Siêu trộm “sóc bay” và hành trình phục thiện, trả nợ cuộc đời

Xuất quỷ nhập thần

Nghe chuyện đời ông đã lâu, cảm phục lắm nhưng chẳng tài nào gặp được. Qua điện thoại, ông cứ đổi lịch hẹn liên tục. Cứ mỗi lần khất hẹn, ông đều thiết tha: "Anh thông cảm, công việc của tôi bận quá, không đừng được!". Nghĩ mình chẳng thể vô duyên đến thế, một buổi tôi đánh liều về nơi ông ở. May mắn thì được việc, không thì cũng là một chuyến ngao du. Thôn Phù Khê Thượng (xã Phù Khê, Từ Sơn, Bắc Ninh), nơi ông ở giờ sầm uất lắm. Làng có nghề trạm gỗ cho thu nhập ngất ngưởng. Hỏi nhà trưởng thôn Nguyễn Thành Hưng ai cũng biết, chỉ đến tận nơi. Thế nhưng, nhà khóa cửa. Người tôi muốn gặp hiện không có nhà.

"Ối giời, ông ấy thì có bao giờ ngồi yên một chỗ đâu, cứ thoăn thoắt suốt ngày. Anh cứ đi một vòng quanh làng, vừa đi vừa hỏi thế nào cũng thấy ông ấy. Chắc đang bận việc ở đâu đó thôi!". Một bà già móm mén nhai trầu ở gần nhà ông bảo vậy. Vòng ra cổng làng thì gặp ông thật. Ông đang chỉ đạo đám thợ đổ bê tông cho con đường dẫn vào cổng thôn, nơi có những xưởng gỗ đang chan chát đục đẽo.

Ông không giống như tôi tưởng tượng. Không có vẻ mặt bặm trợn của một kẻ từng khét tiếng giang hồ, không có chất tinh quái của một người từng là tay đột vòm chuyên nghiệp. Ông phong thái đĩnh đạc, nho nhã như một thầy giáo trường làng.

Rít liền một lúc mấy bi thuốc lào, mặc cho những cuộn khói mù mịt trước mặt, ông "lật trang" đầu tiên cuốn "tiểu thuyết đời mình". Và, theo ông thì hầu hết các "trang đời" ấy đều là những dòng đen tối. "Quê hương là chùm khế ngọt", câu hát ấy như lưỡi dao, như mũi nhọn khía đâm làm ông tê buốt. Xa quê hương, ông thấy mình không còn là mình nữa. Như con thú lìa đàn, con chim lìa tổ, ông sa chân vào vòng xoáy tội lỗi, tù đày.

Ông sinh năm 1953, 17 tuổi thì xa nhà và bắt đầu phần đời giông tố. Ngày ấy, bởi chăm ngoan, học giỏi ông đã thi đỗ vào trường trung cấp sư phạm ở ngoài thị xã. Nơi phố thị, bản chất thật thà, ngoan lành của ông đã rụng rơi, phai nhạt. Ông thấy thích bộ quần áo mới, thích những buổi chơi đêm cùng chúng bạn thị thành. Nhà nghèo, không thể đáp ứng được nhu cầu ấy nên ông đã… nghĩ cách làm liều.

Ông Hưng kể chuyện đời mình.

Nơi thôn quê ông ở có một bà lão rất giàu. Bà này có con gái làm sĩ quan quân báo trên Hà Nội. Cô con gái thường gửi về cho mẹ rất nhiều tiền vàng. Biết chắc thông tin đó, ông lên kế hoạch… kiếm tiền. Một bận về quê, đợi mọi người đi ngủ hết, ông lẻn dậy, mò sang nhà bà lão tội nghiệp kia. Lẹ như một con mèo, chỉ trong nháy mắt, ông đã nằm lọt vào ngôi nhà vốn vắng người qua lại ấy.

Lai vô ảnh, khứ vô hình, mới lần đầu làm đạo chích mà ông đã đạt đến độ xuất quỷ nhập thần. Ông kể, dù trong xóm nhà nào cũng nuôi chó dữ, thế nhưng đêm đó, khi ông "tác nghiệp" tuyệt nhiên chẳng thấy chú khuyển nào húng hắng lấy một tiếng. Thậm chí, vài đêm sau, thấy lương tâm có phần cắn dứt, lại thêm không biết tiêu thụ chiếc cát-xét ở đâu nên ông đã quyết định đem đến nhà khổ chủ trả lại. Nhẹ nhàng như hôm đến lấy, ông đặt chiếc đài ở sân. Sợ chủ nhà không biết bước ra đá hỏng của quý đó, hay người khác đến nhắc đi, trước khi về, ông còn ném hòn sỏi vào sân để thông báo.

Những vụ đột vòm chỉ thấy trên… phim

Vụ trộm trên đã gây náo động cả miền quê vốn dĩ thanh bình. Cơ quan chức năng nhanh chóng bắt tay vào cuộc điều tra. Thế nhưng, lục tung mọi thứ mà chẳng thu được kết quả gì khả quan. "Nhân vật chính" của "vụ đạo chích chấn động" vẫn chỉ là bóng đen lờ mờ trong màn đêm hư ảo. Theo nhận định của mọi người thì hắn phải là một tên trộm thiện nghệ bởi hắn không hề để lại bất cứ một dấu tích gì.

Nếu theo nhận định đó thì tên trộm đó phải là người ở nơi khác vì ở địa phương không có đối tượng nào như thế. Tuy nhiên, nếu là người địa phương khác thì sao lại "mua chuộc" được bày chó dữ trong xóm. Những câu hỏi ấy cứ giằng co, đối lập nhau khiến không có lối thoát. Ông Hưng kể, khi ấy, ông đã thở phào bởi nghĩ phi vụ đầu tiên trong đời của mình đã thành công ngoài sức tưởng tượng, không ai có thể tìm ra mình. Thế nhưng, chừng hơn tuần sau, sự việc đã diễn biến bất ngờ không như ông nghĩ.

Nghe tin nhà bị mất trộm, con gái bà lão trên đã thu xếp công việc để về thăm hỏi mẹ già. Và, chỉ một vài ngày nghe ngóng, nắm bắt tình hình, nghề quân báo đã mách bảo con gái bà lão rằng, kẻ đã khoắng sạch tài sản nhà mình chính là cậu học trò nghèo trong xóm. Đến giờ, ông Hưng vẫn không thể lý giải bằng cách nào mà vị sĩ quan quân báo ấy lại tìm ra thủ phạm là mình.

Vài lần sang nhà bà lão chơi, ông vẫn thấy vị sĩ quan mà ông vẫn gọi là cô ấy đối xử với mình rất đỗi bình thường. Tuy nhiên, khi ngược ra thành phố, bà ta đã để lại cho ông một lá thư. Bức thư chỉ với vài dòng với nội dung: "Cô đã biết tất cả. Cháu nên ra Hà Nội gặp cô và thú nhận mọi thứ. Đó là việc tốt nhất cháu có thể làm!". Đọc những dòng chữ ấy, ông thấy bủn rủn chân tay, đầu óc quay cuồng với vô vàn những câu hỏi mà chẳng tìm ra lời giải đáp. Tại sao bà ta lại phát hiện ra mình? Bà ta có phép thuật, có mắt thần có thể nhìn thấu mọi việc? Những câu hỏi đó khiến ông sợ hãi. Thôi thì đằng nào bà ta cũng đã biết, tốt nhất là cứ làm như bà ta yêu cầu.

Vậy là ông lên Hà Nội. Gặp ông, vị sĩ quan ấy đã động viên ông viết bản tường trình. Biết chẳng còn gì để mất, ông tả chi tiết việc mình đã làm. Cầm tờ tường trình mà ông đã viết trên tay, bà ta bắt đầu hỏi ông số tiền, vàng ông đã lấy. Bà ta muốn biết số của cải ấy ông đang giấu ở đâu, đã tiêu vào việc gì. Bà ta bảo, hỏi vậy là để xem những phán đoán của mình có đúng hay không chứ của nải ấy còn hay không với bà cũng không quan trọng.

Những câu hỏi kiểu "lấy cung" ấy khiến ông khó chịu. Khi ấy, ông cảm thấy mình bị lừa dối. Trả lời qua quýt, ông xin phép ra về. Vị sĩ quan trên cũng chẳng giữ. Tiễn ông ra cổng, trước khi quay vào, bà ta buông một câu làm ông cay cú: "Về nhà chịu khó học hành, đừng ngựa quen đường cũ! Mọi việc cháu làm không qua mắt cô được đâu!". Tuổi trẻ hiếu thắng, ông cho rằng nói những lời ấy là bà ta đã cố tình xúc phạm và thách thức mình. Ông quyết chí… trả thù.

Chừng ba tuần sau, ông lại có mặt ở Hà Nội. Đi chuyến này ông muốn thực hiện nhiệm vụ trả thù mà chính ông đã tự giao cho mình. Vật vờ quanh khu nhà vị sĩ quan trên, đợi khi đêm xuống, khi mọi người chìm sâu trong giấc ngủ vùi, rất nhẹ nhàng, ông băng qua bức tường cao quá đầu người để tót vào trong sân. Lần viếng thăm bất đắc dĩ trước đó khiến ông thuộc "địa hình địa vật" nhà bà sĩ quan này như lòng bàn tay. Thoắt nhanh như tia chớp, qua đường lỗ thoáng, ông tót vào nhà. Chú chó mà gia chủ xích ở ngoài hiên vẫn mắt nhắm nghiền, im thin thít.

Ông Hưng kể, vào nhà, chỉ trong vài phút, ông đã "hoàn thành xuất sắc"… nhiệm vụ của mình. Nhà bà sĩ quan đó giàu có hơn ông nghĩ rất nhiều. Tuy nhiên, bởi mục đích là ăn trộm để "dằn mặt" nên ông chỉ lấy một phần số tiền, vàng mà bà ta cất giấu trong tủ.

Về Bắc Ninh, ông vẫn ung dung đến lớp. Thế nhưng, "kẻ cắp gặp bà già", chỉ vài ngày sau, ông lại nhận được "giấy triệu tập" của bà sĩ quan. Bà ta vẫn khăng khăng khẳng định ông chính là thủ phạm gây ra vụ mất trộm tại nhà bà. Như lần trước, để chứng tỏ mình không sợ hãi, đồng thời, muốn cho bà ta biết mình là một tên trộm tử tế, ông lại có mặt tại nhà bà ta theo đúng như "giấy hẹn".

Gặp nhau, bà sĩ quan đó lại đổ về ông những lời nửa động viên, nửa khích lệ: "Cháu nên thành khẩn đi, cô biết, vào được nhà cô chỉ có cháu thôi. Cháu là người quân tử, dám làm thì dám chịu!". Nghĩ bà ta đã nói thế thì chẳng sợ gì mà không nói thật. Ông lại viết tường trình như lần trước. Và, lạ lùng, cũng như lần trước, cầm tờ tường trình của ông trên tay, bà sĩ quan lại nở một nụ cười đắc thắng. Nụ cười ấy lại làm ông khó chịu. Và, ngay khi ấy, ông đã nghĩ việc bắt trộm là của bà ta còn ăn trộm là việc của mình. Bà ta có giỏi thì bắt ông ngay lúc ông đột nhập vào nhà chứ "bắt" bằng những lời động viên, khích tướng thì ông không phục. Vậy là, ngay lúc đó, ông đã lên kế hoạch lần thứ hai "đột kích" vào ngôi nhà tưởng như bất khả xâm phạm của người đàn bà lạ lùng này.

Đã nói là làm và đã làm thì lại… thành công mỹ mãn. Dường như dự đoán được ông sẽ quay lại nên bà sĩ quan trên đã cảnh giác. Bà ta nâng cấp hệ thống khóa cửa, khóa tủ của nhà mình. Thế nhưng, những thay đổi đó với ông không có nhiều ý nghĩa. Ông mở tất cả các loại khóa tối tân ấy một cách dễ dàng như ở nhà mình vậy.

Vài ngày sau chuyến đột vòm ấy, chẳng chờ giấy "triệu tập", ông chủ động tìm gặp khổ chủ với tờ tường trình rõ ràng trên tay. Tuy nhiên, lần này, đọc xong tường trình đó của ông, nụ cười đắc thắng trên khuôn mặt bà sĩ quan đã không xuất hiện. Bà chau mày khó chịu. Khi ấy, ông mới nhận ra "đối phương" đã hết kiên nhẫn với mình. Ông biết mình đã đi quá giới hạn. Ăn năn cũng đã muộn, ông thểu não về quê, chuẩn bị mọi thứ cho… ngày buồn sắp tới.

Đúng như ông dự tính, chỉ ít ngày sau ông bị bắt. Với chứng cớ rõ ràng, ông bị kết án 3 năm tù. Năm đó ông vừa tròn 18 tuổi.

Mọi con đường đều dẫn tới… nhà tù

Năm 1973, bởi cải tạo tốt, ông đã được ra tù trước thời hạn. Về quê, bởi sợ mình ngựa quen đường cũ, ông vội vàng lấy vợ. Vợ ông là một cô gái xinh đẹp, ngoan hiền có nức tiếng trong xã. Thế nhưng, cuộc sống nhàm chán nơi thôn quê đã chẳng thể níu giữ ông, kẻ mang đôi chân của con ngựa bất kham. Khi đó, ông nghĩ nơi bình yên ấy không thích hợp với mình. Vậy là ông đã dứt áo ra đi.

Lang bạt khắp các tỉnh thành, khi Hà Nội, khi Bắc Giang, khi Hải Phòng, Nam Định. Đến đâu ông cũng có chiến hữu. Và, ở bất cứ nơi nào, ông cũng lấy "nghề" đạo chích để kiếm tiền tiêu xài, thâu đêm suốt sáng với đám cô hồn lang bạt. Biệt hiệu Hưng "sóc" hay "Sóc bay" cũng gắn chặt với ông từ đây. Và, bất cứ vụ nào "Sóc bay" tham gia thì y rằng thành công rực rỡ, đám chiến hữu ông lại có những ngày phè phỡn, trác táng điên cuồng.

Tác oai tác quái được chừng 2 năm, năm 1975, ông bị bắt trở lại. Ông kể, lần phải đi "bóc lịch" ấy chẳng phải do "tài nghệ" ông kém mà bởi một chiến hữu khi sa lưới đã khai ra "nhân vật chính" của hàng trăm vụ trộm táo tợn là ông. Với "chiến tích" lẫy lừng đó, ông bị xử “kịch” khung, án 10 năm đằng đẵng.

Lúc khăn gói đi trại, vợ ông vừa mới mang bầu. Biết tin ấy, ông thương lắm. Người ta chỉ tỉnh ngộ khi không còn lối thoát, ông cũng vậy. Xót xa cũng chẳng ích gì. Ở tù được vài tháng thì vợ ông lên. Ông đoán trước được nội dung cuộc viếng thăm ấy. Gặp mặt, nói với nhau những lời nước mắt rồi ông ngậm ngùi ký vào lá đơn ly hôn. Nhìn chữ ký nguệch ngoạc của mình, ông biết mình đã đánh mất tất cả. Dù còn thương, còn yêu nhưng bắt một người phụ nữ đang độ xuân sắc phải chờ đợi 10 năm biền biệt thì ông không thể.

Năm 1984, ông hết án. Những ngày đầu trở về, ông đã tự hứa rằng mọi tội tình với mình như vậy là đã quá đủ. Ông muốn làm lại cuộc đời, muốn lấy lại những gì đã mất. Thế nhưng, những quyết tâm đó cứ vụt bay theo những cám dỗ cuộc đời. Ông kể, sau 10 năm xa cách, khi về thì quê hương ông vẫn vậy. Vẫn hiển hiện những liếp nhà tranh, vẫn cuộc sống bần hàn, cơ cực. Thấy ông về, đám đệ tử, chiến hữu thủa trước lại bu vào. Trăm nghìn lý do, chúng lôi ông ra khỏi làng quê ấy.

Theo chúng, ông lại sa chân vào vũng lầy tội lỗi lúc nào không hay. "Sóc bay" tái xuất giang hồ, tin ấy khiến đám cô hồn các tỉnh mừng rơn. Bất cứ đâu ông cũng để lại "dấu ấn" là những vụ "đột vòm" chấn động. Thế nhưng, "vinh quang" đó đã nhanh chóng vụt tắt. "Sóc bay" đã không thoát được lưới trời. Chừng 1 năm sau ngày tự do, ông bị bắt ở Thái Nguyên. Như lần trước, ông "ăn" án “kịch” khung, 10 năm bóc lịch.

Tạ lỗi với đời

Thêm 10 năm ở tù, thêm hằng nghìn đêm bó gối sám hối, ăn năn ông già đi trông thấy. Ông kể, năm 1995, khi trở lại quê hương, chẳng mấy ai còn nhận ra ông nữa. Mọi người đã quên sự tồn tại của ông trên cõi đời này. Đương nhiên, niềm tin vào ông cũng đã mất ngay cả ở những người thân yêu nhất. Ông thấy cô đơn, thấy tứ phía đều là ngõ cụt. Chán nản, ông định khăn gói ra đi, định tiếp tục cuộc đời giang hồ nay đây mai đó. Thế nhưng, có một sợi dây đã giữ chân ông ở lại. Sợi dây ấy chính là người mẹ của ông.

Ông bảo, đời ông đã làm tổn thương nhiều người, nhưng người ông thấy mình mang nợ nhiều nhất chính là mẹ. Bao nhiêu lần bà hy vọng ở ông sự hồi tâm chuyển ý và cũng bấy nhiêu lần bà thất vọng đến tái tê lòng. Tuy nhiên, niềm tin mà bà dành cho ông vẫn chưa cạn hẳn. Một đêm, thấy ông ngồi thu lu trước hiên nhà, bà đã đến bên nhẹ nhàng bảo: "Đời người như con thuyền con ạ, trôi nổi dập dềnh thế nào đi chăng nữa thì cũng phải về bến đỗ thôi. Bến đỗ thế nào thì do chính con tìm đến. Mẹ già rồi, chẳng sống được bao lâu nữa, khổ đau thì cũng đã đủ rồi, tùy ở con thôi!". Những lời tâm can ấy, đến giờ ông vẫn nhớ như in. Những lời ấy đã thực sự thức tỉnh ông. Ông đã thực sự muốn làm lại cuộc đời, thực sự muốn cái tên "Sóc bay" chôn vùi vào quên lãng.

Suốt gần năm trời ông không ra khỏi nhà. Ông bảo, làm nguội lạnh cái máu giang hồ vất vả, khổ cực chẳng khác gì người ta cai nghiện ma túy. Khi thấy lòng mình đã thực sự thanh thản, bình yên, ông mới bắt đầu cuộc sống mới. Ông học cách làm mộc, một nghề truyền thống của làng. Ông kể, lần đầu tiên cầm những đồng tiền do công sức mình lao động mà có ông đã rưng rưng nước mắt.

Thấy ông đã thực sự tu chí, gia đình ông giục ông lấy vợ. Chừng độ năm sau, một đám cưới ấm áp được tổ chức trước niềm hoan hỉ của người thân. Mấy chiến hữu thân thiết ông cũng mời tới để chia vui. Nâng chén mừng ông, họ bảo: "Tôi thấy rất tiếc vì "sóc bay" đã chết! Nhưng chúc mừng cho sự sống lại của một con người!".

Có gia đình, ông cần mẫn hơn trong công việc của mình. Khi đã lấy lại niềm tin của gia đình, ông muốn khẳng định mình ở ngoài xã hội. Ông muốn tất thảy mọi người đều biết "Sóc bay" đã chết, thay vào đó là một Nguyễn Thành Hưng đích đạc, đường hoàng, có trách nhiệm không chỉ với gia đình mà còn cả xã hội. Bởi suy nghĩ ấy hễ làng, thôn có việc gì là ông lăn xả vào làm. Làm nhiệt tình, làm đâu ra đấy. Chính sự nhiệt tình ấy mà hình ảnh của ông đã dần được khẳng định. Năm 2004, ông đã được mọi người tín nhiệm bầu làm trưởng thôn. Ông bảo, đó là phần thưởng bất ngờ mà trước đây, dù có nằm mơ ông cũng không bao giờ nghĩ tới.

Phù Khê mấy năm gần đây thay đổi nhiều. Nghề mộc đem lại cho người dân cuộc sống ấm no, sung túc. Bởi thay đổi nên trưởng thôn cũng có… nhiều việc phải làm. Ăn cơm nhà vác tù và hàng tổng nên ông vắng nhà luôn. Khi thì chỉ đạo người dân làm đường, khi thì tham gia cùng cánh thợ xây chùa, đình… Toàn việc nặng nhọc. Có thời gian thức đêm hôm để xây chùa cho thôn, ông gầy rộc. Nhiều người khuyên ông nghỉ nhưng ông bảo, ông nợ quê hương thì phải làm việc để trả món nợ đó.

Cuộc chuyện trò của chúng tôi cứ liên tục bị ngắt quãng. Khi thì người dân đến xin ý kiến về việc này việc nọ, khi thì ông gọi điện để đôn đốc, giao phó công việc đang dở dang. Bận túi bụi. "Mệt nhưng vui anh ạ, còn làm được việc cho mọi người là còn thấy đời mình có nghĩa!". Ông cười nói với tôi như vậy