Thủy sâm "thần dược" chữa bệnh"?

Theo một tài liệu được cho là của cố GS. Từ Giấy, nguyên Viện trưởng Viện Dinh dưỡng - Bộ Y tế (?) mà gần đây nhiều người truyền tay nhau thì có thể tóm lược một số ý cơ bản như sau: Thủy sâm là thức uống có giá trị chữa bệnh rất tốt. Người Nga gọi thủy sâm là Kargasok, người Nhật gọi là Kompucha…

Đặc biệt thủy sâm được cho là loại thuốc bổ lành mạnh và sáng ngời như một thần dược, phòng và chống được nhiều căn bệnh (có liệt kê danh sách bệnh). Đặc biệt là thủy sâm còn được cho là có thể phòng chữa ung thư!? Nếu những gì tài liệu này đề cập đều đúng sự thật thì có thể thấy thủy sâm có rất nhiều công hiệu tốt với sức khỏe con người (?)

Để tìm hiểu thực hư, chúng tôi đã liên lạc với lương y Đinh Công Bảy, Tổng thư ký Hội Dược liệu TP HCM, ông cho biết ông cũng có nghe nói đến thủy sâm, tuy nhiên do chưa nghiên cứu nên chưa thể trả lời về công dụng thực sự của loài này.

Cùng ý kiến, ThS.DS. Hà Văn Hùng, Phó Viện trưởng Viện Y dược học dân tộc TP.HCM cũng cho rằng cho đến nay Viện cũng chưa có công trình nào nghiên cứu về thủy sâm nên không biết rõ công dụng của nó.

Tuy nhiên, DS. Lê Kim Phụng, nguyên giảng viên Trường Đại học Y dược TP HCM, người đã có một số bài viết về thủy sâm, cho biết: "Hiện nay ở nước ta đang xuất hiện một loại thuốc bổ ở dạng lỏng như trà mà mọi người gọi là trà "thủy sâm", thực ra đây chính là một loại thức uống có từ rất lâu được gọi tên là "The Remedy for Immortality", nghĩa là "Phương thuốc Trường sinh". Thủy sâm thực sự chỉ là một loại cái giấm (nấm men) phát triển dưới dạng một váng nhầy dày và dai, màu trắng. Loại giấm này sinh sôi nhanh trong môi trường nước chè (trà) pha đường.

Thành phần trà Kombucha có chứa men tiêu hóa, sinh tố và nhiều hợp chất hữu cơ. Vì đây là sản phẩm lên men nên chứa khoảng 0,5-1% cồn, axit axetic, axit gluconic, axit glycuronic, axit L-lactic, axit cacbonic, axit caprilic, axit xitric, axit oxalic, axit usnic, nhiều vitamin nhóm B như B1, B2, B3, B6, B12, vitamin C, axit folic, amino axit, và một số hợp chất có tác dụng kháng sinh, sát trùng và giải độc. Trà Kombucha còn chứa một lượng nhỏ cafein vì nó được lên men từ các loại trà như trà xanh, trà đen, trà ô long hoặc trà kukicha".

Theo DS. Lê Kim Phụng, lợi ích từ trà thủy sâm rất nhiều. "Hầu hết những người uống trà Kombucha sẽ thấy khỏe hơn sau một tháng hoặc sớm hơn, rõ rệt nhất là sự gia tăng năng lượng, giúp nam nữ cải thiện chức năng sinh dục và cải thiện làn da, làm tăng tính đàn hồi cho da, giúp tóc mọc dày hơn, gia tăng thị lực, cải thiện vị giác, giải độc cơ thể, nhiều người cho biết những bệnh mạn tính khó chữa như viêm khớp, thấp khớp, chàm, tổ đỉa, vẩy nến, dị ứng, mệt mỏi kinh niên, rối loạn tiêu hóa, huyết áp cao, thiểu năng tuần hoàn não, trầm cảm, thiếu ngủ, cholesterol cao và ngay cả bệnh ung thư cũng thấy thuyên giảm rõ rệt khi họ sử dụng trà Kombucha (?). Qua nhiều thế kỷ và số lượng người sử dụng loại trà này trên thế giới càng ngày càng gia tăng chính là một minh chứng cho thấy trà Kombucha đã mang lại các lợi ích rõ ràng".

Dù có nhiều lợi ích, nhưng DS. Lê Kim Phụng cũng khuyên người sử dụng thủy sâm cần chú ý vì lượng axit axetic chứa trong trà Kombucha khá cao (giống như giấm) không nên uống nhiều quá dù bạn thấy hợp khẩu vị hoặc uống cho đã cơn khát; liều lượng sử dụng thay đổi tùy từng người, có người uống vào sáng sớm trước bữa điểm tâm, tuy nhiên sau khi dùng nó cần chú ý các triệu chứng xuất hiện trong người.

Trà Kombucha giải độc cơ thể rất tốt, nhưng khi bắt đầu uống để bồi bổ chỉ nên uống một lượng nhỏ chừng 50-60ml lúc sáng sớm và uống kèm nhiều nước trong ngày. Có thể tăng lên 1/2 lít hoặc 1 lít nếu để điều trị bệnh nhưng phải có sự chỉ dẫn chuyên môn. Vài người khi mới uống có cảm giác đầy hơi, nôn mửa, chóng mặt, nổi mẩn, tiêu chảy và nhức đầu, nhưng chỉ thoáng qua, uống nhiều nước kèm theo để giúp bài tiết độc tố qua gan thận nhanh hơn.

Đặc biệt, phụ nữ có thai không nên dùng vì có đến 1% lượng cồn trong nước trà. Không nên uống trong thời gian cho con bú vì có thể gây đau bụng cho trẻ sơ sinh; Do trà chứa quá nhiều axit lactic, do đó sử dụng trong một thời gian dài có thể dẫn đến đau khớp, chóng mặt và viêm xoang.

Với liều lượng mỗi ngày 200ml cho một người lớn thì nên pha loãng thành 1,5 lít cho một người để uống trong 7 ngày. Với những bệnh nhân đang trong giai đoạn điều trị ung thư do xạ trị hoặc hóa trị, có thể dùng 2 lít mỗi ngày chia ra uống nhiều lần và dùng trong 6 tuần dưới sự giám sát của thầy thuốc.

Thủy sâm thường được pha chế tại nhà, việc nuôi men tương đối đơn giản, dễ dàng như làm yaourt hay muối dưa cải (cách pha nước để nuôi thủy sâm thường là theo tỉ lệ: 100g đường kính trắng và 50g trà cho một lít nước. Thời gian lên men để lấy nước uống thường là 7 ngày), nên người ta có thể làm để uống hằng ngày. Tuy nhiên, phải rất thận trọng khi chế biến bởi giống chủng thủy sâm được lưu truyền trong dân gian, khi thực hiện lại để ở ngoài môi trường nên dễ nhiễm khuẩn… Vì vậy trước khi dùng thường xuyên, nên thử nghiệm, nếu sau 2 - 3 lần uống, cơ thể hoàn toàn bình thường, không có phản ứng gì bất lợi thì có thể sử dụng. Còn nếu thấy các biểu hiện bất thường thì nên ngừng sử dụng.

Cũng cần phải lưu ý rằng, nước thủy sâm đã rót ra thì chỉ nên uống trong vòng một tuần (bảo quản mát trong tủ lạnh) chứ không nên để quá lâu, sẽ bị chua