Quân đội Syria liên tiếp giành nhiều thắng lợi

• Phiến quân đột kích bất ngờ ngăn quân đội Syria tiến khỏi Khan Sheikhun
• Thổ Nhĩ Kỳ điều hơn 50 thiết giáp đến Idlib giúp phiến quân chống lại quân đội Syria
• Quân đội Syria giành lại thị trấn Khan Sheikhun chiến lược ở Idlib1

Tuyên bố trên được Tổng thống Syria đưa ra trong cuộc gặp giữa ông và phái đoàn cao cấp của Pháp do ông Thierry Mariani, thành viên của Nghị viện châu Âu dẫn đầu, đang ở thăm Syria. Tại cuộc gặp, hai bên đã thảo luận cuộc chiến chống khủng bố ở Syria, cũng như chính sách của chính quyền Mỹ.

Còn trên thực địa, các nguồn tin địa phương ngày 30-8 cho biết, lực lượng Chính phủ Syria đã tiến hành các cuộc không kích ở khu vực Tây Bắc nước này khi Nga cho tiếp viện và Iran đưa các lực lượng dân quân tới nhằm hỗ trợ quân đội của Tổng thống Bashar al-Assad giành lại thành trì cuối cùng từ phe nổi dậy.

Họ đã chiếm được thị trấn Khwain cùng với các nông trại Zarzoor và Tamanah ở phía Nam Idlib, tiến ngày càng gần tới các khu vực tập trung đông dân cư hơn ở tỉnh này với hàng triệu người sinh sống. Những thắng lợi trên cũng là thành quả đầu tiên kể từ khi quân chính phủ của Tổng thống Bashar al-Assad với sự hậu thuẫn từ Nga đầy lùi được phe nổi dậy ở tỉnh Hama vào tuần trước.

Các nguồn tin địa phương cho biết, hàng trăm binh lính thuộc lực lượng Vệ binh Cộng hòa Syria do anh trai của Tổng thống Bashar al-Assad là ông Maher al-Assad chỉ huy đã triển khai quân đội ở các tiền tuyến phía nam của tỉnh Idlib.

Chỉ huy phe nổi dậy Jaish al-Izza cho biết: “Hàng ngày đều có tiếp viện từ lực lượng dân quân Iran, các đơn vị của Vệ binh Cộng hòa tinh nhuệ và Sư đoàn Thiết giáp số 4”.

Sức chống cự của phe nổi dậy ngày càng suy yếu bởi những chiến dịch không kích liên tục của quân đội Syria.

Moscow và Damascus đều phủ nhận các cuộc tấn công nhằm vào dân thường, đồng thời cho biết họ chỉ đang đối phó với các cuộc tấn công từ lực lượng nổi dậy Hayat Tahrir al-Sham hiện đang kiểm soát Idlib. Kể từ khi chiếm được thị trấn chiến lược Khan Sheikhoun cách đây gần 10 ngày, quân đội Syria đang tăng cường tiến hành các cuộc tấn công vào thành phố Maraat al-Numan nằm ở phía Bắc.

Trong khi đó, phát biểu hôm 29-8 tại một cuộc họp của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ), Đặc phái viên của LHQ về Syria Geir O. Pedersen tái khẳng định, chỉ giải pháp chính trị mới có thể khôi phục chủ quyền của Syria: “Rõ ràng là chỉ một tiến trình chính trị và cuối cùng là một giải pháp chính trị mới có thể khôi phục chủ quyền của Syria, bảo vệ các quyền và tương lai của toàn bộ người dân Syria cũng như bắt đầu giải quyết các chia rẽ sâu sắc trong xã hội nước này”.

Ông Geir O. Pedersen nói thêm rằng “một điều rõ ràng hơn bao giờ hết là không có giải pháp quân sự nào cho Syria. Một lệnh ngừng bắn toàn quốc, nêu trong Nghị quyết 2254, chưa bao giờ phù hợp và cần thiết hơn bây giờ”.

Theo đặc phái viên, các tác nhân quốc tế cũng có trách nhiệm thúc đẩy đối thoại và hỗ trợ tiến trình bảo trợ của LHQ vì “chúng tôi làm việc trực tiếp với các bên của Syria”. Trả lời báo giới sau cuộc họp trên, đặc phái viên Geir O. Pederson cho biết “quá nhiều dân thường đang bị giết hại và quá nhiều người ở Idlib phải đi sơ tán”.

Ông nhấn mạnh, có một cách để giải quyết vấn đề này là “khởi động tiến trình chính trị thông qua Ủy ban Hiến pháp”.

Ông Geir O. Pederson cũng bày tỏ “rất hy vọng” LHQ có thể thông báo một thỏa thuận để khởi động một ủy ban hiến pháp Syria trước khi các lãnh đạo thế giới nhóm họp vào cuối tháng 9 tới và có thể mở cánh cửa cho một tiến trình đối thoại chính trị rộng hơn nhằm chấm dứt cuộc xung đột kéo dài 8 năm qua.

Trước HĐBA LHQ, đặc phái viên Pederson cho biết gói giải pháp “sắp được hoàn tất”, và theo đánh giá của ông, “những khác biệt còn tồn tại chỉ tương đối nhỏ”. Quan chức LHQ này nhấn mạnh dân thường có quyền được bảo vệ “theo luật pháp quốc tế”, đồng thời cho rằng “tình hình tại Idlib rất cần một giải pháp chính trị”.

Hiện HĐBA LHQ đang cân nhắc một dự thảo nghị quyết kêu gọi một lệnh ngừng bắn tại khu vực Tây Bắc Syria, để tránh làm xấu hơn tình hình nhân đạo tại đây. Kuwait, Đức và Bỉ đã đưa ra dự thảo nghị quyết lên các nước thành viên HĐBA LHQ.

Dự thảo bày tỏ lo ngại đặc biệt về tình trạng bạo lực leo thang ở Idlib và các khu vực lân cận, yêu cầu tất cả các bên đặc biệt là chính phủ Syria phải tuân thủ luật quốc tế, bao gồm tôn trọng và bảo vệ dân thường cũng như các nhân viên y tế và nhân đạo.

Phó Tổng Thư ký LHQ phụ trách các vấn đề nhân đạo và giảm nhẹ tình trạng khẩn cấp Mark Lowcock cho biết: “Chỉ còn 3 tuần nữa sẽ là tròn 1 năm kí kết Biên bản ghi nhớ về Idlib - một thỏa thuận kêu gọi kiềm chế và tránh leo thang căng thẳng tại khu vực Tây Bắc Syria. Gần 1 năm qua nhưng giao tranh và bom đạn vẫn tiếp diễn. 3 triệu người trong số đó 2/3 là phụ nữ và trẻ em đang cần sự ủng hộ của bạn để chấm dứt tình trạng bạo lực này”.

Hiện chưa rõ liệu dự thảo có được đưa ra bỏ phiếu ngay lập tức hay không. Tuy nhiên, có nhiều khả năng dự thảo Nghị quyết có thể vấp phải lá phiếu phủ quyết của Nga. 

Không đề cập đề xuất dự thảo nghị quyết về Syria, Phó Đại sứ Nga tại LHQ Dmitry Polyanskiy hôm 29-8 khẳng định, ngay sau khi lực lượng quân đội Syria đạt được các lợi thế trong việc kiểm soát lãnh thổ và loại bỏ khủng bố ra khỏi khu vực, các lực lượng nên dừng hoạt động quân sự tại đây.

Mặc dù vậy, Phó Đại sứ Nga cũng nhấn mạnh cần có một cuộc chiến không khoan nhượng chống lại những kẻ khủng bố trong khu vực.