"Cuộc chiến cá voi" tàn khốc

Vụ đụng độ đã khiến cho một thuỷ thủ đoàn, một chuyên gia về camera trong các chương trình bảo vệ động vật đã bị thương. Sau vụ tai nạn, Phó Thủ tướng Australia Julia Gillard đã cho rằng, đó là sự mất mát, sự sống không thể bị mất đi.

Chạy đua công nghệ, thuê gián điệp để trừ khử nhau

Cuộc đụng độ trên chỉ là một trong những va chạm mới nhất trong số các vụ va chạm ồn ào trong thời gian qua giữa các nhà đánh bắt cá voi Nhật Bản với những người bảo vệ loại động vật này trước nguy cơ bị xẻ thịt. Cuộc xung đột cũng đã leo thang và cả hai bên cùng chạy đua công nghệ để thách đấu nhau.

Tàu Ady Gil dù là tàu với công nghệ sợi carbon, trị giá 1,5 triệu USD, dựa trên dây chuyền lắp đặt phi thường, thường được xem là những "chú dơi di động" nắm giữ nhiều kỷ lục thế giới khi đi vòng quanh trái đất chỉ mất có 61 ngày nhưng vẫn bị tấn công và vỡ tan tành. Trước đó Tổ chức bảo tồn biển Shepherd cũng đã trang bị loại tàu có tên Earthrace trị giá 1 triệu USD, nhưng sau đó doanh nhân của Hollywood, Ady Gil đã không ngần ngại tặng 1 triệu USD cho tổ chức bảo vệ động vật này để mua con tàu hiện đại trên mang tên ông.

Một con cá voi sắp bị xẻ làm thịt ở Nhật Bản.

Sau vụ việc, các bên đã đổ lỗi cho nhau, tổ chức bảo tồn biển Shepherd, nơi làm chủ con tàu Ady Gil và các loại tàu khác đã nỗ lực hết sức để chống lại việc đánh bắt cá của các đoàn tàu Nhật Bản. Shepherd đã lên tiếng rằng, tàu tốc độ của họ đã bị hư khi tàu của Nhật Bản Shonan Maru No. 2 đâm vào và phá huỷ. Peter Hammarstedt, một thủy thủ trên tàu Bob Barker, một loại tàu ra đời cùng với tàu Ady Gil đã được kêu gọi tới cứu giúp khi tàu cùng thế hệ của nó sắp bị chìm.

Shonan Maru No.2  là tàu do Viện nghiên cứu các động vật có vú Nhật Bản cho vận hành. Nó là tàu hải quân chuyên đánh bắt cá voi, có thể tấn công liên tục. Tàu Ady Gil đã bốc cháy do bị bắn vào các tia butyric acid, một chất phổ biến hơn cả bom thối, sự cháy đã lan toả lên cả tàu Nisshin Maru, một tàu đánh cá khác ở vùng lân cận. Sư bốc cháy của Ady Gil cũng làm trật bánh lái của tàu Shonan Maru No. 2 khiến cơ quan Biển Nhật Bản xem đây là một "hành vi ác độc".

Bộ Thuỷ sản Nhật Bản lấy cớ rằng, đây là một hành động quá nguy hiểm, đã đe dọa tới tàu và thuỷ thủ đoàn của họ. Hành động của tổ chức Shepherd là không thể tha thứ. Phía Nhật Bản cũng tố cáo Shepherd đã nhiều lần bắn các tia laser nguy hiểm với năng lượng cao vào thuỷ thủ đoàn của họ. Phía Sea Shepherd đã cho hay, thuỷ thủ đoàn của họ đã bị đối thủ bắn bằng súng sóng âm và bị tra tấn bằng đại bác phun nước. Paul Watson, người sáng lập ra tổ chức Shepherd đã cho rằng, cơ quan thuỷ thủ Nhật Bản thường xuyên thuê gián điệp xâm nhập tàu của họ.

Hơn 3 thập kỷ qua, tổ chức mang tính xã hội bảo tồn các sinh vật biển Shepherd luôn bị đâm tàu, bị phá huỷ ngầm, bị bắn bom bẩn từ những người đánh cá và những người thương mại hoá thịt cá voi của Nhật Bản. Kể từ khi thành lập tới nay, Shepherd không ngại tranh đấu, cũng từng chỉ trích cả tổ chức Hoà bình xanh là có nhiều sách lược không đúng đắn và nhút nhát. Trên website của Paul Watson , ông đã giãi bày, ông đã bị những kẻ xấu tấn công bằng pháo sáng tới 4 lần.

Có nhiều thước phim tư liệu cũng cho thấy, Watson đã bị những người đánh bắt cá voi bắn vào ngực tới 4 lần, trong ngực ông giờ vẫn còn lưu lại một đầu đạn. Năm 1994, sau khi tổ chức này thuê một tàu ngầm hạng nhỏ của Canada, lực lượng hải quân Canada đã cho hay, quá nguy hiểm đối với đội bảo vệ cá voi khi chỉ dùng tàu này, vì kể từ sau Chiến tranh thế giới 2, các tàu thuyền của Shepherd bị đụng thường xuyên, họ bị bắn, bị va đập hơn cả lực lượng Hải quân Canada phải chịu đựng.

Bắt cá làm thương mại nhưng núp danh khoa học?

Dù các hoạt động cấm đánh bắt cá voi phục vụ thương mại đã diễn ra ở địa điểm trên từ năm 1986, tuy nhiên phía Nhật Bản vẫn cứ tiến hành với lý do lấy dữ liệu nghiên cứu. Mùa hè năm ngoái, họ cũng không ngần ngại làm thịt 985 cá voi cho dù nói rằng, mục đích làm khoa học. Dù các tàu của Nhật Bản thường mang mác đánh cá voi với mục đích nghiên cứu, nhưng các con cá voi lần lượt bị bắt và đưa lên đĩa cho những dân sành điệu xài chứ không đưa vào các phòng thí nghiệm.

Tàu Ady Gil của tổ chức Bảo tồn thiên nhiên quốc tế bị tàu săn cá voi Nhật đâm nát.

Tuy nhiên, Cơ quan Biển của Nhật Bản cho rằng, mục đích thương mại cũng chỉ để nhằm công tác khoa học. Theo Luật Biển quốc tế thì không cho phép khoa học lãng phí thịt nghiên cứu. Thực tế, cá voi không phải là đặc sản ở Nhật Bản do không được xem là món có vị ngon, nhưng nhiều nhà vận động hành lang biển đã kêu gọi Quốc hội nước này thương mại hoá thịt của chúng, dẫu sao nó cũng có mùi vị đặc biệt.

Ngoài ra, các nhà dinh dưỡng cũng thích thú món ăn này, nó rất phù hợp với những người ăn kiêng do giàu protein, đã được phát hiện từ sau Chiến tranh thế giới 2. Cho dù món thịt cá này không phổ biến, nhưng nó vẫn được săn mạnh ở Nhật, Na Uy, Ai Len. Chỉ tính mùa cá 2008-2009 đã có 800 con cá bị giết thịt ở các nước trên. Các nhà công nghiệp cho rằng, việc làm thịt cá voi có tác dụng tốt cho an ninh lương thực, một người Nhật mỗi năm ăn trên 1 ounce (0,45kg) cá voi.

Thực tế, các nhà công nghiệp cá voi luôn cho rằng, sự phát triển nhanh của các loại cá này nên cần phải đánh bắt bớt đi để đảm bảo cân bằng sinh thái, vì chúng ăn quá nhiều các loại cá khác. Hiện tại, ở Tây Phi, Carribe, cá voi vẫn bị xẻ làm thịt vì lý do trên. Nhật Bản muốn vin cớ vào đây để thương mại hoá một chút loại cá này.

Mới đây, Ủy ban Cá voi quốc tế cũng yêu cầu Nhật sớm chấm dứt thương mại hoá loài cá này, vì nước biển ẩm lên, cá voi, cá hồi, cá trích, tôm pandan có nguy cơ bị tuyệt chủng. Các nhà sinh thái biển cũng dự báo, tới năm 2050, 50% số lượng cá tuyết bị giảm do thay đổi khí hậu. "Điều tương tự cũng sẽ tới với cá voi" - Cheung, nhà sinh thái biển của Hiệp hội Tiến bộ khoa học Mỹ nhận định.

Cuộc phân xử vẫn chưa đi tới đâu, nhưng rõ ràng cuộc chiến cá voi được cho là không có hồi kết. Watson và các đồng nghiệp, các nhà nhân đạo đã không ngần ngại tạo ra các show truyền hình thực thụ và những dữ liệu về cuộc sống của những người bảo vệ cá voi để từ đó nhận được sự ủng hộ từ những người lương thiện, trong đó có cả những nhà làm phim Hollywood.

Tổ chức Biển của Nhật Bản đã cho rằng, hầu như hơn một nửa các thành viên của Ủy ban Cá voi quốc tế ủng hộ họ (gồm có Na Uy và cả Ai Len) trong việc săn cá voi để đảm bảo ý nghĩa giữa các thành viên. Tuy vậy, với sự mất mát tàu nhanh, tổ chức Shepherd vẫn phải tiếp tục đẩy mạnh việc gây quỹ, tạo ra các con tàu mới để tiếp tục công việc, khi ấy "cuộc chiến cá voi" sẽ đảm bảo sự cân bằng hơn