Giáng sinh bận rộn của Tổng thống Mỹ Donald Trump

• Thổ Nhĩ Kỳ hứa với ông Trump sẽ quét sạch IS ở Syria
• Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ khuyên ông Trump rút quân khỏi Syria?

Không khí ảm đạm bao trùm Nhà Trắng

“Tôi chỉ có một mình trong Nhà Trắng(!) chờ đợi Đảng Dân chủ quay lại và thương lượng về vấn đề an ninh biên giới vô cùng cấp thiết hiện nay. Nếu Đảng Dân chủ không muốn thỏa thuận, thì sẽ khiến chúng ta tốn nhiều tiền hơn bức tường biên giới mà chúng ta đang bàn tới. 

Ông Trump thể hiện sự giận dữ qua dòng tweet ngày 24-12. Bức tường dọc biên giới với Mexico là nguyên nhân chính dẫn đến việc chính phủ Mỹ đóng cửa một phần vào sáng ngày 22-12, sau khi đảng Dân chủ từ chối thông qua dự chi tiêu ngân sách 5 tỷ USD cho việc xây bức tường theo yêu cầu của Tổng thống Trump.

Đây là một trong hàng loạt những dòng tweet của ông Trump trong ngày trước lễ Giáng sinh trọng đại với người Mỹ. Trong khi nhiều người Mỹ đang đoàn tụ với gia đình, ông chủ Nhà Trắng dành phần lớn thời gian để tung ra những lời công kích. Ông Trump đã chỉ trích Brett McGurk, đặc phái viên của tổng thống trong liên minh quốc tế chống Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS). 

Cùng với Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis, ông Brett là người tiếp theo xin từ chức để phản đối quyết định rút binh sỹ Mỹ khỏi Syria của Tổng thống Mỹ. Cùng với đó, đảng Dân chủ, Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Bob Corker cho tới Cục Dự trữ Liên bang (Fed) cũng đều được “nhắc tới” trong những dòng tweet “không mấy vui vẻ” của ông Trump.

Tới thời điểm hiện tại, trong khi đảng Dân chủ công kích quyết liệt yêu sách xây tường biên giới của Tổng thống Trump cùng quyết định rút quân khỏi Syria và Afghanistan, thì sự ủng hộ từ các nghị sĩ đảng Cộng hòa đối với ông Trump trong hai vấn đề này cũng đang có dấu hiệu suy giảm. Phỏng vấn với tờ Fox News Sunday, Thống đốc John Kasich, một thành viên đảng Cộng hòa, cho rằng quyết định rút quân khỏi Syria của Tổng thống Trump là "sai lầm khủng khiếp". 

Chủ tịch nhóm nghị sĩ Cộng hòa ở Hạ viện Liz Cheney ủng hộ mong muốn xây tường biên giới của ông Trump, nhưng lại "quyết liệt phản đối" động thái rút quân khỏi Syria và Afghanistan, gọi đây là hai quyết định "gây ra thảm họa".

“Việc Mỹ đột ngột rút quân khỏi Syria có thể sẽ trở thành đòn bẩy cho các thế lực đối lập như IS vùng dậy. Và cả thế giới đã thấy Tổng thống Mỹ Donald Trump sẵn sàng rời bỏ Syria vô điều kiện”, ông Joost Hiltermann, giám đốc khu vực Trung Đông của International Crisis Group, một tổ chức phi chính phủ chuyên nghiên cứu về các cuộc xung đột nhận định.

Trong bối cảnh đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội Twitter hôm 24-12: "Tổng thống Recep Tayyip khẳng định mạnh mẽ với tôi rằng Thổ Nhĩ Kỳ sẽ xóa sổ những gì còn lại của nhà nước Hồi giáo (IS) tại Syria… và ông ấy là người có thể làm được điều đó, Thổ Nhĩ Kỳ nằm ngay bên cạnh Syria. Các binh sĩ của chúng ta đang trở về nhà".

Tuyên bố này được đưa ra sau hàng loạt cuộc điện đàm giữa Erdogan và Trump, trong đó lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ cam kết tiêu diệt lực lượng IS tại Syria nếu Mỹ rút quân về nước. "Ông Erdogan nói với Tổng thống rằng 'tôi hứa với ngài về vấn đề này với tư cách là một người bạn'", một quan chức Mỹ tiết lộ. Ông Trump tin tưởng, với vị trí địa chính trị của mình, Thổ Nhĩ Kỳ sẽ kết thúc tốt cuộc chiến này.

Triển vọng về thượng đỉnh Mỹ-Triều tới gần hơn bao giờ hết

Bên cạnh những căng thẳng, trong một tweet tiếp theo vào đêm vọng giáng sinh 24-12 (giờ địa phương), Tổng thống Trump cho biết đã nghe báo cáo liên quan tới tình hình Triều Tiên từ đặc phái viên phụ trách chính sách Triều Tiên của Bộ Ngoại giao Mỹ Stephen Biegun, và đồng thời tỏ ý hy vọng về cuộc gặp thứ hai với nhà lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un.

Ông Trump còn đăng kèm bức ảnh đang ngồi trên bàn làm việc ở Phòng Bầu dục, Nhà Trắng, nghe báo cáo từ Đặc phái viên Biegun và bà Allison Hooker, quan chức Hội đồng an ninh quốc gia (NSC) phụ trách về các vấn đề bán đảo Triều Tiên. Trước đó, hai nhà lãnh đạo Mỹ-Triều đã có cuộc gặp thượng đỉnh lần đầu tiên trong lịch sử tại Singapore hồi tháng 6 vừa qua. Trong tuyên bố chung sau cuộc gặp, Mỹ cam kết đảm bảo an ninh đối với Triều Tiên, đổi lại Bình Nhưỡng cam kết sẽ tiến hành phi hạt nhân hóa.

Tuy vậy, hai bên vẫn tồn tại những bất đồng trong một số vấn đề quan trọng, trong đó có mức độ phi hạt nhân hóa, các biện pháp trừng phạt của Washington và tuyên bố kết thúc chiến tranh. Trong bối cảnh đó, có thể nói, động thái trên của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã khiến triển vọng về cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ – Triều lần hai được dự kiến diễn ra vào đầu năm tới gần hơn bao giờ hết.