Hé lộ những câu chuyện bí ẩn quá khứ

Bức tranh khảm mô tả cảnh nàng Persephone bị bắt cóc xuống âm phủ

Mới đây các chuyên gia đã công bố toàn bộ bức tranh khảm mới được phát lộ, bao phủ khắp sàn phòng chôn cất chính trong lăng mộ. Có kích cỡ 4,5m x 3m, bức tranh khảm này mô tả thần âm phủ Hades, đầu đội vòng nguyệt quế, đang điều khiển xe ngựa có 2 chú tuấn mã trắng, trên xe ngựa có nàng Persephone, mặc áo choàng trắng. Đứng trước cỗ xe ngựa là Hermes, sứ giả của các vị thần ở Hy Lạp thời cổ đại.

Trong thần thoại Hy Lạp, Persephone là bà hoàng âm phủ, là con gái của Thần Zeus và Demeter, nữ thần nông nghiệp, thiên nhiên, mùa màng và sự sung túc. Persephone ở xa các vị thần khác bởi nàng sống trong sự che giấu của mẹ, người đã từ chối những lời tán tỉnh lãng mạn của Apollo và Hermes.

Hades (người La Mã gọi là Pluto), vị thần cai quản địa ngục, đã bắt cóc Persephone khi nàng đang hái hoa ở thảo nguyên và đưa về âm phủ. Thần Demeter tìm kiếm con gái khắp nơi, sao nhãng cả những nhiệm vụ mùa màng và gây nên nạn đói. Thần Zeus đã yêu cầu Hades trả lại con gái cho mình. Hades chấp thuận song đã giở thủ đoạn cho nàng ăn hạt lựu và đồ ăn của âm phủ, và như vậy nàng phải sống nửa năm (trong những tháng mùa đông) dưới âm phủ và nửa năm sống cùng các vị thần. Các chuyên gia nói rằng, hình ảnh trong bức tranh khảm mô tả Persephone bị Hades bắt cóc và đưa xuống âm phủ. Hermes, sứ giả của các vị thần, là người dẫn xe ngựa xuống âm phủ.

Hình ảnh này đã được mô tả trong rất nhiều tác phẩm nghệ thuật nổi tiếng, trong nhiều ngôi mộ thời điểm đó và bức bích họa mang chủ đề tương tự cũng được tìm thấy trong một ngôi mộ hoàng gia khác ở Aiges gần đó. Trong thời gian các nhà khảo cổ đang tiếp tục khai quật gian bên cạnh của ngôi mộ, bức tranh khảm này được bảo vệ bằng các lớp xốp và sàn gỗ tạm thời.

Vị trí của các di sản được phát lộ trong quá trình khai quật mộ.

Chủ nhân ngôi mộ là một phụ nữ?

Ngôi mộ được khai quật từ hồi đầu tháng 8 và từ đó đến nay đã có rất nhiều sự suy đoán về chủ nhân của nó, từ Roxana, người vợ Ba Tư của Alexander tới Olympias, mẹ Vua và hay một trong những tướng lĩnh của ông. Một số học giả cho rằng, sự hiện diện của các cột tượng nữ (được gọi là caryatid) ở ngôi mộ này cho thấy chủ nhân của nó là một phụ nữ.

Nhà văn Andrew Chugg, tác giả cuốn sách nghiên cứu về ngôi mộ của Alexander Đại đế cũng như nhiều tác phẩm mang tính hàn lâm khác, nói với tờ The Greek Reporter rằng, các bức tượng nhân sư gác bên ngoài ngôi mộ Amphipolis giống hệt với cách trang trí tại mộ của 2 hoàng hậu Macedonia, trong đó có bà của Alexander Đại đế. Thêm nữa, mặt ngoài các ngôi mộ của cha Alexander Đại đế, Philip II, và Alexander IV, rất giống với mặt tiền của lăng mộ ở Amphipolis.

Trong thần thoại Hy Lạp, Hera, vợ của thần Zeus được mô tả là tình nhân của Nhân sư (Sphinx). Theo nhà văn Chugg, khi các vị vua trong thời của Alexander tự gắn mình với thần Zeus thì các hoàng hậu của họ lại gắn với sinh vật huyền thoại Sphinx. Với tất cả những yếu tố đó, ông Chugg tin rằng ngôi mộ này được xây cho bà Olympias hay vợ của Alexander Đại đế, Roxane.

Cũng có thể là một tướng lĩnh của Alexander Đại đế

Trong các cuộc khai quật gần đây, các nhà khảo cổ đã tìm thấy nhiều mảnh vỡ của một chiếc cửa bằng đá cẩm thạch dẫn tới phòng thứ 3 trong ngôi mộ. Họ còn tìm thấy những chiếc móng bằng sắt, đồng cũng như một bản lề lớn. Theo họ, đây là minh chứng cho thấy mộ được xây dựng theo đúng mô hình chuẩn của một ngôi mộ Macedonia.

Sau khi đào được 2 caryatid hồi tháng trước, chuyển một lượng lớn cát đằng sau bức tường đỡ 2 caryatid, các nhà khảo cổ đã tiếp cận tới phòng thứ 3 trong ngôi mộ. Cho đến giờ, họ mới chỉ thăm dò được một phần tiền sảnh của ngôi mộ và tìm thấy một bức tường đá cẩm thạch che một hoặc hai căn phòng bên trong. Qua các quan sát ban đầu, họ nhận thấy mặt đất cát trong căn phòng thứ 3 thấp hơn so với hai phòng trước, mái vòm sắp sụp do có các vết nứt sâu và rộng.

Trước khi phát hiện ra các caryatid, các chuyên gia từng rất lo sợ ngôi mộ đã bị đột nhập và trong quá trình khai quật, họ thấy có một lỗ hổng trên bức tường trang trí. Theo họ đây là dấu hiệu cho thấy mộ đã bị bọn đạo chích “ghé thăm”.

Các chuyên gia còn cho rằng, ngôi mộ này thuộc một trong những tướng lĩnh của Vua. Tương truyền rằng, Laomedon, một trong những cố vấn của Alexander, đã bị Vua Philip II (cha Alexander Đại đế) trục xuất, song ông đã trở về Macedonia khi Alexander lên nắm quyền. Sau khi Alexander qua đời, ông cai trị một tỉnh ở Syria, nhưng khi đế chế của Alexaner sụp đổ, ông đã bị Nicanor bắt. Ông tìm cách trốn tới Caria và tới Amphipolis. Vì vậy, nếu di hài ông được tìm thấy trong mộ hoặc có chứng cứ cho thấy đây là nơi an nghỉ của ông, thì ngôi mộ này sẽ đóng vai trò minh chứng cho những câu chuyện của quá khứ.

Song hiện nay các nhà khảo cổ đang lo ngại rằng trong mộ chỉ còn ít di sản và không có nhiều thông tin về ngôi mộ. Một phần của bức tường đá chặn lối đi ngầm đã mất, trong khi các bức tượng nhân sư, có chiều cao ban đầu là 2m, thì thiếu đầu và cánh.