoạt động ăn uống, chi phí đi lại cho đơn vị (việc chi này không có hóa đơn, chứng từ thể hiện).
Với những hành vi trên, HĐXX đã tuyên phạt Nguyễn Thị Luyên 8 năm tù về tội “Tham ô tài sản” và 5 năm tù về tội “Sử dụng trái phép tài sản”, tổng chung mức phạt 13 năm tù; Hà Ngọc Thẩn 2 năm tù về tội “Vi phạm quy định về bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất” và 4 năm tù về tội “Sử dụng trái phép tài sản”, tổng chung là 6 năm tù; Bị cáo Trịnh Minh Hòa 9 năm tù về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”; bị cáo Bùi Đình Hiếu 10 năm tù và Quách Văn Lực 2 năm tù cho hưởng án treo (thử thách 4 năm) cùng về tội “Vi phạm quy định về bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất”; bị cáo Rơ Lan Chim 2 năm 6 tháng tù, Nguyễn Ngọc Ánh 3 năm tù, Nguyễn Tiến Tạo 2 năm 6 tháng tù cho hưởng án treo (thời gian thử thách 5 năm) cùng về tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”.