Hai miền Triều Tiên sẵn sàng cho cuộc gặp thượng đỉnh

• Hai miền Triều Tiên khởi động hòa đàm cấp cao

Trong thời gian qua, công tác chuẩn bị đang được hai bên khẩn trương thực hiện, nhằm đảm bảo sự thành công cho sự kiện mang tính lịch sử này.

Bộ Thống nhất Hàn Quốc hôm 19-4 thông báo, có khả năng Seoul và Bình Nhưỡng sẽ không tiến hành đối thoại cấp cao trong tuần này để thảo luận về chương trình nghị sự cho cuộc gặp thượng đỉnh giữa hai nhà lãnh đạo dự kiến diễn ra vào tuần tới.

Các quan chức cấp cao từ hai bên được cho sẽ gặp nhau vào ngày 20-4 để sắp xếp chi tiết cho chương trình nghị sự của cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Hàn Quốc và Nhà lãnh đạo Triều Tiên diễn ra vào ngày 27-4 tới.

Một quan chức của Bộ Thống nhất Hàn Quốc cho biết: “Hai miền Triều Tiên đang tiến hành tham vấn cho cuộc gặp cấp cao, và cần thêm các cuộc thảo luận ở cấp chuyên môn. Vào thời điểm hiện tại, đối thoại cấp cao không thể diễn ra vào ngày 20-4”.

Trước đó, hôm 18-4, Hàn Quốc và CHDCND Triều Tiên đã đạt được một thỏa thuận về hầu hết các vấn đề lớn liên quan tới cuộc gặp thượng đỉnh liên Triều sắp tới, trong đó có việc phát sóng trực tiếp cuộc gặp dự kiến diễn ra vào tuần tới.

Người phát ngôn Phủ Tổng thống Hàn Quốc Kwun Hyuk-ki, đồng thời cũng là một đại diện tham gia cuộc thảo luận ngày 18-4 với Bình Nhưỡng nêu rõ: “Tại cuộc thảo luận cấp chuyên viên lần thứ 2 này, hai bên đã đạt được một thỏa thuận chung về các lĩnh vực liên quan tới nghi thức ngoại giao, các biện pháp an ninh cũng như việc đưa tin của truyền thông. Chúng tôi cũng đã nhất trí phát sóng trực tiếp các sự kiện chủ chốt của cuộc gặp thượng đỉnh lịch sử liên Triều, bắt đầu từ cái bắt tay đầu tiên giữa hai nhà lãnh đạo”.

Cùng ngày, viện dẫn những hội nghị thượng đỉnh liên tiếp giữa hai miền Triều Tiên cũng như giữa Mỹ và Bình Nhưỡng, Tổng thống Moon Jae-in cho biết một sự thay đổi đáng kể mà không ai từng nghĩ tới đang diễn ra trên Bán đảo Triều Tiên.

Theo nhà lãnh đạo Hàn Quốc, thông qua hội nghị thượng đỉnh liên Triều sắp tới, Seoul sẽ tạo lập một “cột mốc” vững chắc để mở đường cho việc phi hạt nhân hóa trên Bán đảo Triều Tiên, thiết lập một cơ chế hòa bình lâu dài cũng như sự phát triển bền vững trong quan hệ liên Triều.

Tổng thống Hàn Quốc lưu ý rằng, Hàn Quốc nên chấm dứt hệ thống đình chiến vốn đã kéo dài suốt 65 năm qua, để ký một hiệp ước hòa bình sau khi tuyên bố chấm dứt chiến tranh. Nhận định này cũng được ông Moon Jae-in đưa ra hôm 17-4 khi cho biết, mục đích của các cuộc hội nghị thượng đỉnh là “hạ bức tường ngăn cách giữa miền Nam và miền Bắc, đồng thời xây dựng một con đường hướng tới việc cùng chung sống và cùng phát triển. Các gia đình bị ly tán phải được phép đoàn tụ, chào hỏi nhau và tự do thăm viếng nhau”.

Bên cạnh đó, ông cũng tái khẳng định: “Phi hạt nhân hóa hoàn toàn Bán đảo Triều Tiên là nhiệm vụ cấp thiết nhất của chúng ta và là một nhiệm vụ mà chúng ta phải hoàn thành một cách hòa bình”. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Hàn Quốc nói thêm rằng, hiện còn quá sớm để nói về một cuộc đối thoại thành công cho đến khi cả hai hội nghị thượng đỉnh liên Triều và Mỹ - Triều kết thúc thành công.

Cuộc gặp liên Triều lần này được đánh giá là cơ hội hiếm hoi có thể giúp giải quyết bế tắc giữa hai bên, đồng thời lập ra một đường hướng ngoại giao tiến tới phi hạt nhân hóa và đem lại hòa bình trên Bán đảo Triều Tiên.

Hàn Quốc và CHDCND Triều Tiên có thể đàm phán để tuyên bố vĩnh viễn kết thúc cuộc xung đột quân sự. Giáo sư John Delury, chuyên gia Trung Quốc học tại Trường Đại học Yonsei (Seoul), nhận định: “Kết thúc tình trạng xung đột là cốt lõi của mọi vấn đề. Hòa bình cũng phức tạp không kém gì phi hạt nhân hóa. Cũng phải có một tiến trình mới có thể mang lại hòa bình”.

Bên cạnh đó, giới chuyên gia cũng đánh giá cuộc gặp này nhiều khả năng sẽ là một phép thử khó khăn về khả năng của Tổng thống Moon Jae-in vượt qua được những hoài nghi trong nước, sự không tin tưởng giữa hai miền và xốc lại tình hình địa chính trị để giải quyết bế tắc của cuộc khủng hoảng hạt nhân.

Để gia tăng cơ hội thành công trong các cuộc gặp thượng đỉnh tới đây, Tổng thống Moon Jae-in và Tổng thống Mỹ Donald Trump cần đưa ra những giải pháp “sáng tạo và thiện chí” hơn là lặp lại những chiến thuật cũ hoặc tìm các biện pháp thử thách vốn khó lòng xoay chuyển được Bình Nhưỡng.

Trước thềm cuộc gặp liên Triều, một thách thức khác đối với Tổng thống Hàn Quốc là làm thế nào để lôi kéo sự tham gia của Trung Quốc và Nhật Bản theo hướng giúp thúc đẩy CHDCND Triều Tiên từ bỏ vũ khí hạt nhân.

Nhiều quan ngại nổi lên khi Washington và Bắc Kinh đang đối đầu thương mại và điều này có thể hủy hoại một mặt trận thống nhất trong việc giải quyết căng thẳng trên Bán đảo Triều Tiên. Trong khi đó, Tokyo có thể gây thêm phức tạp đối với nỗ lực phi hạt nhân hóa bằng việc gắn vấn đề bắt cóc công dân Nhật Bản lâu nay với tình hình an ninh.