Hàn Quốc rúng động sau cái chết của "người quyền lực thứ hai" đất nước

Nhìn bề ngoài, ông Park có một bản lý lịch ấn tượng. Cựu luật sư về nhân quyền 64 tuổi đã đại diện pháp lý cho nạn nhân trong vụ kiện về tấn công tình dục đầu tiên trong lịch sử Hàn Quốc, trước khi chuyển sang chính trị và giữ chức thị trưởng Seoul trong 9 năm.

Nhưng tuần này, di sản của ông đã bị đặt dưới nhiều nghi hoặc. Truyền thông địa phương đưa tin hôm 9/7 rằng chính ông Park từng bị buộc tội quấy rối tình dục, cảnh sát sau đó xác nhận rằng có một khiếu nại nộp lên cơ quan chức năng, mặc dù không nêu chi tiết.

Tối 9/7, con gái của ông Park báo cáo rằng ông bị mất tích. Sau 7 giờ tìm kiếm, lực lượng chức năng phát hiện ông này đã chết trên sườn núi gần nơi ở chính thức của mình. Các quan chức chưa tiết lộ nguyên nhân cái chết nhưng loại trừ khả năng ông này bị chơi xấu.

Trong một bức thư viết tay được tìm thấy tại dinh thự của ông này ở Seoul, ông Park có viết: “Tôi xin lỗi tất cả mọi người. Cảm ơn vì tất cả những người đã ở bên tôi trong cuộc đời. Tôi xin lỗi gia đình tôi vì tôi chỉ khiến họ đau đớn”.

Sự nghiệp sáng chói

Trước khi qua đời, ông Park được xem là một nhà lãnh đạo năng nổ, cá tính. Ông là thành viên của nhóm luật sư đại diện cho Kwon In-sook, một sinh viên đại học cho biết cô đã bị cảnh sát tấn công tình dục ở thành phố Bucheon vào năm 1986. Một sĩ quan đã bị kết án sau vụ việc.

Theo văn phòng của Kwon, cô là người phụ nữ đầu tiên đưa ra cáo buộc tấn công tình dục chống lại chính quyền.

Ông Park có bằng tốt nghiệp về luật quốc tế tại Trường Kinh tế và Khoa học Chính trị thuộc Đại học London và là thành viên nghiên cứu của Chương trình Nhân quyền tại Trường Luật của Đại học Harvard.

Khi còn trẻ, ông đã bị bắt vì biểu tình chống lại Tổng thống lúc đó là Park Chung-hee, người mà nhiều người gọi là nhà độc tài quân sự. Ông thành lập một số tổ chức nhằm thúc đẩy dân chủ và nhân quyền ở Hàn Quốc.

Năm 2011, ông Park đã được bầu làm thị trưởng Seoul trong một chiến thắng áp đảo. Đây là một chấn động với công chúng, khi ông là một “kẻ ngoại đạo” trong chính trị, và chiến thắng bất ngờ của ông trước một ứng cử viên từ đảng cầm quyền được coi là một dấu hiệu cho thấy người Hàn Quốc đã mệt mỏi với chính trị truyền thống.

Với vai trò thị trưởng thành phố lớn nhất Hàn Quốc, ông Park đã dẫn đầu các dự án phúc lợi thành phố và trở thành một biểu tượng của cải cách. Ông đã được bầu lại vào cả năm 2014 và 2018, khiến ông trở thành thị trưởng được bầu đầu tiên của thành phố ba nhiệm kỳ, và nhiều cử tri thậm chí còn coi ông là ứng cử viên tổng thống tiềm năng khi nhiệm kỳ của Tổng thống Moon Jae-in kết thúc vào năm 2022.

Những ý kiến trái chiều

Cái chết của ông Park đã gây ra nhiều phản ứng trái chiều ở thủ đô của Hàn Quốc. Một video do hãng thông tấn Yonhap đăng tải cho thấy nhiều người khóc lóc bên ngoài bệnh viện nơi thi thể của ông Park được đặt, khóc và hét lên “Thị trưởng, ông không nên ra đi như thế này” hay “Tôi kính mến ông”.

Quyền Thị trưởng Seo Jung-hyup, người đảm nhận vị trí sau cái chết của ông Park, cũng bày tỏ lời chia buồn và nhấn mạnh rằng “chính quyền Seoul sẽ không dừng lại và phải tiếp tục phát triển mạnh mẽ, ưu tiên an toàn và phúc lợi theo triết lý của thị trưởng Park Won-soon”.

Tuy vậy, những người khác lại tức giận và cho rằng tòa án sẽ không bao giờ nghe những cáo buộc chống lại ông Park. Theo luật pháp Hàn Quốc, khi một nghi phạm qua đời, các cuộc điều tra đang được tiến hành sẽ phải chấm dứt vì các công tố viên không có căn cứ để đưa ra cáo trạng.

Tính đến 9 giờ sáng 11/7 (giờ địa phương), hơn 344.000 người đã ký vào một bản kiến ​​nghị chính thức phản đối lễ tang cấp thành phố dành cho ông Park, được ấn định vào ngày 13/7.

Trong một tuyên bố, đại diện của gia đình ông Park yêu cầu công chúng nên thể hiện sự tôn trọng. “Nếu còn tiếp tục phỉ báng thị trưởng quá cố, chúng tôi sẽ phải thực hiện các biện pháp pháp lý”, đại diện này cho biết.

Bức tranh lớn hơn

Cái chết của ông Park diễn ra khi Hàn Quốc có nhiều tranh cãi liên quan đến nhận thức truyền thống về tấn công tình dục, đáng chú ý là suy nghĩ chống lại những gì một số người coi là "văn hóa sai lầm về phụ nữ".

Theo dữ liệu của OECD, Hàn Quốc có tỷ lệ tự tử cao nhất thế giới. Đất nước này từng bị chấn động với một loạt các cáo buộc tấn công và quấy rối tình dục liên quan đến một số nhân vật cao cấp trong những năm gần đây, bao gồm cả các ngôi sao giải trí, huấn luyện viên thể thao và cả cựu công tố viên.

Các nhà lãnh đạo cũng không tránh được việc bị ảnh hưởng. Năm ngoái, cựu thống đốc và ứng cử viên tổng thống một thời Ahn Hee-jung đã bị kết án hơn ba năm vì tội hiếp dâm và hành hung người trợ lý cũ của mình. Đầu năm nay, Oh Keo-don, thị trưởng của thành phố lớn thứ hai của Hàn Quốc, Busan, đã từ chức và xin lỗi vì quấy rối tình dục.

Cả hai người Ahn và Oh đều có liên quan với Đảng Dân chủ của Tổng thống Moon.