Xét xử chủ sở hữu ba công ty mua bán trái phép hóa đơn gây thiệt hại hơn 743 tỷ đồng

4 kiểm sát viên Viện KSND TP Hà Nội và 1 kiểm sát viên Viện KSND tối cao được phân công biệt phái về Viện KSND TP Hà Nội thực hành quyền công tố và giám sát hoạt động xét xử. Hơn 30 luật sư đăng ký tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho các bị cáo tại phiên tòa.

Trước đó, ngày 25/11, Viện KSND tối cao ban hành cáo trạng truy tố 38 bị cáo trong vụ án xảy ra tại Công ty Thành An Hà Nội, Công ty Thiết bị y tế Danh, Công ty Thiết bị y tế Tràng Thi và các đơn vị liên quan. Ngoài hệ thống kế toán thuế công khai để nộp ngân sách, ba công ty trên còn lập hệ thống nội bộ, theo dõi thu, chi thực tế; mua bán hóa đơn, làm giảm tiền thuế phải nộp, gây thất thoát Ngân sách Nhà nước hơn 743 tỷ đồng.

Trong vụ án, 6 bị cáo được xác định phạm tội “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng” gồm: Nguyễn Thị Hòa, giám sát kế toán của ba công ty trên (đang bỏ trốn); Nguyễn Đăng Thuyết, Tổng Giám đốc Công ty Thành An Hà Nội (đang bỏ trốn), Nguyễn Nhật Linh (vợ Thuyết, Phó Tổng Giám đốc Công ty Thành An Hà Nội), Đỗ Thị Hoa (Kế toán trưởng Công ty Thành An Hà Nội), Nguyễn Quý Khái (Giám đốc Công ty Thiết bị y tế Danh) và Bùi Thị Mai Hương (Kế toán trưởng Công ty Thiết bị y tế Danh).  

32 bị cáo khác bị đề nghị truy tố về tội “In, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách Nhà nước”.

Theo cáo trạng, từ năm 2017 đến 2022, tại Công ty Thành An Hà Nội, Công ty Thiết bị y tế Danh, Công ty Thiết bị y tế Tràng Thi, các bị cáo đã lập hai hệ thống sổ sách kế toán trên phần mềm FAST gồm hệ thống sổ kế toán tài chính nội bộ để ghi nhận toàn bộ số liệu thực thu, thực chỉ, kết quả kinh doanh thực tế.

Hệ thống thứ hai là sổ kế toán tài chính thuế để khai man số liệu, lập các báo cáo tài chính, báo cáo thuế với các cơ quan quản lý Nhà nước, tăng chi phí đầu vào, tăng giá vốn hàng bán dẫn tới giảm lợi nhuận, giảm thuế phải nộp.

Việc quản lý hai hệ thống sổ kế toán trên được Nguyễn Đăng Thuyết chỉ đạo các kế toán nhóm Công ty Thành An Hà Nội trực tiếp thực hiện. Trong đó, Đỗ Thị Hoa (Kế toán trưởng Công ty Thành An Hà Nội) thực hiện việc kiểm soát toàn bộ hoạt động thu chi thực tế (được ghi nhận trên phần mềm sổ kế toán nội bộ) và số liệu kê khai thuế (số liệu không đúng) của ba công ty trên.

Nguyễn Thị Hòa có nhiệm vụ lập kế hoạch dự tính số tiền thuế phải nộp trong năm và đây là số liệu không có thật, được ghi tăng chi phí đầu vào từ việc mua hóa đơn khống để giảm thuế phải nộp.

Bùi Thị Mai Hương cùng Nguyễn Thị Hòa được Nguyễn Đăng Thuyết giao quản lý chữ ký số (TOKEN) để làm báo cáo thuế và xuất hóa đơn điện tử. Sau khi lập các báo cáo thuế, báo cáo tài chính trình, nhóm lãnh đạo doanh nghiệp sẽ duyệt và cấp dưới tự dùng chữ ký số để gửi cơ quan thuế.

Để hợp thức hành vi phạm tội, các bị cáo đã mua hóa đơn khống của các công ty và hộ kinh doanh cá thể từ 32 đầu mối rồi cùng hưởng lợi. Theo đó, từ năm 2017 đến năm 2022, đường dây này mua 19.167 hóa đơn khống (mặt hàng là danh mục vật tư y tế) của 110 công ty và hộ kinh doanh với tổng giá trị tiền hàng trước thuế là 3.689 tỷ đồng, thuế VAT là hơn 75 tỷ đồng. Trong đó, chi phí mua hóa đơn là 257 tỷ đồng.

Việc hạch toán đối với 19.167 hóa đơn khống (không có hàng hóa) mua của 110 công ty và hộ kinh doanh được các bị cáo cập nhật vào phần mềm kế toán thuế (hệ thống sổ kế toán thuế) nhằm tăng chi phí, giảm thuể phải nộp. Còn phần chi phí mua hóa đơn khống và các phần thực thu, thực chi khác được Đỗ Thị Hoa theo dõi trên phần mềm số kế toán nội bộ.

Kết quả kinh doanh của ba công ty trong giai đoạn 2017 - 2022 cho thấy, tổng tài sản và tổng nguồn vốn là hơn 8.542 tỷ đồng; tổng lợi nhuận trước thuế 562 tỷ đồng; lợi nhuận sau thuế 448 tỷ đồng; tổng số tiền thuế thu nhập doanh nghiệp nộp ngân sách là hơn 114 tỷ đồng.

Tuy nhiên, tài liệu trích xuất từ hệ thống phần mềm FAST nội bộ tại ba công ty lại không trùng khớp. Cụ thể, Công ty Thành An Hà Nội, Công ty Thiết bị y tế Danh, Công ty Thiết bị y tế Tràng Thi có tổng tài sản và tổng nguồn vốn là hơn 12.828 tỷ đồng; tổng lợi nhuận trước thuế là 2.655 tỷ đồng; tổng lợi nhuận sau thuế là 2.563 tỷ đồng.

Như vậy, giữa sổ sách công khai và nội bộ có sự chênh lệch, cụ thể là tổng tài sản và nguồn vốn tăng 4.286 tăng đồng; lợi nhuận trước thuế tăng 2.092 tỷ đồng.

Quá trình điều tra, giám định viên Cục thuế TP Hà Nội ban hành kết luận thể hiện về thuế giá trị gia tăng, ba công ty trên đã sử dụng 19.167 hóa đơn khống để kê khai khấu trừ thuế giá trị gia tăng hàng hóa dịch vụ mua vào dẫn đến làm giảm tiền phải nộp, gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước hơn 62 tỷ đồng.

Về thuế thu nhập doanh nghiệp, việc ba công ty trên dùng hóa đơn khống, được mua từ các công ty và của các hộ kinh doanh để hạch toán kế toán khi làm báo cáo tài chính, xác định số thuế phải nộp đã làm giảm số tiền thuế là hơn 680 tỷ đồng. Do vậy, hành vi của các bị cáo gây thiệt hại tổng cộng hơn 743 tỷ đồng.

Quá trình điều tra, các bị cáo đã nộp hơn 93 tỷ đồng để khắc phục hậu quả vụ án. Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã kê biên 18 bất động sản của các bị cáo, đồng thời phong tỏa một số tài khoản với tổng số dư hơn 2,3 tỷ đồng.

Quá trình điều tra, nhóm bị cáo thuộc ba doanh nghiệp trên khẳng định, Nguyễn Đăng Thuyết là chủ sở hữu và trực tiếp điều hành Công ty Thành An Hà Nội, Công ty Thiết bị y tế Danh, Công ty Thiết bị y tế Tràng Thi. Thuyết trực tiếp chỉ đạo ba công ty lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính theo dõi trên phần mềm FAST với mục đích trốn thuế.

Nguyễn Đăng Thuyết từng bị xét xử vắng mặt và bị tuyên án 30 tháng tù trong vụ án Công ty AIC vi phạm quy định về đấu thầu tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Đồng Nai. Đến nay, Thuyết vẫn đang bỏ trốn, nhưng được ghi nhận tình tiết giảm nhẹ là được nộp tiền khắc phục hậu quả.

Theo đó, các bị cáo trong vụ đã nộp tổng cộng hơn 23 tỷ đồng vào tài khoản điều tra. Ba công ty trên cũng có văn bản gửi cơ quan chức năng đề nghị dùng toàn bộ tiền trong tài khoản của mình gồm hơn 61 tỷ đồng cùng 207.579 USD để khắc phục hậu quả vụ án.