Bản án lương tâm!
1. Mười lăm năm trước, Lê Bá Sông (SN 1967, ngụ Thanh Hóa) là người phụ trách nhóm công nhân thi công ống thoát nước C15 và C16 thuộc công trình thủy lợi xã Xuân Thới Sơn (huyện Hóc Môn), trong số này có người đồng hương tên Phạm Văn Trình có nhiệm vụ nấu cơm, phục vụ.
Ngày 30/7/1996, Sông phát hiện bị mất ví bên trong có 3 chỉ vàng, 1 triệu đồng và 200 USD. Do nghi ngờ anh Trình là thủ phạm, Sông đã sai các công nhân khác trói anh Trình vào cột nhà rồi tất cả tiếp tục đi làm. Đến bữa cơm chiều do Sông đi vắng nên Phạm Đỗ Hùng mở trói cho anh Trình ăn cơm, sau đó trói lại như cũ.
Đến khoảng 22h30 cùng ngày, sau khi đi chơi về, thấy Sông đang tra khảo anh Trình, Hùng cùng một số người thay nhau đánh đập anh Trình đến ngất xỉu để tra khảo nhưng anh này kiên quyết không nhận. Khi anh Trình tỉnh, Hùng tiếp tục kêu hai công nhân ra múc nước mương tạt vào mặt anh Trình để tra khảo tiếp. Khi xảy ra sự việc, nhiều công nhân chứng kiến nhưng không dám can ngăn vì sợ Sông nghi ngờ đồng lõa với nạn nhân.
Sáng hôm sau, trong lúc mọi người đang làm việc thì một công nhân vào lán trại, phát hiện anh Trình đã chết liền báo cho Sông biết. Để tránh bị phát hiện, Sông gọi hai công nhân cõng xác anh Trình đem giấu rồi thông báo anh Trình bị trúng gió, phải đưa đi bệnh viện.
Tối cùng ngày, Sông cùng Hùng và 3 công nhân liên quan khác mang xác nạn nhân chôn cất ở bờ kênh cách lán trại 1km. Còn đồ dùng cá nhân của nạn nhân, bọn chúng đốt hết để phi tang. Vụ việc bị phát hiện sau khi 2 công nhân liên quan đến cơ quan Công an đầu thú, sau đó các đối tượng khác lần lượt bị bắt giữ, riêng Sông bỏ trốn và bị truy nã. Đến tháng 7-2010, Sông bị Công an bắt giữ khi sử dụng tên giả sống cùng gia đình tại xã Vĩnh Hảo, huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận.
Tại phiên tòa TAND TP HCM xét xử mới đây, ngồi dưới phòng xử người ta bắt gặp một phụ nữ gầy gò, ốm yếu căng thẳng theo dõi phiên tòa. Ánh mắt chị luôn dán thẳng vào bị cáo. Giờ nghị án qua thăm hỏi mới biết chị chính là vợ của bị cáo Lê Bá Sông.
Thoáng chút rụt rè ban đầu, chị Luân (vợ Sông) e dè tâm sự: 13 năm trước chị gặp Sông tại Bình Thuận. Sau gần một năm quen biết hai người kết duyên vợ chồng. Làng xóm, láng giềng ai cũng cho là chị có phước vì lấy được người chồng đẹp trai lại chăm chỉ làm ăn. So với dáng vẻ bên ngoài, chị kém hẳn Sông nhiều. Đã vậy, kinh tế gia đình đều một tay Sông lo liệu, chị chỉ ở nhà nội trợ và chăm sóc con cái.
Mười mấy năm sống chung Sông chưa lần nào nặng nhẹ với con hay xích mích xóm giềng. Chị không thể ngờ, trước khi gặp mình, chồng lại gây ra tội ác tày trời… Ngày bị bắt, Sông chỉ kịp nói "xin em tha thứ và ở lại chăm sóc cho các con! Vì sợ mất em và con mà ngần ấy năm anh giấu nhẹm tội lỗi của mình ngày xưa. Bản thân anh luôn day dứt…".
Giọng nấc nghẹn, chị cho biết, tính đến ngày tòa xử hôm nay, Sông bị bắt 8, 9 tháng nay nhưng hai đứa con trai (SN 1999 và 2002) vẫn chưa biết chuyện. Đối với chúng, Sông là một người cha tốt nên chị không nỡ cho chúng biết. Một phần chị cũng sợ ảnh hưởng đến sự học hành của các con.
Chị dối các con là cha chúng đi làm ăn xa phải một thời gian rất xa mới trở về. Cũng vì lý do đó và cũng một phần kinh tế khó khăn mà chị không có điều kiện để đi thăm nuôi chồng. "Từ ngày anh ấy bị bắt giam tôi chỉ thăm nuôi được hai lần. Nhưng lần nào vào thăm, anh ấy cũng kêu tôi đừng vào nữa, lo ở nhà chăm sóc các con, ảnh tự lo liệu được", chị cho biết.
Nhận định hành vi của bị cáo đáng lý ra phải loại trừ vĩnh viễn ra khỏi xã hội mới tương xứng, tuy nhiên xét mười mấy năm trốn lệnh truy nã Sông không phạm một tội nào khác nên hôm đó Hội đồng xét xử đã tuyên phạt bị cáo Lê Bá Sông mức án tù chung thân về tội "giết người" và "bắt giữ người trái pháp luật".
Liên quan đến vụ án này, tháng 9/1998, Tòa phúc thẩm TAND Tối cao tại TP HCM đã tuyên phạt Phạm Đỗ Hùng tử hình về hai tội "giết người" và "bắt giữ người trái pháp luật" và 8 bị cáo khác từ 18 tháng đến 20 năm tù về một trong các tội "giết người", "bắt giữ người trái pháp luật", "che giấu tội phạm" và "không tố giác tội phạm".
2. Tương tự như Sông, 14 năm trước Nguyễn Văn Mẫn (SN 1980 ngụ TP HCM) lúc này cũng chỉ là một thanh thiếu niên mới lớn, cũng phạm một tội ác xấu xa.
Theo bản án sơ thẩm của TAND TP HCM, ngày 3/5/1997, Mẫn đi sang nhà hàng xóm chơi thì thấy chỉ có bé D. (SN 1990) đang ngồi xem tivi một mình. Mẫn liền rủ rê D sang nhà mình chơi. Khi về đến nhà mình, Mẫn lấy đồ chơi dụ dỗ sau đó quan hệ với cháu D.. Quá hoảng sợ (vì thấy cháu D. chảy máu), Mẫn liền lật đật cho bé D. tiền rồi kêu về nhà. Nhìn thấy con gái từ nhà hàng xóm về, vùng kín bị chảy máu, gia đình cháu D. gặng hỏi. D. vô tư kể lại chuyện. Ngay sau đó, gia đình D. đã làm đơn tố cáo, còn Mẫn vì quá hoảng sợ cũng bỏ trốn bặt tăm.
Mẫn kể, rời nhà với mấy bộ quần áo và mấy trăm ngàn đồng, Mẫn đón xe đò về hướng miền Tây với hy vọng không ai tìm ra. Những năm đầu Mẫn sống làm đủ thứ nghề để mưu sinh từ bốc vác cho đến cắt lúa mướn. Ai kêu gì Mẫn cũng làm. Sau một thời gian tu tâm dưỡng tính, công việc ổn định, Mẫn lấy vợ năm 2002 cố gắng sống lương thiện xem như cũng là cách chuộc lại lỗi lầm. Thế rồi, hai đứa con đầu tiên ra đời đã thôi thúc Mẫn quay trở về TP.
Biết rằng tội lỗi ngày xưa của mình vẫn chưa trả, Mẫn không dám quay trở về nhà. Thỉnh thoảng, những lúc rảnh rỗi Mẫn mới dám ghé qua thăm gia đình một lúc rồi đi. Từ ngày trở về TP, tội lỗi năm xưa vẫn cứ đeo bám, ám ảnh Mẫn hàng ngày, hàng giờ. Mấy lần Mẫn định ra đầu thú nhưng nhìn các con còn nhỏ, vợ một mình buôn bán tảo tần làm sao lo nổi đã khiến Mẫn chùn chân.
Đến năm 2010, lúc này cuộc sống gia đình đã tạm ổn định, các con đứa lớn lên 8, đứa nhỏ cũng đã lên 6, Mẫn lấy hết can đảm thú thật với vợ. Không ngờ, người vợ trẻ lại là người biết chuyện khuyên Mẫn hãy yên tâm ra đầu thú, mọi việc gia đình, chăm sóc các con chị sẽ cố gắng thu xếp. Không ngừng ở đây, vợ Mẫn còn chủ động liên hệ rồi gặp bên gia đình bị hại để bồi thường một phần thiệt hại. Xét bị cáo phạm tội khi chưa thành niên, tích cực bồi thường và ra đầu thú, tòa sơ thẩm đã tuyên phạt Mẫn mức án 12 năm tù.
Tuy nhiên mức án trên đã không được bị hại D., cô gái năm xưa, nay đã trưởng thành đồng ý. Tại phiên tòa xét xử phúc thẩm vào ngày 25/3 mới đây, theo đơn kháng cáo đề nghị tăng hình phạt của bị hại. Lời trình bày của D. tại tòa như những lời tâm sự nỗi đau của một cô gái trẻ: “Từ lúc bị anh ta xâm hại, vì quá xấu hổ khi bị thiên hạ chê cười, tôi chưa bao giờ dám có mặt ở đám đông. Cuộc sống của tôi bao nhiêu năm qua ngột ngạt, căng thẳng. Giờ bị cáo bị phạt tù bao nhiêu năm cũng không bù đắp được những mất mát của tôi. Vì vậy, tôi nghĩ mức án tòa sơ thẩm đã tuyên chưa đủ sức răn đe, giáo dục bị cáo". Nghe những lời nói oán trách, tủi hờn của bị hại, Mẫn chỉ biết cúi đầu.
Được nói lời sau cùng, Mẫn thừa nhận: "Mức án tòa sơ thẩm tuyên cho bị cáo không hề oan ức bởi suốt thời gian qua dù trốn tránh pháp luật nhưng bị cáo luôn ân hận, day dứt về tội lỗi của mình. Chỉ từ khi ra đầu thú đến nay, bị cáo mới thấy nhẹ nhõm trong lòng. Bị cáo thành thật xin lỗi người bị hại...''. Cuối cùng, mức án tòa sơ thẩm tuyên là đúng người, đúng tội, tòa phúc thẩm đã bác đơn kháng cáo của bị hại…