Đàm phán thương mại Mỹ - Trung: Tiến gần tới giai đoạn “then chốt”

• Mỹ - Trung hy vọng sớm bước vào vòng đàm phán thương mại cuối cùng
• Mỹ, Trung có thể thành lập cơ quan thực thi thương mại
• Thương chiến Mỹ - Trung nhìn từ bên trong

Bước ngoặt quyết định

Ngày 30-4, hai nền kinh tế lớn nhất thế giới là Mỹ và Trung Quốc chính thức bước vào vòng đàm phán thương mại mới và mang tính chất bước ngoặt. Cũng giống như những lần trước đó, Bộ trưởng Tài chính Steven Mnuchin và Đại diện thương mại Robert Lighthizer tiếp tục dẫn đầu phái đoàn đàm phán Mỹ.

Trả lời phỏng vấn kênh Fox Business Network, ông Steven Mnuchin cho hay, cả hai nước đều mong muốn đạt được thỏa thuận và vòng đàm phán này sẽ giúp giải quyết các vấn đề còn tồn đọng một cách triệt để.

“Hai vòng đàm phán tới đây sẽ là giai đoạn quyết định liệu hai bên có thể đạt được thỏa thuận hay không”, ông Steven Mnuchin nêu rõ. Một số chuyên gia nhận định, dù thời gian gần đây hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đã nỗ lực để giảm nhiệt căng thẳng, nhưng vấn đề về quyền sở hữu trí tuệ, chuyển giao công nghệ ép buộc và cải tổ cấu trúc vẫn là những rào cản lớn.

Giới chuyên gia viện dẫn, khi được hỏi về khả năng cuộc đàm phán sẽ kết thúc trong tháng 6, ông Mnuchin đã không nói gì, đồng thời từ chối bình luận về kịch bản đàm phán đổ vỡ có thể khiến Tổng thống Mỹ Donald Trump áp thêm thuế nhập khẩu lên Trung Quốc.

Washington Post dẫn các nguồn thạo tin cho hay, thỏa thuận mà hai bên đàm phán sẽ cho Bắc Kinh thời gian đến năm 2025 để đáp ứng các cam kết mua thêm hàng hóa của Mỹ và cho phép các công ty Mỹ hoàn toàn sở hữu doanh nghiệp tại Trung Quốc. Điều này đồng nghĩa nếu Bắc Kinh không thực hiện các cam kết ràng buộc này, Washington có thể ra tay trả đũa.

Từ trước tới nay, ông Mnuchin vẫn luôn bảo vệ các chính sách thương mại của Tổng thống Donald Trump. Ông cho rằng thuế quan là cách quan trọng để đưa Trung Quốc đến bàn đàm phán, và mục tiêu của ông Trump là đảm bảo hoạt động thương mại giữa hai bên cân bằng và bình đẳng.

"Điều quan trọng nhất là hai nước có một mối quan hệ kinh tế được tái cân bằng, Mỹ đã mở cửa cho đầu tư và hàng hóa của Trung Quốc, và Washington mong muốn có được quan hệ thương mại có qua có lại”, ông Mnuchin khẳng định.

Mấu chốt cuối cùng

 Mỹ và Trung Quốc đã mắc kẹt trong cuộc chiến thương mại kéo dài gần một năm, làm chao đảo các thị trường tài chính và kéo tụt tăng trưởng toàn cầu. Mỹ áp thuế nhập khẩu lên 250 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc. Trung Quốc cũng đáp trả bằng đòn thuế lên tới 110 tỷ USD đối với hàng hoá từ phía Mỹ.

Dù Tổng thống Donald Trump mới đây đã bày tỏ sự lạc quan với thoả thuận thương mại giữa hai bên, nhưng cả hai cùng biết rằng, một trong những mấu chốt cuối cùng chính là chuyện gì sẽ xảy ra với mức thuế quan trừng phạt mà hai nước đã áp lên hàng hóa của nhau trong những tháng qua. Ông Trump từng cho rằng một số mức thuế sẽ được giữ nguyên trong "một khoảng thời gian đáng kể" nhằm bảo đảm Bắc Kinh tuân thủ thỏa thuận.

Chưa hết, theo ông Lighthizer, hai bên vẫn còn bàn thảo về cách thức thực thi trong trường hợp đạt được thỏa thuận cuối cùng. Bloomberg trích lời giới chuyên gia đánh giá, những tính toán nêu trên làm dấy lên hoài nghi về khả năng một thỏa thuận có thể tái định hình quan hệ kinh tế Mỹ - Trung trong dài hạn.

gược lại, một số quan điểm khác thì cho rằng thỏa thuận này, nếu có, sẽ chỉ đóng vai trò là chiến thắng chính trị cho ông Trump trước thềm cuộc tranh cử tổng thống năm 2020. Ngay cả khi hai bên đạt được một số tiến triển trong đàm phán thương mại, hai bên vẫn cần nhiều thời gian hơn để tìm giải pháp cho một số vấn đề gây chia rẽ sâu sắc, như buộc chuyển giao công nghệ.

Một nguồn tin nói với tờ South China Morning Post rằng, Trung Quốc đã có thêm những nhượng bộ, trong đó có mở cửa thị trường nhiều hơn và thúc đẩy cuộc gặp giữa lãnh đạo hai nước để ký kết thỏa thuận vào cuối tháng này. Phó Giám đốc Ủy ban châu Á - Thái Bình Dương thuộc Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) Annine Marie Glude nhận định, cục diện hiện nay đã tươi sáng hơn so với nhiều tháng trước đây.

Trước mắt, những tiến triển từ vòng đàm phán trước đã khai thông hàng loạt vấn đề cốt lõi, mở ra triển vọng cho cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, nhằm đi đến ký kết thỏa thuận thương mại quan trọng chấm dứt tranh cãi dai dẳng trong thời gian qua.

Được biết, đại diện của Trung Quốc dự kiến sẽ tới Washington vào ngày 8-5 để tiếp tục đàm phán. Trước đó, hôm 11-4, Bộ trưởng Steven Mnuchin cho biết hai nước đã đồng ý cùng lập văn phòng giám sát thực hiện thỏa thuận thương mại.